پادکست حقوقی حق‌نگار | Haghnegar

در این اپیزود با عنوان «چک و سامانه صیاد»، به یکی از پرکاربردترین ابزارهای پرداخت در ایران می‌پردازیم؛ سندی که در معاملات روزمره و روابط تجاری نقش محوری دارد، اما قواعد و الزامات حقوقی آن—به‌ویژه پس از اصلاحات قانونی—برای بسیاری همچنان مبهم است. در این برنامه، ضمن مرور جایگاه چک در نظام حقوقی ایران و سیر تحولات قانون‌گذاری آن، سازوکار سامانه صیاد و الزام ثبت، صدور و انتقال چک در این سامانه را بررس...

در این اپیزود با عنوان «هوش مصنوعی و مسئولیت مدنی آن»، از همان سؤالِ کلیدی شروع می‌کنیم که این روزها خیلی جدی‌تر از قبل شده: وقتی هوش مصنوعی اشتباه می‌کند، حریم خصوصی را نقض می‌کند یا برای یک آدم واقعی خسارت می‌سازد، چه کسی باید پاسخگو باشد؟ تولیدکننده؟ توسعه‌دهنده؟ بهره‌بردار؟ یا نهادی که تصمیم را سپرده دستِ الگوریتم؟ با روایت‌های واقعی از آمریکا جلو می‌ریم؛ از تصمیم‌گیری خودکار در بیمه بیکاری و...

در این اپیزود با عنوان «رمزارزها»، از همان سؤالی شروع می‌کنیم که شاید برای خیلی‌ها آشناست: اگر یک روز حقوق‌تان با «بیت‌کوین» واریز شود، خوشحال می‌شوید یا نگران؟ همراه با هم، تصویر کلی دنیای ارزهای دیجیتال را می‌سازیم؛ از تعریف ساده و کاربردهای روزمره تا مهم‌ترین دغدغه‌های امنیتی و حقوقی. در این گفتار خواهید شنید: رمزارز چیست و چه تفاوتی با پول الکترونیکی و نظام بانکی سنتی دارد؟ بلاک‌چین و دفتر کل...

در این اپیزود با عنوان «کلاهبرداری رایانه‌ای»، به سراغ یکی از پیچیده‌ترین و فراگیرترین جرائم دنیای امروز می‌رویم؛ جرمی که هر روز شکل تازه‌ای به خود می‌گیرد و از صفحات بانکی تا شبکه‌های اجتماعی، همه ما را در معرض خطر قرار می‌دهد. در این برنامه، تفاوت‌های کلاهبرداری سنتی و رایانه‌ای، تاریخچه قانون‌گذاری در این حوزه، مجازات‌ها، شیوه‌های رایج ارتکاب، و مسیرهای پیشگیری و پیگیری قضایی را به‌صورت روشن و...

در این اپیزود با عنوان «قانون جدید مهریه»، به بررسی یکی از جنجالی‌ترین و پربحث‌ترین تحولات حقوقی این روزهای کشور می‌پردازیم. در این برنامه، ضمن مرور مفهوم مهریه در فقه و قانون مدنی ایران، سه نوع مهریه‌ (مهرالمسمی، مهرالمثل و مهرالمتعه) معرفی و تحلیل می‌شود. سپس به چالش‌های حقوقی، اقتصادی و اجتماعی ناشی از مهریه‌های سنگین و نوسانات اقتصادی پرداخته و در ادامه، اصلاحات تازه مجلس دوازدهم در قانون محکو...

در این اپیزود، سفری بی‌وقفه در دل تاریخ و سیاست معاصر ایران خواهیم داشت؛ از آغاز برنامه هسته‌ای در دهه‌ی ۱۹۶۰ تا برجام ۲۰۱۵، خروج آمریکا، و در نهایت فعال شدن «مکانیسم ماشه» توسط اروپا در سال ۲۰۲۵. اما این بار پرسش اصلی فراتر از سیاست است: مکانیسم ماشه فقط تحریم نیست—آیینه‌ای است از سرنوشتِ دیپلماسی، اقتصاد و امید یک ملت. 🔹در این قسمت می‌شنوید: • مسیر پر فراز و نشیب برنامه هسته‌ای ایران از پهلوی ت...

