2 จิตตวิเวก

นิวรณ์ เป็นเครื่องกั้นทำให้จิต และปัญญาถอยกำลัง หรือเกิดไม่ได้, กามฉันทะ และ ความพยาบาท ทั้งภายในและภายนอก, ทางแก้คือระลึกรู้ ด้วยสติ และจะไม่ให้อาหารของนิวรณ์ นั่นก็คือ ไม่ให้ทุจริตสามเกิด ทางกาย ทางวาจา และทางใจ, การมีสติ หรือ สติสัมโพชฌงค์ โดยยึดหลักสติปัฏฐานสี่, ทำให้เกิดโพชฌงค์เจ็ด และนิวรณ์ดับไป สู่การเกิดปัญญาในที่สุด Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

พุทธานุสติ เพื่อให้เกิด สมาธิ พัฒนาให้เกิดปัญญาด้วยการพิจารณาธัมมุทเทสสี่ เตรียมตัว หากความชรา เจ็บ ตาย มาถึง เสื่อมจากทรัพย์และญาติทั้งหลาย เราจะอยู่อย่างผาสุกได้อย่างไร ด้วยการประคองจิตอยู่ในมรรคมีองค์แปด เพื่อแยกกาย แยกจิต กายทุกข์แต่จิตไม่ทุกข์ รู้ประมาณ ไม่ประมาท แล้วเราจะอยู่อย่างผาสุกได้ เมื่อเวลานั้นมาถึง Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ตั้งสติไว้ จิตเราจะแยกแยะผัสสะที่มากระทบ จนจิตสงบ, แต่กิเลสก็มีลีลาของเขา กิเลสอย่างหยาบ กิเลสอย่างละเอียด, เราต้องมีสติตั้งมั่น และใช้เครื่องมือ ข้อปฏิบัติที่เหมะสมล้างกิเลส เช่นศีลห้า ควบคุมกาย วาจา ใจ ล้างกิเลสอย่างหยาบ, ศีลแปดล้างกิเลสที่ละเอียดขึ้น, มรรคมีองค์แปด ล้างกิเลสที่ยิ่งละเอียดขึ้นไปอีก เปรียบเหมือน คนล้างทองที่ใช้เครื่องมืออย่างหยาบล้างหินหยาบ ใช้เครื่องมืออย่างละเอียด ล้างทรายละเอี...

สัญญาหมายถึงความจำได้หมายรู้, สัญญาที่เป็นไปทางกุศลเพื่อลดการเพลิน ลดการยึดถือ เช่น สติ สมาธิ อสุภสัญญา ทำให้เห็นสัจจะความจริง จะเกิดปัญญา การยอมรับได้ คือ ญาณ ความรู้ที่ทำให้ปล่อยวางได้, สัญญาจึงเกิดก่อนญาณ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

สติห้าลักษณะ คือ การสังเกต แจกแจง แยกแยะ มีทางเลือก และเลือกให้ถูกทาง, เป็นไปเพื่อการพัฒนาสติ, เป็นห้าลักษณะของสติ ที่ประกอบกับการปฏิบัติสติปัฏฐานสี่ กาย เวทนา จิต ธรรม, ไม่ว่าจะใช้เครื่องมือ กำหนดลมหายใจ อานาปานสติ หรือ พุทธานุสติ เพื่อเป็นไปในทางเอกทางเดียว เพื่อความพ้นคือ วิมุตติ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

พิจารณาตามความเป็นจริงด้วยการมีสติสมาธิที่เกิดจากการแผ่เมตตาจากตนเองแผ่ไปทั่วทุกทิศทาง แล้วพิจารณาผม ขน เล็บ ฟัน หนังของเราหรือของคนอื่น เหมือนกันหมด เกิดขึ้น-ดับไป ตามเงื่อนไขปัจจัย ตั้งอยู่ไม่ได้ ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ ไม่มีตัวตนคือเป็นอนัตตา ทั้งหมดเป็นของโลกเปลี่ยนแปลงตามปัจจัยต่าง ๆ, พิจารณาซ้ำ ๆ ด้วยสมาธิจะเกิดปัญญา และเมื่อการปล่อยวางเกิดขึ้นได้ นั่นคือเกิดปัญญาญาณ เป็นปัญญาที่เกิดจากการปล่อยว...

