Τα podcasts στο Επίκεντρο

Ο Μετέωρος του Ρίντβαλντ Δήμο είναι η ιστορία του Αντώνη Αργύρη. Μεγαλώνει στην Κατερίνη σε οικογένεια Αλβανών μεταναστών και ψάχνει από νωρίς πού ακριβώς ανήκει. Ζει ανάμεσα σε κόσμους, γλώσσες και πατρίδες, και αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο, με εξομολογητικό τόνο, πηγαινοερχόμενος ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν. Το βιβλίο έχει σαφή πολιτική διάσταση, χωρίς όμως να γίνεται μανιφέστο. Το διατρέχει...

Ο Λευτέρης Ζούρος, ομότιμος καθηγητής Εξελικτικής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, γνωστός για το επιστημονικό και εκλαϊκευτικό του έργο, χτυπά για πρώτη φορά την πόρτα της λογοτεχνίας. Οι «Νυφόπετρες» είναι ένα βιβλίο απολαυστικής μυθοπλασίας, που συνδυάζει την ορθολογική παρατήρηση της φύσης, τη συλλογική μνήμη και τη λογοτεχνία, ισορροπώντας ανάμεσ...

Στο σημερινό επεισόδιο παρουσιάζεται το «Μικρό Ημερολόγιο Συνόρων» του Γκαζμέντ Καπλάνι, το βιβλίο που αφηγείται τη διάβαση των ελληνοαλβανικών συνόρων το 1991 και τη ζωή που ακολούθησε στην Ελλάδα. Το βιβλίο έχει τη μορφή ενός πολύπτυχου, σαν τους παλιούς ταξιδιωτικούς χάρτες. Τα κεφάλαια εναλλάσσονται σε όρθια και πλάγια γραμματοσειρά: στα πρώτα ο συγγραφέας στοχάζεται πάνω στη μετανάστευση και...

Στο σημερινό επεισόδιο παρουσιάζουμε το βιβλίο του πρόωρα εκλιπόντος ερευνητή Ανδρέα Βενιανάκη – ένα υστερόγραφο στα τρία βιβλία του για το κατοχικό παρελθόν της Θεσσαλονίκης. Με βάση κρατικά και δημοτικά αρχεία, δικαστικές αποφάσεις και τον Τύπο της εποχής, φωτίζει μια σχεδόν άγνωστη περίοδο: πώς η δεύτερη πόλη της χώρας βρέθηκε υπό διαφορετική εξουσία από την Αθήνα. Το κρίσιμο ερώτημα, τι ήταν π...

Στο σημερινό επεισόδιο παρουσιάζουμε το μυθιστόρημα "Διαφωνώ", το οποίο αποτελεί το κεντρικό μέρος μιας φιλόδοξης τριλογίας του ομότιμου καθηγητή Γενετικής Σταμάτη Αλαχιώτη. Συνδυάζοντας τη ματιά του λογοτέχνη με τον φιλοσοφικό στοχασμό του επιστήμονα, ο συγγραφέας συνθέτει μια αξιοπρόσεκτη τοιχογραφία για την ανθρώπινη κατάσταση και τις μείζονες προκλήσεις των σύγχρονων κοινωνιών. Αν κα...

Στο σημερινό επεισόδιο παρουσιάζουμε το βιβλίο του Mark Lilla 📘Ο Ναυαγισμένος Νους📘, το οποίο αναδεικνύει μια σημαντική παραδοξότητα: ενώ η δυτική σκέψη έχει μελετήσει διεξοδικά την επανάσταση, έχει παραμελήσει την ιδέα της αντίδρασης, θεωρώντας την λανθασμένα ως ένα απλό σύμπτωμα άγνοιας χωρίς πολιτικό βάρος. Ειρωνικά, ενώ το επαναστατικό πνεύμα υποχωρεί, το αντιδραστικό πνεύμα αναδεικνύεται σε...

