Wykład otwarty

Dopamina to hormon szczęścia, jednak badania rozróżniają samą chęć na coś, od faktycznego lubienia, czyli doświadczania przyjemności. Neurony dopaminowe reagują również najmocniej na niespodziewane nagrody oraz nowości. Czy to znaczy, że mózg jest "wyceniony" na niespodziankę? Jak najprościej wyjaśnić różnicę między "chcieć" a "lubić"? Dlaczego można intensywnie czegoś chcieć, np. scrollować, nie...

Praca czy odpoczynek? Do czego jesteśmy lepiej przystosowani? Od czego to zależy? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była ekonomistka prof. Anna Skórska z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Skąd bierze się daltonizm? Dlaczego najczęściej to mężczyźni są daltonistami? Czy kobiety faktycznie lepiej rozróżniają kolory? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był dr Tomasz Tomczyk, okulista z kliniki Oko-Test.

Psychologia społeczna mówi, że w sytuacjach niepewności nasz mózg chętnie korzysta z cudzych zachowań jako "skrótów". To zasada dowodu społecznego. Badania pokazują, że ludzie są skłonniejsi uznać zachowanie za właściwe, gdy widzą, że robi tak wiele innych osób. Aktualnie może to prowadzić do sytuacji, w których influencer, polityk albo "ekspert z TikToka" myśli za nas. Dlaczego tak się dzieje? Dl...

Każdy z nas ma swój unikalny "podpis zapachowy". Badania pokazują, że zapach ciała jest na tyle indywidualny, że naukowcy rozważają go nawet jako biometryczną metodę identyfikacji. Od czego zależy nasz zapach? Czy są sytuacje, w których nasz zapach ciała staje się bardziej podobny do innych? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była prof. Agnieszka Sorokowska z Uniwersytetu Wrocławs...

Większość z nas lubi czuć, że wie naprawdę dużo. Jednak czy to zawsze łączy się z chęcią do nauki w szkole? Jak nauczyć się jak najwięcej i jak najszybciej, wykorzystując to jak działa nasz mózg? Co w Polsce powinno się zmienić, żeby dzieci naprawdę polubiły chodzić do szkoły? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była prof. Ewa Domagała-Zyśk z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego,...

Teorie spiskowe towarzyszą nam od wieków, ale w dobie internetu rozprzestrzeniają się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. Czym właściwie jest teoria spiskowa? Dlaczego tak łatwo trafia na podatny grunt? Czy wierzą w nie tylko nieliczni, czy może każdy z nas jest na nie podatny? Jak odróżnić ją od uzasadnionych podejrzeń? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był dr Michał Kosakowski...

Na słowo "praca" większość myśli o obowiązkach, terminach i zarabianiu pieniędzy. Coraz częściej staje się także elementem naszej tożsamości. Jednocześnie rozwój technologii sprawia, że wraca pytanie, czy nadejdzie dzień, w którym człowiek nie będzie już musiał pracować? Czy rzeczywiście zmierzamy w takim kierunku? A może praca jest czymś, czego potrzebujemy niezależnie od tego, czy wymaga tego go...

Mikrobiota jelitowa może decydować nie tylko o odporności, ale też o depresji, skuteczności leczenia raka i tempie starzenia. O tym, czym jest i jak o nią zadbać rozmawiamy w dzisiejszym "Wykładzie otwartym" z dr hab. n. med. Jarosławem Bilińskim - lekarzem, hematologiem i założycielem Human Biome S.A.

Skąd bierze się nasze zmęczenie? W ostatnich latach coraz częściej słyszymy, że Polacy niezależnie od wieku czy wykonywanego zawodu, czują się permanentnie zmęczeni. Stało się to niemal znakiem naszych czasów. Czy to efekt szybkiego tempa życia, czy może coś więcej? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był Franciszek Ostaszewski z Instytutu Psychologii Uniwersytetu SWPS.

Czworonogi od tysięcy lat towarzyszą człowiekowi, tworząc z nami wyjątkowe relacje. Jednak wciąż nie wiemy, jak nas postrzegają. Czy widzą nas tak samo jak innych przedstawicieli swojego gatunku, czy zupełnie inaczej? Jakie mechanizmy pozwalają im nas rozpoznawać i odróżniać od innych ludzi? Czy są przypadki, w których zwierzęta rozpoznają ludzi po długim czasie rozłąki? Gościem Krzysztofa Urbania...

Jak bardzo zmieniły się społeczne oczekiwania wobec matek od lat 70. czy 80. XX wieku do dziś? Jaką rolę odgrywa indywidualizm i kultura samorealizacji w podejściu do macierzyństwa? Czy współczesne matki częściej czują, że muszą być idealne? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była socjolożka prof. Magdalena Ślusarczyk.

W dobie wszechobecnych smartfonów, komputerów i telewizorów wiele osób nie wyobraża sobie wieczoru bez korzystania z urządzeń elektronicznych. Wiele badań wskazuje jednak, że światło emitowane przez ekrany może mieć istotny wpływ na jakość snu. Jak dokładnie działa niebieskie światło na nasz organizm? Czy powinniśmy unikać ekranów przed snem? Jakie są skutki długotrwałej ekspozycji na niebieskie ś...

