Ümit Özaydın ile Dil ve Çeviri

Yapay zekada halüsinasyon nedir? Yapay zeka hayatımızı kolaylaştırıyor ancak bazen son derece emin bir tonla tamamen yanlış bilgiler sunabiliyor. Teknoloji dünyasında buna "yapay zeka halüsinasyonu" veya "uydurma" diyoruz. Peki, “her şeyi bilen” bu sistemler neden uydurur ve bunun önüne nasıl geçebiliriz? 👉 Yapay Zeka Bir Kütüphaneci Değildir Pek çok insan yapay zekanın bir kütüphane gibi çalıştı...

Çeviride YZ nasıl kullanılmalı? Yapay zekayı çeviri süreçlerinde en yüksek verimle ve hatasız bir şekilde nasıl kullanabiliriz? İşte Dragoman uzmanlığıyla yapay zeka destekli çevirinin altın kuralları: 👉 Son Kontrolü Mutlaka Bir İnsana Bırakın Yapay zekanın çeviri hızı ne kadar büyüleyici olursa olsun, en önemli kural şudur: Son kontrolü mutlaka uzman bir göz yapmalıdır. Çeviriyi ister şirket içi...

Unutkanlık // Yapay zekanın unutkanlık sorunu Büyük dil modellerinin (LLM) en belirgin kusurlarından biri unutkanlıktır. Binlerce sayfalık veriyi saniyeler içinde tarayan bu sistemler, bazen daha cümlesini bitirmeden neyi konuştuğunuzu unutabilir. 👉 Yapay Zekada "Amnezi" Sorunu Bir uzman 20 yıllık tecrübesine rağmen sürekli unutmaya başlasa, ona tıbbi bir yardım almasını öneririz. Ancak yapay zek...

Aynı komut farklı sonuç  // Aynı komut farklı sonuç verir mi? Yapay zeka araçlarını kullanırken oldukça şaşırtıcı bir durumla karşılaşabilirsiniz: İki kişi aynı anda, birebir aynı komutu yazsa bile yapay zekadan tamamen farklı cevaplar alabilir. Peki, her şeyi mükemmel yapsak; yani doğrudan komut yazmayıp yapay zekayı odaklasak, örnekler versek ve metni Markdown formatında hazırlasak bile neden so...

Token Sistemi // Token sistemi nedir? Yapay zekayı bir asistan gibi kullandığımızda bazen binlerce sayfalık dökümanı saniyeler içinde okuduğunu görürüz. Ancak iş yazmaya veya çok detaylı yanıtlar vermeye gelince sistemin belli sınırları olduğunu fark ederiz. İşte bu durumun temel sebebi giriş ve çıkış hafızası arasındaki fark ve token sistemidir. 👉 Giriş Hafızası ve Çıkış Hafızası Farkı Yapay zek...

Big data // Big data ne kadar büyük? Yapay zeka araçlarına bir soru sorduğumuzda saniyeler içinde kapsamlı yanıtlar alabiliyoruz. Peki, bu sistemler bu kadar bilgiyi nereden buluyor ve bize sundukları her şey her zaman doğru mu? İşte "Büyük Veri" (Big Data) dünyasının perde arkası: 👉 Kütüphanelerden Bile Daha Büyük Bir Arşiv Yapay zeka modelleri eğitilirken dünyadaki neredeki tüm yazılı, sözlü ve...

Yapay zeka dediğimiz büyük dil modelleri, insanlık tarihinin gördüğü en büyük kütüphanelerdir. Deterministik değildir; kesin bilgi vermek yerine büyük verinin içerisindeki bilgileri olasılık hesaplarıyla paylaşır. Olasılıkla çalıştığı için eksik veya yanlış bilgi verebilir ya da ilgisiz detayları ekleyebilir. Dikkat (attention) mekanizması, hafıza (memory) kısıtları vardır. Hafızası kısıtlı olduğu...

