Słuchowisko z dzikości

Od dłuższego czasu zadaję sobie i moim gościniom w Słuchowisku pytanie: co gospodarka cyfrowa robi Przyrodzie i nam samym. Technologia w którą tak bardzo jesteśmy dziś uwikłani i tak bardzo ustawia nam świat i jego rozumienie, to nie jest historia o wirtualnym świecie i „zwiewnych” chmurach danych ale o gigantycznym zużyciu zasobów, ekstrakcji planety oraz wpływie na to, jak my sami ten świat post...

Możecie się zastanawiać, co ma wspólnego dezinformacja i fake newsy z Przyrodą. Moja intuicja podpowiadała mi od dłuższego czasu, że ogromnie dużo. Dlatego namówiłem Anię Mierzyńską , badaczkę i analityczkę mediów elektronicznych, na wędrówkę przez Puszczę Białowieską i rozmowę na ten temat. Wydaje się, że dziś mamy pernamentny stan wojenny. Nie ma bezpiecznych miejsc, które dają wytchnienie. Wsze...

Pojechałem do Poznania promować książkę a Mikołaj Basiński, którego znacie jako Szukam w Lesie, zabrał mnie nad rozlewiska Cybinii, w „swoją” lokalną dzikość. Rytm tej rozmowie nadawały kukułki, które właśnie przyleciały i rozpoczęły gody. Siedzieliśmy na spróchniałej olszy i gadaliśmy o tym, jak dzięki schylaniu się po śmieci, dać się wciągnąć Przyordzie na całego. Zawsze chciałem przepytać Mikoł...

Nie wiem, jak spędziłyście i spędziliście majówkę 2026 ale ja nurzałem się w dzikości. A właściwie w jej emanacjach dźwiękowych. Towarzysząc księżycowi od jego wschodu do zachodu w ciągu tej samej nocy wsłuchiwałem się w krajobrazy których nie zmąciłem ani jednym ludzkim słowem. W zasadzie odzywam się tylko w dżinglu na czołówce... potem są już tylko one i oni. Co nie znaczy, że nie słychać w tych...

Wędruję do wyschniętych źródlisk rzeki Tarczynki na Mazowszu Razem z lokalną mieszkanką zaglądamy do wysychającej studni na ich podwórku . A kilometr niżej oglądam zniszczone rozlewisko rzeki, które TRZYMAŁO 20 tys m3 wody . Spuszczono z niego wodę - prawdopodobnie aby zasilić stawy rybne poniżej. Zgłoszenie dostałem od właścicieli terenu. Na miejscu zobaczyłem hekatombę… misa źródliskową rzeki wy...

Tu nie będzie ludzkiego. Tu będzie dzikie. Gotowe? Gotowi? Bez zbędnego ludzkiego gadania, którego mam po dziurki w nosie, zostawiam Was z tymi, które i którzy mają naprawdę do powiedzenia najważniejsze rzeczy. To sprawy życia i śmierci, miłości i przetrwania, życia pełnią egzystencji. Na całe gardło. Chodzicie.

Wspaniale było ruszyć nad dziką Wisłę z Dziką Ochotą czyli Staszkiem Łubieńskim, uhonorowanym ostatnio Paszportem Polityki za „Drugie życie czarnego kota”.  Odcinek dedykujemy Kłodom Pływaczkom, mewom surferkom i Fuksowi, którego śladami podążamy.  Rozmawiamy, idziemy, patrzymy i nie możemy przestać. Ja nowicjusz, i Staszek - przecież już wyjadacz pisarski, gadamy  o tym, czym jest dla nas pisanie...

To jest odcinek specjalny. Radość miesza się tu ze smutkiem i świadomością nieuniknionego.  Zmontowałem dwa nagrania. Pierwsze z 23 lutego, zarejestrowane w Rozlewisku i drugie z 26 lutego, nagrane w Środkowej Dolinie Małej. Oba miejsca dzieli około 6 kilometrów. Rozlewisko położone jest poniżej Łąk Soleckich, które są torfowiskową gąbką, w której narodziła się rzeka po odejściu lodowca. Środkowa...