แนวทาง 6 ประการ ที่ใช้ในการตัดสินใจเพื่อให้ได้ประโยชน์และยังอยู่ในทางมรรคมีองค์แปด คือ ประตูแห่งประโยชน์ ความไม่ท้อถอย การประพฤติธรรม การสดับตรับฟัง การคล้อยตามผู้รู้ การรักษาศีล ความไม่มีโรค เมื่อปฏิบัติตามแล้วเกิดปัญญา การตัดสินใจทุกอย่างจะสว่าง แจ่มใส ชัดเจน เห็นแจ้งไปหมด ใช้ในชีวิตประจำวันได้ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ปรับหางเสือให้ถูกทาง ด้วยการตั้งศรัทธาให้ตรงต่อพุทโธ ธัมโม สังโฆ ไม่ใช่ตัวบุคคล, ปฏิบัติตาม เกิด สติ สมาธิ ปัญญา เห็นความไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา, แม้กระแสข่าวต่างๆเข้ามา, ด้วยหางเสือที่ตั้งถูกต้องแล้ว จะยิ่งเป็นแรงกระแทก ให้เข้าถึงฝั่งคือ พระนิพพานได้อย่างมั่นคงแน่นอน Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ฝึกสติให้มีพลัง โดยผ่านสติปัฏฐานสี่ กาย เวทนา จิต ธรรม, ใช้ห้าขั้นตอนคือ สังเกต, แยกแยะ, แยกตัว, มีทางเลือก, และระลึกได้, เมื่อจิตมีพลังสติแล้ว แม้มีสิ่งต่างๆกระทบเข้ามา สติจะรักษาจิต จิตที่มีสติรักษา ปรุงแต่งอะไรออกมาก็จะไปในทางที่เป็นกุศล เกิดสัมมาสติ สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ พัฒนา ให้เกิดปัญญาต่อไปได้ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

เจริญมรณะสติ เห็นเกิด-ตายมีอยู่ในตัวเราตลอดเวลา เพื่อลดความอยาก ลดการยึดติด นั่นคือการเริ่มว่ายทวนกระแสน้ำเชี่ยวแล้ว ต่อไปหาที่ยึดเกาะ ให้มีที่ยืน คือให้มีปีติ สุข ที่ได้จาก สติ สมาธิ, จะเกิดปัญญาแก้ที่ต้นเหตุ คือที่ตัวเราเอง, เห็นว่า สิ่งนั้นมีอยู่มาก่อน ไม่ใช่ของของเรา เราก็ไม่ยึดถือ, คนที่เรารัก ล้วนเป็นไปตามเหตุปัจจัยของเขา เหตุดี ผลดีก็เกิด, พอเห็นอย่างนี้แล้ว จิตจะมั่นคง มีสติ สัมปชัญญะ ตลอด...

เห็นกายด้วยความน่าอัศจรรย์ผ่านลมหายใจ สังเกต ณ จุดเดียว นั่นคือกายคตาสติ ฝึกฝนให้ระงับการปรุงแต่งกายและใจที่เป็นไปตามอำนาจของกิเลสโดยปฏิบัติตามมรรคแปด จิตลมสติอยู่ด้วยกันจะไกลจากกิเลสแต่เมื่อใดที่สติและสมาธิอ่อนกำลังลงจะไปยึดสิ่งที่ไม่เที่ยง สิ่งที่เป็นทุกข์ สิ่งที่เป็นอนัตตา จึงต้องทำปัญญาขั้นที่2 ได้แก่ สุตมยปัญญา จินตามยปัญญา ภาวนามยปัญญา เพื่อความหลุดพ้น Hosted on Acast. See acast.com/privacy...

อยู่กับโลกอย่างมีสติ ด้วยการรู้ลมหายใจตลอดเวลา ไม่ว่าจะทำอะไร, มีอะไรมากระทบก็วาง, รู้ทันโลกธรรมแปด, อยู่กับโลกได้ โดยไม่ทุกข์ เหมือน ลิ้นงู ไม่ปากงู, ทันอารมณ์ตนเอง มองมาที่ใจตนเอง แก้ไขที่ตนเอง, ปฏิบัติต่อเนื่อง ไม่ท้อถอย, เดินตามมรรคมีองค์แปด ละสังโยชน์, ปฏิบัติไปเรื่อยๆ ก็จะอยู่กับโลกอย่างสบาย พ้นจากวัฏฏะ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ถ้าเรามีสมาธิแล้วปัญญาเราก็เกิดปัญญาเกิดก็ชำระกิเลสได้, เหมือนความมืด เรามองไม่เห็นอะไรเลย แต่พอมีแสงสว่างเกิดขึ้นความมืดก็หายไป. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

