LEO in Gesprek

De energietransitie is gelaagd, met systemen die landelijk, regionaal en lokaal worden ontwikkeld, tot achter de voordeur van bewoners en bedrijven. Het is daarmee ook een voedingsbodem voor coöperatieve energieondernemingen, van en voor burgers en ondernemers. Nederland telt er anno 2026 ruim 700. Een van de toonaangevende coöperaties is Betuwewind. Onlangs nam directeur Gerlach Velthoven afschei...

Netcongestie dwingt ons tot keuzes. Maar blijven we inzetten op verzwaren en uitbreiden van het stroomnet, of is het tijd om anders te denken? In deze aflevering van LEO in Gesprek verkent Ruud Schuurs samen met Dennis Straat hoe gedrag een cruciale rol speelt in de energietransitie. Dennis – met een achtergrond in bestuur én gedragspsychologie – laat zien waarom technische oplossingen alleen niet...

De overgang naar een duurzame energievoorziening vraagt veel ruimte voor opwek, infrastructuur en opslag. Zoveel, dat energie een sturende impact op ruimtelijke keuzes krijgt. Is het dus terecht dat we spreken over ‘energieplanologie’, of leidt dat de aandacht juist af van waar het werkelijk om gaat in ruimtelijke ordening: integratie en leefbaarheid? In deze aflevering van LEO in Gesprek spreekt...

De energietransitie is een schoolvoorbeeld van een complexe opgave. Techniek, ruimte, maatschappelijke waarden, bestuurlijke regels en lokale belangen grijpen steeds sterker in elkaar. Diversiteit van mensen, lokale omstandigheden en waarden scheppen een ‘fuzzy’ werkelijkheid. De traditionele aanpak — analyseren, modelleren, plannen, bouwen — geeft onvoldoende grip. Hoe houden we overzicht in een...

We bouwen de komende jaren honderdduizenden woningen, met alle daarbij horende voorzieningen. We doen dat zowel in grote nieuwbouwwijken als in stedelijke verdichting of een straatje erbij. Hoe gaan we die gebieden voorzien van duurzame stroom en warmte? Netcongestie en ruimtegebrek dwingen tot innovatieve concepten in bouw en inrichting. Welke gevolgen  heeft dit voor de ondergrondse infrastructu...

Een duurzaam, decentraal energiesysteem moet gebaseerd zijn op andere ontwerpprincipes dan het oude." Dat betoogt Roosmarijn Sweers, strateeg energietransitie in de regio Drechtsteden. Energie besparen, dan het efficiënt benutten van energie-infrastructuur, energiebronnen, grondstoffen en ruimte, en tenslotte het vergroten van de energieonafhankelijkheid. Hoe kunnen we daarmee het energiesysteem l...

De nieuwe warmtewet beperkt onnodig de vrijheid van de eindgebruiker,” stelt Annelies Huygen in aflevering 12 van LEO in Gesprek. Ruud Schuurs spreekt met haar over haar afscheid als hoogleraar en haar jarenlange inzet voor een energietransitie die wél uitgaat van de burger. Wat betekent deze nieuwe wet voor die burger? Waar zit het vertrouwen – en het wantrouwen – in de energietransitie? En waaro...

Toen Ruysdael ‘Molen bij Wijk bij Duurstede’ schilderde, liet hij bewust een tweede molen weg. Omdat mensen molens eigenlijk helemaal niet mooi vonden. Wat we nu kostbaar erfgoed vinden, was toen een industriële installatie die het landschap ontsierde. Historisch perspectief kan onze kijk op actuele zaken veranderen!" In deze aflevering van LEO in Gesprek kiezen we die historische invalshoek. Ruud...

De tiende aflevering van LEO in Gesprek staat in het teken van de warmtetransitie. Maureen van Eijk, directeur van het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie, is te gast bij Ruud Schuurs. Waar staan we met de warmtetransitie? Welke verwachtingen mogen we hebben van nieuwe bronnen als aqua- en geothermie? Hoe integreren we de warmtetransitie met andere opgaven in het ruimtelijk domein, zoals bo...

