De Open Monumentendag podcast

werd De Vereeniging in opdracht van de Nederlandse Protestantenbond ontworpen door architect Abraham Salm. In eerste instantie diende het voor diensten van genootschappen die zelf niet over een kerk beschikten. Het was eigenlijk een soort kerkenverzamelgebouw. Maar het ledenaantal van de genootschappen groeide zo hard, dat ze eigen kerken gingen neerzetten. Langzaam namen de Vrijmetselaren het geb...

We stappen een andere wereld binnen. Weg van Jan Patat en Turkish Street Food. Gids Norman Vervat en plaatsvervangend Stationsmanager Mauro Net leiden ons terug naar 1893. Dit is het Koninklijk Paviljoen, de wachtkamers waar de Koninklijke familie op de Koninklijke Trein wachtte of gasten ontving die per spoor in Den Haag aankwamen. Het ziet er hier nog precies zo uit als bij de opening, waarbij K...

We bezoeken de zogenaamde Kathedraal, het hoofdzendgebouw van Radio Kootwijk, midden op de Veluwe, dat als een sfinx oprijst uit een enorme zandverstuiving. Het staat op een terrein van 450 hectare. Hier werden van 1923 tot eind 1998 de telegraaf- en later telefoonverbindingen met de Rijksdelen overzee en de rest van de wereld gelegd, eerst op de lange maar al heel snel op de korte golf. We praten...

In het Gelderse Rekken staat een katholieke kerk, de Kerk op het Kip, gewijd aan de Martelaren van Gorcum. Hij is niet meer in gebruik voor diensten. Wat moet ermee gebeuren? Woningbouw, gepleegd door een anonieme projectontwikkelaar? Geen sprake van. De Rekkenaren houden de kerk, de kroeg die ernaast staat en het bijbehorende winkeltje liever in eigen hand. Ze gaan er een ontmoetingscentrum voor...

Op 10 september 2023, tijdens het Open Monumentenweekend, bezoeken we Hotel De Wereld. Dit iconische hotel, waarin op 5 mei 1945 de capitulatie van de Duitsers werd bekrachtigd, zit vol immaterieel erfgoed. Jelle de Gruyter, rondleider en voorzitter van Stichting Hotel De Wereld, neemt ons mee. We bezoeken de capitulatiezaal, die nog precies zo is ingericht als in 1945. Dan spreken we over de zeve...

We bevinden ons op het plein achter de Grote kerk waar op 8 september 2023 het Open Monumentenweekend wordt geopend. We zijn in gezelfschap van Coby Zandbergen, directeur van het Academiehuis, de plaats voor zwollenaren die verbindt, verrijkt en verwondert. Het is gevestigd in de majestueuze, driebeukige hallenkerk, met beschermengel Michael op het voorportaal, op een meter of 30 hoog. Ik zal hem...

We worden rondgeleid door het grootste nog in werking zijnde stoomgemaal ter wereld. Het werd op 7 oktober 1920 geopend door Koningin Wilhelmina. Er is nog een restje rode loper van die dag bewaard waarover wij mogen schrijden. Het gemaal staat vandaag niet onder stoom, het is een rustige dag, het waterpeil is normaal. Maar je kunt het een paar keer per jaar in werking meemaken, daar hoor je ook a...

Met Marieke Knuijt, van Geldersch Landschap en Kasteelen, bezoeken we Biljoen. Dat is zeer bijzonder, het is normaal gesproken gesloten voor publiek. De bewoners maken graag een uitzondering voor ons en voor alle bezoekers van de Open Monumentendagen. Dus komt allen, zo'n kans krijg je niet vaak. Zie oa de prachtige wandtapijten en de stuczaal, volgens kenners de mooiste zaal die Gelderland rijk i...

We zijn met molenaar Thon Stoffelen bij schepradmolen De Onrust aan de rand van het Naardermeer. Hij staat er al sinds 1809, de molen, en hij zorgt ervoor dat het Naardermeer niet overloopt. Vincent mag de molen stilzetten, Hein krijgt hem weer op gang en Thon vertelt over de achtkantige grondzeiler, de roe, de spleet, de vang en de wipstok.

We zijn vandaag op Herengracht 380-382 in Amsterdam. Hier staat het "pronkkasteel" dat tussen 1888 en 1890 werd gebouwd voor de nouveau-riche tabakshandelaar Jacob Nienhuys. Het werd ontworpen door architect Abraham Salm die zich liet inspireren door Amerikaanse huizen van superrijke families, zoals de Vanderbilts. Sinds 1997 is het NIOD, Nederlands Instituut voor Oorlogs- Holocaust- en Genocidest...

Vandaag zijn we te gast bij Teun, Rogier en Willeke, alledrie bewoners van het Justus van Effenkwartier in Rotterdam. Dat kwartier, of complex, zoals het vroeger genoemd werd, werd in 1922 door architect Michiel Brinkman ontworpen. Het is een van de eerste voorbeelden van het Nieuwe Bouwen. Het bood plaats aan gezinnen van "geschoolde arbeiders."Het is het eerste gebouw in Nederland met een boveng...

Ondernemer Jacques Hartogs stichtte in 1911 in Arnhem de Nederlandsche Kunstzijdefabriek, de Enka. De zaken liepen daar zo goed dat hij al snel een uitbreidingslocatie zocht. Die vond hij vlakbij station Ede, op de Schraaljammerheide. Daar opende in 1922 de Enkavestiging die uitgroeide tot de grootste kunstzijdeproducent van Europa. In de hoogtijddagen werkten er 5200 mensen. In de loop van de Twi...

Met een beetje wind draait dit Rijksmonument Vandaag zijn we in Amsterdam-Noord bij Krijtmolen d'Admiraal. Molenaar Harm-Ydo Hilberdink heeft 'm al op de wind gezet als wij arriveren. Molens, vertelt hij, kunnen zingen, bij voldoende wind. Of dat vandaag gaat lukken is nog maar de vraag, het briesje is vooralsnog heel flauw. De molen staat er al sinds 1792 en is nog de enige ter wereld van dit typ...

Zwemmen bij mooi weer in een Rijksmonument, jazeker, dat kan, in het authentieke Strandbad Winterswijk. Het is er paradijselijk op deze dag. De vogels fluiten, de zon probeert het dunne wolkendek te doorbreken, de wind is lauw en het water ligt er aanlokkelijk bij. Het ligt in het oude greppellandschap met beekdalen. Vroeger was hier een katoenblekerij gevestigd. Het bad werd in de jaren 30 van de...

Diergaarde Blijdorp is het grootste Rijksmonument van Rotterdam, ontworpen door architect Sybold van Ravesteyn. Hoe gaat dat samen, dieren en een monumentale status van de gebouwen? Hoe is het met de oude Rivierahal? Bloeit de legendarische grote waterlelie in de serre? We lopen met Constance Alderlieste, Blijdorper in hart en nieren, tevens hoofdredacteur van De Giraffe, door de diergaarde, van d...