Świat wkracza w erę "globalnego bankructwa wodnego". Rzeki, jeziora i warstwy wodonośne wyczerpują się szybciej niż natura może je uzupełnić. Czy jest aż tak źle? Na jak długo wystarczy nam wody? Jak zapobiegać jej utracie? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był prof. Artur Magnuszewski, kierujący Zakładem Hydrologii na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warsza...

Często zapominamy co mieliśmy kupić, gdzie odłożyliśmy klucze albo o czym mieliśmy powiedzieć na ważnym spotkaniu. Jednocześnie potrafimy latami pamiętać jedną niezręczną sytuację sprzed lat. Badania pokazują, że nasz mózg nie zapamiętuje informacji w sposób obiektywny, tylko selektywny, a kluczową rolę odgrywają emocje. Dlaczego mózg trzyma się wstydu bardziej niż ważnych informacji? Jak działa p...

Co jakiś czas zdarza nam się zobaczyć w ogrodzie roślinę, której nie sadziliśmy. Innym razem może być to coś, co nagle zaczęło rosnąć coraz szybciej i zajmować więcej miejsca. To może być początek inwazji. Czym właściwie jest gatunek inwazyjny? Kiedy "obcy" gatunek staje się problemem? Czy globalizacja przyspieszyła ten proces? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był dr inż Krzyszt...

Misja Artemis II odbyła historyczny, siedmiogodzinny przelot wokół Księżyca. Ludzkość wróciła w rejon Srebrnego Globu po raz pierwszy od ostatniej misji Apollo w 1972 roku. Czy sam Księżyc jest czymś wyjątkowym w skali kosmosu, czy typowym zjawiskiem? Jak naukowo wytłumaczyć powstanie Srebrnego Globu? Czy Księżyc każdej planety jest podobny do naszego? Czego jeszcze nie wiemy? Gościem Krzysztofa U...

Wraz z nadejściem wiosny wiele osób uważa, że wraca im energia i łatwiej jest się zmobilizować. Czy zmiana pór roku realnie wpływa na nasze emocje, motywację i sposób myślenia? Która pora roku gwarantuje psychologiczny reset? Dlaczego akurat wiosna tak silnie wpływa na nasze samopoczucie? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była psycholożka Marta Młyńska, edukatorka i autorka książ...

Czy naprawdę jesteśmy racjonalni? W wielu krajach unika się numeru 13 w hotelach, sportowcy mają swoje rytuały, a inwestorom zdarza się omijanie "pechowych dat". Psychologowie zauważają, że przesądy pojawiają się szczególnie wtedy, gdy czujemy brak kontroli nad sytuacją. Czy przesądy to tylko niewinna tradycja kulturowa, czy może coś, co realnie wpływa na nasze decyzje i sposób myślenia? Gościem K...

W dzisiejszym odcinku spróbujemy odpowiedzieć na pytanie: dlaczego kobiety żyją dłużej od mężczyzn niemal w każdym kraju na świecie? W jakim stopniu długość życia zależy od biologii, a w jakim od stylu życia? Gościem Krzysztofa Urbaniaka była prof. Barbara Gryglewska z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Czym różni się pełna epoka lodowa od gwałtownego ochłodzenia klimatu? Czy osłabienie lub zatrzymanie Atlantyckiej Południkowej Cyrkulacji Wymiennej faktycznie może zapoczątkować nową epokę lodową? Jaki jest najgorszy scenariusz, który nauka uważa dziś za realny? Gościem Krzysztofa Urbaniaka była prof. Anita Bokwa, klimatolog dyrektor Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagi...

Mimo rozwoju cywilizacyjnego, postępu technologicznego i globalnej współzależności, konflikty zbrojne nie znikają. Czy wojna jest nieodłącznym elementem ludzkiej natury? Czy wielkie konflikty zaczynają się od racjonalnej kalkulacji, czy od błędów i emocji? Co jeśli wojna wynika z ludzkiej natury? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była filozofka, publicystka i działaczka społeczna...

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia ponad 25 proc. dorosłych nie spełnia minimalnych norm aktywności fizycznej. Ile kroków dziennie to odpowiednia dawka ruchu? Co tracimy, gdy nie chodzimy? Czy zwykły spacer może działać jak "naturalny antydepresant"? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był profesor Maciej Banach, prorektor ds. Collegium Medicum Katolickiego Uniwersytetu Lu...

Mówimy o niej "szósty zmysł", "przeczucie", a czasem przypisujemy jej nawet cechy nadnaturalne. Wszyscy korzystają z intuicji, podejmując szybkie decyzje i ufając pierwszemu wrażeniu. Czym naprawdę jest intuicja? Czy każdy ją ma? Czy istnieje "kobieca intuicja" i czy można ją trenować? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była doktor Matylda Gerber, specjalizująca się w badaniu roli...

Słońce kojarzy nam się z ciepłem, światłem i życiem. Ale jak dobrze je rozumiemy? Dlaczego jego zachowanie ma realny wpływ na nasze życie? Czego dzięki nowym misjom kosmicznym, dowiadujemy się o gwieździe, od której wszystko zależy? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 był dr Marek Stęślicki z Centrum Badań Kosmicznych PAN, heliofizyk, współtwórca instrumentów badających Słońce z or...