Ostatnie dni i godziny śnieżnej i mroźnej zimy to dobry czas aby zmierzyć się z tym, dlaczego powstała książka "Mała historia znikania. Opowieść o rzece." Jak wiecie, premiera już za niecałe dwa miesiące - 22 kwietnia - na Dzień Ziemi, na Święto Wody, na moje 50 urodziny. Dużo się dziać będzie w tym 2026 roku. No i o tym opowiadam chrzęszcząc śniegiem i szklanym lodem w korycie Małej. Sł...

Wychodzę w najmroźniejszy świt tej zimy. Policzki palą choć to przecież mróz. Palce bolą z zimna. Na Mazowszu termometry pokazały rano minus 22,5. Zanim pierwsze promienie słońca przebiły się przez mróz, las czekał w uśpieniu. Nikt nie tracił ani dżula energii. Oprócz mnie i Franka. Dopóki sztylety światła nie przebiły się między gałęziami, nie zaśpiewała żadna sikora, żaden raniuszek nie pokiwał...

Jak zwykle w Słuchowisku z dzikości - idę, wędruję, gadam i słucham. Wątków jest sporo więc zbieram je w rodzaj mapy. Idzie to tak: Wędrowanie dzikimi ścieżkami - zauważanie równoległego świata - rozważania nad kolonializmem - rozważania nad nowym kolonializmem - rozważania nad nowymi totalitaryzmami - bandyckie dziedzictwo USA - zgniła ale jednak moralność Europy - „brutalna siła, władza, pieniąd...

Rzadko mam tak, że nie wiem co powiedzieć. Wisła po najmroźniejszej - jak do tej pory - nocy tej zimy, odjęła mi mowę, pozostawiła mnie na kolanach, płaczącego ze wzruszenia. Takie gorące łzy nie zamarzają. Są łzami poruszenia i wdzięczności, że oto znowu Rzeka, Przyroda dopuszcza mnie tak blisko, w takim momencie. Że mogę uczestniczyć w jej byciu, stanąć w obliczu potęgi Wielkiej Rzeki, jaką rzad...

To jest odcinek na miarę końcówki roku. Najkrótszy ze wszystkich nagranych od początku Słuchowisk. Nagrywam dla Was spod mojego ukochanego Wiązu, który otula mnie swoimi korzeniami od kąsającego, mroźnego wiatru, który wiał tego poranka Doliną. Przyszła Zima, i to taka prawdziwa z mrozem, wiatrem i nawet trochę śniegiem. Pochylam się więc nad tym, dlaczego warto i trzeba być w Przyrodzie cały rok...

Czy Narnia jest tuż za rogiem? Idę przez mgłę, boso, bo wydaje mi się, że do mgły pasuje jeszcze bardziej niż zwykle aby iść boso. Może to kwestia ciszy, z którą mgła otula świat? Idąc boso trudniej spłoszyć i ciszę i mgłę. Idę więc przez lokalny świat, który jest tu, za rogiem, za ulicą, niedaleko. Zdziczały świat Łąk Kabackich, z którym pozostaje się już tylko żegnać. Los kilkunastu hektarów sam...

W dniu ostatniej pełni księżyca, ludzkiego roku 2025, zabieram Was na moje ukochane Łąki Oborskie, i skraj rezerwatu Łęgi Oborskie. Wejdziemy na tamę bobrową, posłuchamy jej muzyki. W wyobraźni narysujemy mapę wędrówki wody przez Łąki. Zadziwimy się Wodogrzmotami Oborskimi, które powstają dzięki pracy bobrów. Pomyślimy o rozlewaniu wody, którą już zasiedlają mewy i inne ptaki. A celem naszej wędró...

Z Magdą Bigaj poszliśmy na Łąki Oborskie, do mojego ulubionego zagajnika, gdzie zaszyliśmy się w stóg siana aby porozmawiać o wygrywaniu życia w grze z technologiami ekranowymi, o nawykach, które są zaczynem rewolucji, o pierwszym pokoleniu i wymieraniu internetu. Przysiądźcie się do nas w naszym szałasie.  Poznaliśmy się kilka lat temu. Pierwszy raz usłyszałem ją u Pauliny Górskiej (którą także w...

Z Karoliną Kuszlewicz, adwokatką zwierząt, usiedliśmy nad pełną wody Wisłą aby porozmawiać o międzygatunkowej miłości, towarzyszeniu w odchodzeniu i doświadczeniu żałoby. Później rozmawialiśmy także o wielkich zwycięstwach w imieniu małych skrawków przyrody ale to było dopiero wtedy, kiedy poczuliśmy, że duch Zi odszedł z lisicą do Prastarego Lasu na wydmach.   Karolina zaprowadziła mnie tam gdzie...