Popüler Olmayan Ama Harikalar Yaratan Yapay Zeka AraçlarıYapay zeka dünyası yalnızca ChatGPT veya Gemini'den ibaret değil. Çoğu insanın henüz keşfetmediği ancak profesyonel hayatta ve eğitimde büyük fark yaratan özel araçlar mevcut. Karşınızda verimliliğinizi artıracağını düşündüğümüz az bilinen yapay zeka çözümleri: Unutmadan, içeriğimizde adı geçen ürünler herhangi bir reklam veya iş birliği anl...

Üst Düzey Yöneticiler İçin Yapay Zeka Rehberi: Strateji ve VerimlilikYapay zeka günümüz iş dünyasında entegre olmaya başladı. Ancak bir yönetici için asıl soru hangi aracı kullanacağından ziyade bu teknolojiye nasıl bir vizyonla yaklaşacağıdır. İşte üst düzey yöneticilerin yapay zekayı bir güç çarpanına dönüştürmesi için bilmesi gerekenler: 👉 Sorgulayıcı Bir Bakış Açısı GeliştirinYapay zekayı yal...

Yapay zekayı kullanmak insanı köreltiyor mu? Bilişsel becerileri ve diğer becerileri kötüleşriyor mu? Hem evet hem de hayır. Yapay zekayı kopyalayarak kullanıyorsanız, sizin yeni becerileriniz gelişmiyor mevcut becerileriniz de körelebiliyor. Ama yapay zekayı sorgulayarak, araştırarak, muhakeme ederek kullanıyorsanız, o zaman süper insan haline gelme potansiteliniz var.    Daha iyi Türkçe ve daha...

Kurumsal çeviriler Nubuto ile nasıl yönetilir? Sağlık sektörü, imalat sektörü ve resmi kurumlarda Nubuto kullanmanın avantajları nelerdir. Veri güvenliği nasıl sağlanıyor, hızlı ve ekonomik çeviri nasıl yapılıyor? Ve tabii ki Nubuto'da yapay zeka var mı, hangi YZ araçları ile uyumlu çalışıyor, bu araçları insan kontrolüyle beraber nasıl kullanabiliriz? Bu ve benzeri sorunların yanıtları bu videoda...

İyi Prompt Yazmanın Sırrı: Yapay Zekadan En İyi Verimi Alma RehberiYapay zeka araçlarıyla çalışırken aldığınız sonuçların kalitesini belirleyen en önemli faktör, ona verdiğiniz komutlar yani prompt’lardır. Peki, sıradan bir kullanıcı ile yapay zekayı bir uzman gibi kullanan kişi arasındaki fark nedir? İşte Dragoman uzmanlığında etkili prompt yazmanın püf noktaları:1. Netlik En Önemli KuraldırYapay...

Yapay Zeka Kullanırken Yapılan En Büyük Hatalar: Uzman Gözünden TavsiyelerYapay zeka (AI) hayatımızın her alanına girdi, ancak bu teknolojiyi bilinçli kullanmak asıl farkı yaratıyor. Uzmanlar, yapay zekayı bir mucize gibi görmek yerine, onun sınırlarını bilmenin önemine dikkat çekiyor. İşte yapay zeka araçlarını kullanırken en sık düştüğümüz hatalar ve bunlardan kaçınma yolları:1. Yapay Zekaya Kör...

Dragoman Ekibinin Favori Yapay Zeka Araçları: İş Verimliliğini Artıran TeknolojilerGünümüzde yapay zeka, iş süreçlerimizin ayrılmaz bir parçası haline geldi. Dragoman ekibi olarak biz de çeviriden görsel tasarıma, toplantı yönetiminden araştırmaya kadar pek çok alanda en güncel yapay zeka (AI) araçlarını kullanıyoruz. İşte günlük iş akışımızda bize hız ve nitelik kazandıran o araçlar:1. Büyük Dil...