พิจารณากายว่าเราเป็นธาตุสี่ ประกอบขึ้นมา แยกเอาแต่ละส่วนกองไว้ กองธาตุดิน กองธาตุน้ำ ธาตุลม ธาตุไฟ, พิจารณาอย่างต่อเนื่อง ไม่ท้อ ให้อดทน ตั้งใจปฏิบัติ สู้ไม่ถอย จนเห็นอรรถเห็นธรรม ว่าเราไม่มีตัว ไม่มีตน, เห็นความจริงอย่างนี้ เราไม่ยึดถือ พอไม่ยึดถือ มันก็ปล่อยวางเอง ไม่ทุกข์ ไม่เกิดอีก ได้มรรคได้ผล นิพพาน Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

สร้างมุมมองที่ถูกต้อง เพื่อความสำเร็จและผาสุกได้ เริ่มจากพุทโธ ธัมโม สังโฆ อยู่ในจิต, เกิดสติ สมาธิ, ฝึกจิตให้ชำนาญด้วยกีฬาฌาณ, เกิดพลังสมาธิ พละห้า อินทรีย์ห้า เพิ่มมากขึ้นๆ, จิตมีพลัง เกิดปัญญา, รู้วิธีการแก้ปัญหา ทำอะไรก็ราบรื่น, จิตดี ไม่ข้องขัดในสิ่งใดสิ่งใดๆ อุปสรรคสิ้นไป ด้วยมุมมองของจิตเรา รู้จักเลือกคบคน รู้จักพูด รู้จักดำเนินชีวิต, จิตเข้มแข็ง ไม่สะดุ้งสะเทือนไปตามกระแสโลก เกิดความสำเร็จ...

เกิดเรื่องราวซ้ำๆ วนเวียน ทุกข์น้อย ทุกข์มาก, เห็นปัจจุบันคือมองใกล้ แล้วอนุมานได้ถึงอดีต อนาคตคือมองไกลได้เลย ว่าจะยังต้องเกิดแบบนี้อีกตลอดไป, จะหยุดได้สิ่งเหล่านี้ได้ ก็ด้วยพุทโธ ธัมโม สังโฆเข้าสู่จิต, เกิดสติ สมาธิ ปัญญา, พบว่าเหตุต้นตอทั้งหมดคือ อวิชชา(ความไม่รู้) และ สังขาร(การปรุงแต่ง) ที่มากมาย นับไม่ถ้วน, มากมายพอที่จะหน่าย ที่จะคลายกำหนัด ที่จะวางทั้งอวิชชา วางทั้งสังขาร นั่นคือเกิด วิชชา...

การจะเกิดมาเป็นมนุษย์ ยากแสนยาก, หากแต่การตายนั้น ง่ายนิดเดียว และตายทุกคน, จึงอย่าประมาท, เจริญมรณสติไว้ตลอดเวลา, ไม่ได้หมายถึง ให้คิดถึงแต่ความตาย, แต่ให้คิดว่า ช่วงที่เราอยู่เพียง หนึ่งลมหายใจ เพียงห้านาทีข้างหน้า, เราจะอยู่อย่างไร พูดอย่างไร, อยู่ด้วยการมีสติ คิดแต่เรื่องดีดี เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา พูด คิด ทำแต่เรื่องที่เป็นกุศล อ่อนน้อม ประนีประนอม ไม่เบียดเบียนทั้งตนเองและผู้อื่น ทั้งกาย...

มีสุขที่ละเอียดยิ่งกว่า สุขที่เรารับมาผ่านทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ แต่สุขที่ละเอียด ไพบูลย์ยิ่งกว่านั้น จะได้มาต้องสละสุขที่เรามีอยู่ เริ่มด้วยการเจริญสติ สมาธิ ปัญญาอย่างต่อเนื่อง จิตที่เป็นสมาธิจะเห็นสิ่งต่างๆตามความเป็นจริง คือความไม่เที่ยง เป็นทุกข์ ไม่มีตัวตน ของทุกสิ่ง พิจารณาย้ำ ซ้ำซ้ำ เกิดความรู้ คือวิชชา ประตูสู่นิพพานเปิดแล้ว ปิดประตูอบาย เป็นสุขอันไพบูลย์ยิ่งที่เกิดจากการสละสุขอันน้อยน...

บางครั้ง แม้เราสร้างเหตุอย่างเต็มที่ วางแผนเป็นอย่างดี แต่อาจมีสิ่งที่ควบคุมไม่ได้ เช่นการพลัดพรากจากของรัก การประสบกับสิ่งที่ไม่พอใจ, จิตเราจะมีความกลัว กังวล ซึมเศร้า หากแต่เราฝึกซ้อมจิตด้วย สติ สมาธิด้วยการคิดกลับด้าน (Inversion) คือการมีสติ สมาธิในเหตุการณ์ที่ไม่ต้องการ, จิตที่มีสติ สมาธิ จะทำให้ ความคิดร้าย หรือความยินร้ายนั้น อ่อนกำลัง ไม่เกิดความกังวล ไม่เกิดความกลัว สติจึงตั้งมั่น จิตนิ่งไ...