Opowiadam o tym, co jest najważniejsze, jeśli chcecie bronić „swojego” skrawka Przyrody.  Fundamentem są trzy sprawy: lokalność, opowieść i wspólnota. Ważna jest też nadzieja ale NIE rozumiana jako optymizm w działaniu, który szybko wyparowuje w obliczu trudności, ALE NADZIEJA jako postawa życiowa, która oznacza, że robię to, czego nie można nie zrobić.  Lokalną przyrodę można ochronić, tylko jeśl...

Usiedliśmy z dr Magdą Budziszewską nad rozlewiskiem jednej z ostatnich dzikich rzek Mazowsza aby porozmawiać o tym, jak opowiadać o zmianie klimatu bez doprawiania jej męczącej otoczki ideologicznej ale skończyliśmy na elfach, Ursuli LeGuin oraz afrofuturyźmie. Krążyliśmy wokół tematu żałoby, starzenia się oraz towarzyszenia w odchodzeniu oraz tego jak te procesy mogą nas uczynić lepszymi ludźmi....

W tym odcinku zabieram Was do Środkowej Doliny rzeki Małej, gdzie rzeki nie ma. Zniknęła i znika coraz bardziej, w miarę jak jej dolina zarasta sucholubną roślinnością a torfowiska wysychają. Idąc dnem rzeki tłumaczę dlaczego tak się dzieje, skąd bierze się rzeka i dlaczego mimo, że odludzka zmiana klimatu powoduje, że pada więcej deszczu to mamy coraz głębszą suszę. Na koniec rozważam też świat,...

To jest poranek w bocznej uliczce mojego miasta, gdzie wszyscy się znają. Gdzie w dźwiękach poranka przeplatają się ludzkie i nie-ludzkie. Są tu miejsca, gdzie człowiek zrobił pół kroku wstecz i oddał kawałek ogrodu ptakom i innym istotom. Szczekają psy, sąsiedzi się pozdrawiają. Jadą samochody, kłócą się szpaki. Otwierają się bramy i wiewiórki rzucają orzechami. Wszystko to tworzy lokalny krajobr...

„wymyśliły nas grzyby i buki i przeczeka nas krzak, najwyższy time, by sie z nim zlac asana las” Taki wspaniały wiersz Agaty Jabłońskiej przyszedł do mnie w Pełnię Grzybiarek. Pełnię żniw. Pełnię spadających liści. Znowu myślę i gadam o tym wszystkim większym od nas, ode mnie, od internetów i jego algorytmów. Od polityki, wojen i autostrad. Od wiatraków, kopalni i atomówek. Fakt, że księżyc nabrzm...

Kiedy ostatnio zeszłyście, zeszliście z leśnej ścieżki w gąszcz? Tak po prostu. Bez planu, bez tezy, bez celu. Ja czasem tak robię i dzisiaj zabieram Was ze sobą. Dlaczego? Ano dlatego, że ten odcinek nie ma celu, tezy ani myśli przewodniej. Jest tak jak kocham najbardziej - dziko i nieprzewidywalnie. Nie wiem gdzie zajdziemy... Może nad Wielką Mazurską Rafę Koralową? Rozwija się na wywróconych do...

W nowym odcinku zastanawiam się czy wciąż potrafimy patrzeć, zauważać i przechowywać wspomnienia bez utrwalenia ich w "chmurze"? Czy potrafimy snuć opowieści z ust do ucha a nie tylko klikać lajki i cykać fotki? Z czym byśmy zostali gdyby nagle z powodu braku prądu zniknęły wszystkie elektroniczne „wspomnienia” - zdjęcia, filmy, nagrania? Rozważam też kwestię komfortu w którym się mocno...

Jezioro Płaskie, Puszcza Augustowska, rykowisko, lecące po nocnym niebie żurawie i gęgawy, puszczyk, sóweczka, rybołów, nurogęsi, perkozy i rozmowy w noc i od świtu. To pierwszy odcinek w którym nie gadam sam do siebie ale nie jest to też rozmowa, do której możecie być przyzwyczajeni w podcastach. Bo to nie jest podcast - to jest słuchowisko. Więc wątki meandrują, dryfują, łapie je puszczyk albo z...