Ο Θάνος Καψάλης μάς ξεναγεί στον κόσμο του νέου βιβλίου του Γιάννη Λασκαράκη, «Τα Νήματα της Ιστορίας», όπου η Ιστορία δεν υφαίνεται μόνο με συμφωνίες και αποφάσεις ηγετών, αλλά με τις αμέτρητες ιστορίες των απλών ανθρώπων που της προσδίδουν το απαραίτητο ανθρώπινο μέτρο. Μέσα από τη στοχαστική ματιά του «Αγγέλου της Ιστορίας», ο συγγραφέας ζωντανεύει τον ξεριζωμό τριών οικογενειών, των οποίων οι...

Στο σημερινό επεισόδιο παρουσιάζουμε το βιβλίο της Χάνα Άρεντ «Κρίσεις της Δημοκρατίας», το τελευταίο έργο που κυκλοφόρησε όσο η συγγραφέας βρισκόταν εν ζωή. Το βιβλίο αποτελεί μια συλλογή τεσσάρων ανεξάρτητων αλλά αλληλένδετων δοκιμίων που γράφτηκαν μεταξύ των ετών 1969 και 1971, σε μια περίοδο βαθιάς αναταραχής σημαδεμένης από γεγονότα όπως ο πόλεμος του Βιετνάμ, οι φυλετικές συγκρούσεις και το...

Μην Αφήνετε μια Κρίση να Πάει Χαμένη: Επαναπροσδιορίζοντας τον Καπιταλισμό με τη Mariana Mazzucato Στο σημερινό επεισόδιο της σειράς, ο Θάνος Καψάλης μάς ξεναγεί στις σκέψεις και τις προτάσεις της κορυφαίας οικονομολόγου Μαριάννας Μαζουκάτο, μέσα από το βιβλίο της που αποτελεί μια σειρά άρθρων τα οποία συνέγραψε κατά τη διάρκεια της κορύφωσης της πανδημίας Covid 19, στα χρόνια 2020-2021. Η πανδημί...

Τι κοινό έχει η ιστορική απόφαση του Τζον Κένεντι να στείλει άνθρωπο στη Σελήνη με τις μεγαλύτερες προκλήσεις του 21ου αιώνα; Στο βιβλίο «Η Οικονομία της Αποστολής», η διεθνούς φήμης οικονομολόγος Mariana Mazzucato αξιοποιεί το παράδειγμα του προγράμματος Απόλλων για να προτείνει ένα νέο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης, βασισμένο σε μεγάλες συλλογικές «αποστολές». Σε αυτό το επεισόδιο παρουσιάζουμε...

Τον Ιούνιο του 2010, η ζωή δύο φαινομενικά συνηθισμένων γονιών στη Μασαχουσέτη ανατράπηκε όταν πράκτορες του FBI εισέβαλαν στο σπίτι τους και τους συνέλαβαν μπροστά στα παιδιά τους. Ο «Ντον» και η «Αν» δεν ήταν αυτοί που έδειχναν: πίσω από τις πλαστές ταυτότητές τους κρύβονταν οι Ρώσοι κατάσκοποι Αντρέι Μπεζρούκοφ και Έλενα Βαβίλοβα, μέλη ενός δικτύου μυστικών πρακτόρων με ρίζες που φτάνουν στις π...

Το βιβλίο που παρουσιάζουμε σήμερα είναι μια συλλογή 11 κειμένων τα οποία η συγγραφέας τους, η Χάνα Άρεντ, συνέγραψε ως παρουσιάσεις και προλόγους βιβλίων, ως δοκίμια, νεκρολογίες ή ομιλίες που έδωσε. Στα κείμενα αυτά σκιαγραφεί δέκα προσωπικότητες της φιλοσοφίας, της τέχνης, της πολιτικής, ακόμη και της ιεροσύνης, τις οποίες η Άρεντ ξεχώρισε για το φως που έριξαν με τη σκέψη τους και την πράξη το...