Hoe functioneert democratie bij het maken van politieke keuzes over grote maatschappelijke veranderingen, zoals de energietransitie en de klimaattransitie? Worden alle relevante belangen en opvattingen gehoord? Hoe worden die tegen elkaar afgewogen? Is het voor iedereen duidelijk hoe dat gebeurt? Is de besluitvorming transparant en democratisch? En vraagt de energietransitie eigenlijk ook om democ...

Energie delen tegen kostprijs, opbrengsten van zon- en windprojecten investeren in sociale doelen: de opkomst van de energiegemeenschap kan het energielandschap blijvend veranderen. Meer dan 700 energiecoöperaties verenigen meer dan 120.000 bewoners in de bottom-up bijdrage aan de energietransitie. 
Ruud Schuurs, programmamanager van Platform LEO, gaat in gesprek met Siward Zomer, coöperatief dire...

“Eén van de grootste vraagstukken van deze tijd vind ik de klimaatverandering. Om hier iets aan te doen staat bij alle keuzes duurzaamheid voorop”, zegt Lot van Hooijdonk, wethouder mobiliteit, klimaat en energie van de gemeente Utrecht. 
De gemeente heeft een belangrijke regierol in een veelvoud van opgaven, op korte en lange termijn, waaronder de energietransitie. Regie kan daarin sturend, resul...

In deze editie van LEO in Gesprek ontvangt Ruud Schuurs, programmamanager van Platform LEO, Shannon Spruit, medeoprichter en projectdirecteur van Populytics. Populytics ontwerpt en begeleidt participatieprojecten, onder meer via de Participatieve Waarde Evaluatie. In deze methode nemen betrokkenen (virtueel) plaats op de stoel van de beslissers om meer begrip te krijgen voor de keuzes die beslisse...

Ruud Schuurs, programmamanager van Platform LEO, praat met Kristel Lammers, directeur van het Nationaal Programma Regionale Energie Strategie (NP RES), over het perspectief voor het decentrale energiebeleid. Wat is het belang van regionale samenwerking op de langere termijn? Welke lessen trekken we uit na de eerste vier jaar RES?

Wat is er nodig om een complexe opgave als het van het gas halen van een wijk te doen slagen? Bestaat er zoiets als een format voor een geslaagde aanpak? En hoe zouden aspecten als zeggenschap en samenwerking eruit zien in zo’n format? Wat moeten omgevingsmanagers van betrokken partijen kunnen om dat mogelijk te maken? En waar stuiten we op noodzakelijke veranderingen in harde structuren als regel...

Marc Wesselink is expert in het omgaan met conflicterende belangen in maatschappelijke opgaven en een van de grondleggers van het Strategisch Omgevingsmanagement (SOM) in Nederland. Het gedachtegoed van SOM werkte hij in 2011 uit in een handboek dat sindsdien door duizenden is gebruikt als gids bij vormgeven van het omgevingsmanagement in een scala van projecten. In 2022 publiceerde Marc "SOM 2.0...

Als omgevingsmanager heb je te maken met situaties waarin weerstand tegen veranderingen zich heeft verhard tot onwrikbare standpunten. ‘Wij-zij-denken’ waarin de feiten ondergeschikt zijn geraakt aan meningen. Vaak blijkt het echter niet een gepolariseerde situatie te zijn, maar onvermogen om te kunnen gaan met zogenaamde ‘polariteiten’: op het oog onverenigbare standpunten. Welke mogelijkheden zi...

Werkt jouw organisatie met oog en aandacht voor de belangen van je belangrijkste stakeholders? En hoe zou het zijn als deze werkwijze door alle lagen van de organisatie geborgd is? Droombeeld of haalbaar? In deze aflevering van LEO in Gesprek praat Ruud Schuurs, programmamanager van Platform LEO, met Bianca Boverhoff over haar boek 'Omgevingsgericht Leiderschap'. In haar boek gaat Bianca in op de...

LEO in Gesprek is een reeks interviews met auteurs, opinieleiders, bestuurders en onderzoekers op het snijvlak van omgevingsmanagement en energietransitie. In gesprekken van een uur laat gespreksleider Ruud Schuurs ons nader kennismaken met zijn gasten, en hun visies en ervaringen. LEO in Gesprek is een initiatief van Platform LEO, het Lerend platform voor Energie en Omgeving. Als onafhankelijk ne...