Çeviri sektöründe kariyer hala mümkün, elbette. İngilizce dışındaki dillerde neredeyse tercüman kalmadı. En yeteneki, en çalışkan, en gayretli olanlarımız için kariyer mümkün. Ama çeviri sektörü şekil değiştiriyor. Bu yeni şekle uyum sağlamalı. Almanca, Çince, İtalyanca, Fransızca, Rusça gibi dilleri öğrenmeli. Devlet dil öğrenimini stratejik öncelik olarak görmeli.

Amerikan ILR kriterlerine göre sözlü çeviride kalite seviyeleri beş bölüme ayrılıyor. Üçüncüden itibaren profesyonel çevirmen olarak kabul ediliyor. Beşinci seviye ise ustalık, master seviyesi. Sözlü çeviride kariyer yapmak isteyenler için kaydettim.

Yapay Zeka ve Etik birkaç alt başlıkta irdelenebilir. Verilerin toplanma yöntemi, verilerin sahipliği, modellerde gizli sansür, fake - sahte videolar, yanıltıcı paylaşımlar, çeviri sürecindeki şeffaflık, fiyat kırma aracı olarak YZ, kolay para kazanma aracı olarak YZ ve daha niceleri tartışılabilir. Açık, şeffaf, amacına uygun yapay zeka kullanımını destekliyoruz. YZ teknolojisinin halka açık olma...

Finans dünyasında güven; yaratıcı anlatımlarla değil, netlik, tutarlılık ve doğrulanabilirlik ile kurulur. Faaliyet raporları, yatırımcı sunumları, denetim dokümanları ve kamuya açıklanan finansal metinler; yalnızca bilgi aktaran metinler değildir. Bu metinler, kurumun kendisini nasıl yönettiğini, riskleri nasıl ele aldığını ve paydaşlarıyla nasıl iletişim kurduğunu gösterir. Bu nedenle finansal ç...

Yapay zeka birkaç katmanlı eşitsizlik doğuruyor. Dil bazında, süper kompütüre erişim açısından, cinsiyet temelli olarak ve yapay zekanın sahipliği bakımından inanılmaz eşitsizlikler var. Devletlerin, derneklerin, yatırımcıların devreye girip bu eşitsizliği gidermesi gerekiyor.

Yapay Zeka hataya açık. Basit, kalıplardan oluşan çevirileri otomatize ediyor. Ama incelikli metinlerde zorlanıyor. İyi çevirmene, profesyonel çeviri bürosuna ihtiyaç var. Yapay zekanın dil, cinsiyet ve mülkiyet bazında doğurduğu eşitsizlikler var. Gizlilik de büyük sorun. Bunların çözülmesi mümkün.

Tekrardan değil, tekrar; kontrol sağlamak değil, kontrol etmek veya kontrol yapmak. Yeni yılda Türkçemizi daha güzel kullanan çevirmenlerle, editörlerle ve habercilerle tanışmak ve çalışmak dileğiyle.

Tekrardan değil tekrar, yeniden Geri dönüş sağlamak değil, yanıt vermek, bilgi vermek, aramak Çalışıyor olacağız değil çalışacağız

Çevirmen mi, yoksa yayıncı kuruluşlar mı sansür yapıyor? Yaşanan teknik bir hata mı, mesleki bir talihsizlik mi?

1. Dünya Savaşında 20 milyon insan ölüyor. Yarısı sivil. 20 milyon da sakat ve yaralı var. Savaş dışı nedenlerle dahi milyonlarca kişi hayatını kaybediyor. Salgın hastalıklar her yerde. Ortadoğu, askerler, halklar, Ermeniler, Kürtler ve Müslümanlar bu trajediyi birlikte yaşıyor, birbirlerini öldürüyorlar.

Joe Biden'ın açıklamalarının ardından alevlenen Ermeni meselesiyle ilgili yıllar içerisinde derlediğim İngilizce - Türkçe terimleri önce 1800'lerden başlayarak, Kafkasların Balkanlaşması alt başlığıyla anlatıyorum.