Γιατί πρέπει να διαβάζουμε Χάνα Άρεντ; Ένα μικρό, πυκνό, αλλά ωστόσο εξαιρετικά διαυγές δοκίμιο επιχειρεί να δώσει την απάντηση. Στις 135 σελίδες του ο συγγραφέας του, ο Αμερικανός φιλόσοφος Richard Bernstein, παρουσιάζει στον αναγνώστη τις βασικές πλευρές του έργου της μεγάλης Γερμανοαμερικανίδας φιλοσόφου, με έναν κύριο σκοπό: Να τον προτρέψει να τη διαβάσει, ειδικά στους καιρούς που διανύουμε σ...

Η διακεκριμένη ιταλοαμερικανίδα οικονομολόγος Mariana Mazzucato επιχειρεί με αυτό το διεισδυτικό και γραμμένο με πάθος βιβλίο μια φιλόδοξη και επιβεβλημένη, κατά την ίδια, προσπάθεια να τεθεί εκ νέου ένα θεμελιώδες, αλλά εν πολλοίς ξεχασμένο ερώτημα της οικονομικής επιστήμης. Το τι δηλαδή είναι αξία και ποιος την παράγει πραγματικά. Η συγγραφέας υποστηρίζει ότι στη σύγχρονη οικονομική θεωρία και π...

Ο Γιάννης Στεφανίδης παραθέτει μια πολύπλευρη αφήγηση του Ψυχρού Πολέμου, που δεν αποσκοπεί να κλείσει απλώς τους λογαριασμούς μας με ένα κεφάλαιο της Ιστορίας το οποίο έχουμε αφήσει πίσω. Επιδιώκει να εξηγήσει τα «πώς» και τα «γιατί» της εξέλιξής της. Τους αμοιβαίους φόβους, τις προκαταλήψεις, καθώς και το ιδεολογικό και γεωπολιτικό πλαίσιο που συνέβαλε στην εγκαθίδρυση του ψυχροπολεμικού διπολισ...

Στο πολυπρόσωπο ιστορικό μυθιστόρημά της η Βασική Μαργιόλα ξεδιπλώνει τις ζωές των ηρώων της, σε μια σειρά 83 ολιγοσέλιδων κεφαλαίων, που διατρέχουν 70 περίπου χρόνια νεοελληνικής ιστορίας. Και κάθε ένα από τα κεφάλαια αυτά αποτελεί μια ψηφίδα στην τοιχοποιία της ιστορίας και της γεωγραφίας, την οποία η συγγραφέας δεν τοποθετεί με την αυστηρή χρονολογική σειρά ή τη γεωγραφική τάξη με την οποία συν...

Το βιβλίο που παρουσιάζεται στο σημερινό επεισόδιο είναι ένα ιδιαίτερο σπονδυλωτό ιστορικό μυθιστόρημα. Είναι μια σειρά 12 διηγημάτων, στα οποία η συγγραφέας Λίζα Μαμακούκα φιλοτεχνεί το πορτρέτο ισάριθμων γυναικών που είχαν φιλική ή συγγενική σχέση με τη γιαγιά της. Και στη σειρά αυτή καθένα από τα διηγήματα, ενώ στέκεται από μόνο του, ταυτόχρονα αποτελεί μέρος ενός ενιαίου συνόλου. Αυτό λοιπόν π...

Δύο οικογένειες θαλασσοδέρνονται μέσα στα αφρισμένα κύματα της Ιστορίας, από το 1880 έως το 1923. Από την επαναστατημένη Κρήτη στην επονείδιστη ήττα του 1897, από τους νικηφόρους Βαλκανικούς Πολέμους στον Εθνικό Διχασμό, από την τραγωδία στον Πόντο στη Μικρασιατική Καταστροφή. Από την ουτοπία των Δραγούμη και Σουλιώτη για το πολυεθνικό κράτος της «Ανατολικής Φυλής» στον αφανισμό της ανθούσας ομογέ...

Ο Πανταζόπουλος στρέφει τη ματιά του ειδικά στο έργο του Ντοστογιέφσκι, προκειμένου να ιχνηλατίσει αν και πώς το έργο του Ρώσου συγγραφέα συνιστά ένα είδος ορθόδοξου λαϊκισμού. Ενός λαϊκισμού που έχει λόγο στο κεφαλαιώδες ζήτημα της πολιτικής αντιπροσώπευσης και της διάστασης ανάμεσα στον εθνικό λαό και στις διανοούμενες ελίτ, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο η Ρωσική διανόηση της εποχής του αντιλ...