รอบรู้ กำหนดรู้ ขันธ์ทั้งห้า “รูป เวทนา สัญญา สังขารและ วิญญาณ” ว่า เป็นกองทุกข์ เพราะเป็นที่ตั้งแห่งความยึดมั่นถือมั่น ขันธ์ทั้งห้าไม่เที่ยง จึงเป็นทุกข์ ดังนั้น การเห็นด้วยปัญญา ทำให้ครบรอบ จะเห็นอุบายในการนำออกคือ ไม่ยึดถือ คือการปล่อยในขันธ์ทั้งห้า ด้วยการกำหนดรู้ การเข้าใจ การยอมรับในทุกข์ ในขันธ์ห้า “เราจะอยู่กับทุกข์โดยไม่ทุกข์ เราก็จะพ้นทุกข์”.   Hosted on Acast. See acast.com/pr...

นิมิตหมายถึงเครื่องหมาย สังเกตนิมิตเพื่อสมาธิด้วยการเข้าใจนัยยะ นัยยะที่หนึ่ง ตั้งจิตให้ถูก เอากุศลเป็นที่ตั้ง พัฒนาเพื่อเกิดสมาธิ ปัญญา, นัยยะที่สอง เปรียบเทียบคู่ต่างระหว่าง นิมิต(มองโดยรวม)และอนุพยัญชนะ(ดูรายละเอียด), นัยยะที่สาม เปรียบเหมือนนายช่างทอง คือ สมาธินิมิต จิตสงบ(เช่นใช้ลมหายใจ พุทโธให้เกิดสมาธิ) ปัคคาหนิมิต(นิมิตเพื่อให้เกิดความเพียร เห็นตามความเป็นจริง พัฒนาให้เกิดปัญญา เช่นกำหนดโค...

พิจารณาว่านามรูปเกิดมาได้อย่างไร, จะเกิดนาม-รูป ได้ ก็ต้องมีวิญญาณ(การรับรู้)ซึ่งเป็นอาหารของนามรูป, วิญญาณจะเกิดได้ ก็ต้องใช้นาม-รูป ในการก้าวลง, ทั้งสองอาศัยกันและกัน, วิญญาณเกิดได้จากความเพลิน พอใจ เกิดวิญญาณแล้วก็เป็นอาหารให้นาม รูปเติบโต วนไปอยู่ในวัฏสงสาร, หากแต่เมื่อเรามีสติ มีสมาธิ ทำในใจโดยแยบคาย, จะเห็นว่าต้นตอของทุกสิ่งคืออวิชชา เรามีหน้าที่ต้องขุดรากของอวิชชาออกให้หมด ด้วยการมองเห็นสิ่...

เหรียญมีสองด้าน เห็นให้ชัดเจนด้วยปัญญา คือ วิปัสสนา เริ่มจากการมีสติ, ไม่เพลิน, พิจารณา ในสิ่งที่ผ่านเข้ามาเป็นคู่ๆซ่อนอยู่ด้วยกัน, เห็นสุขในทุกข์, เห็นความแก่ในหนุ่มสาว, ความตายซ่อนในชีวิต, อาพาธซ่อนในสุขภาพดี, ไม่สวยซ่อนในความสวย, เห็นอัตตาในตัวตนเราว่าเป็นอนัตตา แยกเป็นธาตุสี่, เห็นด้วยปัญญาได้ในทุกสิ่ง ทุกเวลา Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

เจริญวิราคสัญญานิโรธสัญญา ผ่านพุทธานุสสติ จิตเป็นสมาธิ ละเอียดขึ้น ๆ จนเหลือแต่อุเบกขา ไม่มีวิตกวิจารณ์ ไม่มีปีติสุข ทำสมาธิให้มีความชำนาญจะเห็นอาพาธ ของวิตก วิจารณ์ ปีติ สุข จึงปล่อย คลายกำหนัดสิ่งนั้นเสียนั่นคือวิราคสัญญา จึงนำมาซึ่งความดับคือนิโรธสัญญา เมื่อปล่อย คลายออก จึงเป็นความดับ เมื่อดับจึงเป็นสุข เป็นนิพพานได้อย่างนี้ ความไม่มี หรือมีน้อยลง น้อยลง จึงนำมาซึ่งความเจริญได้ อย่างนี้นั่นเอง...