در این قسمت به سراغ یکی از داغ‌ترین تغییرات ساختاری دستگاه قضایی رفته‌ایم: دادگاه صلح. وقتی دعاوی خرد پشت درِ شعب عمومی می‌مانند، راه‌حل چیست؟ آیا مرجعی سریع و صلح‌محور واقعاً هزینه و زمان رسیدگی را کم می‌کند؟ 🔹 در «دادگاه صلح» می‌شنوید: • چرا و چگونه این دادگاه بر اساس قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲ شکل گرفت • پیشینه تقنینی از «محاکم صلحیه» تا امروز • ماهیت و جایگاه: مرجع قضایی اختصاصی با صلاحیت‌ه...

در این قسمت به سراغ یکی از جدی‌ترین چالش‌های اقتصادی و حقوقی می‌رویم: «فرار مالیاتی». وقتی مالیات به‌عنوان ستون فقرات بودجه عمومی کشور نقش خود را از دست بدهد، چه بر سر عدالت اجتماعی، رفاه عمومی و پایداری اقتصادی خواهد آمد؟ در «فرار مالیاتی؛ ردپای پول» تلاش کرده‌ایم رد این پدیده را در لایه‌های مختلف اقتصادی و حقوقی دنبال کنیم. از تعریف و تمایز میان اجتناب و فرار مالیاتی گرفته تا پیامدهای اجتماعی، س...

در این اپیزود با عنوان «نمایش طلاق»، به بررسی پدیده طلاق نمایشی یا صوری پرداخته می‌شود. در این قسمت، ابتدا به تعریف طلاق و تفاوت آن با طلاق صوری پرداخته می‌شود. سپس چگونگی بروز این پدیده و اهداف مختلفی که ممکن است افراد را به سمت آن سوق دهد، مورد بررسی قرار می‌گیرد. طلاق صوری یک مسأله حقوقی پیچیده است که می‌تواند تأثیرات اجتماعی و قانونی فراوانی به‌دنبال داشته باشد. این اپیزود به تحلیل پیامدهای آن...

در سومین اپیزود با عنوان «حق بر آب»، به بررسی جایگاه آب به‌عنوان یک حق بنیادین بشری می‌پردازیم؛ از امنیت آبی و عدالت در توزیع منابع، تا تعارض منافع محلی و ملی، و از پیامدهای محرومیت آبی تا تهدیدهای زیست‌محیطی و اجتماعی. این اپیزود، تأملی است بر نسبت آب با حیات انسانی، توسعه پایدار و صلح اجتماعی. کاری از اندیشکده حقوق نخبگان ایران و انجمن علمی حقوق انرژی شبکه نخبگان ایران

🔺در این قسمت از «حق‌نگار»، به سراغ یکی از مهم‌ترین و نوپدیدترین حقوق عصر دیجیتال می‌رویم: حق بر دسترسی به اینترنت. آیا اینترنت امروز صرفاً یک خدمت است یا بخشی جدایی‌ناپذیر از حیات شهروندی؟ وقتی اتصال قطع می‌شود، کدام حق از ما سلب می‌شود: ارتباط، آگاهی، یا عدالت؟ 🔹در «حیات مجازی»، ابتدا به ماهیت خدمات عمومی و اصول حاکم بر آن می‌پردازیم؛ سپس، ابعاد مختلف ضرورت دسترسی آزاد به اینترنت، محدودیت‌های ا...

در نخستین قسمت «حق‌نگار»، به سراغ یکی از بنیادی‌ترین چالش‌های حقوقی می‌رویم: در روزهای جنگ و ویرانی، مسئول جبران خسارات کیست؟ دولت یا شرکت‌های بیمه؟ «بازمانده» تلاشی است برای پاسخ به این پرسش از مسیر قانون، قرارداد، مسئولیت و ساختارهای حمایتگر. از پشت بندهای بیمه‌نامه تا مرزهای مسئولیت حاکمیت، روایت می‌کنیم چگونه مفهوم عدالت می‌تواند در عمل، بازسازی شود. این اپیزود تلاشی است برای بازخوانی عدالت در...