Σε αυτό το επεισόδιο παρουσιάζουμε το βιβλίο του Ανδρέα Πανταζόπουλου, ο οποίος αναλύει το πολιτικό φαινόμενο στην Ελλάδα μέσα από το θεωρητικό σχήμα του εθνικολαϊκισμού. Εστιάζουμε σε δύο κρίσιμες, συχνά υποτιμημένες διαστάσεις: τον καθοριστικό ρόλο του ταυτοτικού ζητήματος στην άνοδο των αντισυστημικών τάσεων και τη βαθιά ιστορική παράδοση που έχει εδραιώσει τον εθνικολαϊκισμό ως κυρίαρχη ιδεολο...

Ο Ανδρέας Πανταζόπουλος στο βιβλίο αυτό διερευνά αν στο έργο του Ντοστογιέφσκι, ενυπάρχουν τα στοιχεία μιας ορθόδοξης θεολογίας του πολιτικού φαινομένου. Αν δηλαδή είναι βάσιμη η πρόσληψη του Ντοστογιέφσκι, ως ενός λογοτέχνη που εξέφερε θεωρητικό λόγο για τις ιδεολογίες και τα πολιτικά ρεύματα της εποχής του. Και στην ερμηνευτική προσέγγιση του Πανταζόπουλου, αναδεικνύεται ένας πολιτικός Ντοστογιέ...

Στους καιρούς διαδικτύου, της άμεσης πληροφορίας και της συνοπτικής γνώσης έχουν τάχα νόημα οι περιηγητικοί και ιστορικοί οδηγοί των πόλεων; Ή μήπως ανήκουν σε έναν κόσμο αργό και υπομονετικό που έχουμε αφήσει πλέον πίσω μας; Την πιο πειστική απάντηση στο ερώτημα δίνει το βιβλίο που παρουσιάζεται σήμερα. Είναι ο ιστορικός και περιηγητικός οδηγός του Χρίστου Ζαφείρη, με τίτλο: «Η Θεσσαλονίκη των Οθ...

Στο βιβλίο του «Η ταυτότητα της πολιτικής στη μεταπολεμική Ελλάδα», ο Ανδρέας Πανταζόπουλος επιχειρεί να ερμηνεύσει τις ανασυνθέσεις της κομματικής και πολιτικής σκηνής στην Ελλάδα, από τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια έως σήμερα, καθώς και να προσδιορίσει τις ιδεολογικές και αξιακές προσηλώσεις που τις καθόρισαν, εξετάζοντάς τες υπό το πρίσμα του εθνικολαϊκισμού. Καθώς ο Πανταζόπουλος είναι ένας από...

Το βιβλίο "Ο Αριστερός εθνικολαϊκισμός. Από την αντιπολίτευση στην εξουσία", του Ανδρέα Πανταζόπουλου, Αναπληρωτή καθηγητή πολιτικής επιστήμης στο ΑΠΘ, αποτελεί συλλογή κειμένων που δημοσιεύτηκαν στο διάστημα 2013–2016 σε εφημερίδες, περιοδικά και ιστοσελίδες. Αντικείμενό τους είναι η ανάλυση του αριστερού εθνικολαϊκισμού και της πορείας που ακολούθησε, ώστε οι εκφραστές του, με εφαλτήρι...

Ο Χρίστος Ζαφείρης, συγγραφέας του περιηγητικού και ιστορικού οδηγού που παρουσιάζουμε σήμερα, ξεναγεί τον αναγνώστη στους αιώνες της μακραίωνης ιστορίας της Θεσσαλονίκης που σφραγίστηκαν από τη θάλλουσα εβραϊκή κοινότητά της. Στις σελίδες του οδηγού του ο Ζαφείρης δίνει φωνή στα εναπομείναντα σιωπηλά τοπόσημα της κοινότητας αυτής. Ξαναζωντανεύει τους ήχους, τη γλώσσα της και τα τραγούδια της που...