Pedagogiek in de kinderopvang

Oudere kinderen op de BSO, het is een groep die steeds vaker afhaakt. De deelname van kinderen vanaf negen jaar loopt terug. Ze willen meer zelfstandigheid, maken andere keuzes in hun vrije tijd en zoeken vrienden vaker op buiten de BSO. Dit is een bekend patroon. Maar onderzoek laat ook zien dat de BSO juist voor deze kinderen veel kan betekenen. Daarvoor is het wel belangrijk dat het aanbod aans...

De overgang van thuis naar kinderopvang is voor veel jonge kinderen en hun ouders spannend. Pedagogisch professionals hebben de taak deze overgang soepel te begeleiden en een vertrouwensband op te bouwen met het jonge kind en de ouders. Een goede start is het proces waarin het kind, de ouders, en de pedagogisch professionals elkaar leren kennen en vertrouwd raken binnen de opvang. Door samenwerkin...

Een beroepsregistratie is een officieel bewijs dat een professional voldoet aan vastgestelde kwaliteits-, opleidings- en ervaringsnormen om een beroep uit te oefenen. Het laat zien dat iemand vakbekwaam is én zich blijft ontwikkelen, bijvoorbeeld door bij- en nascholing. In sectoren zoals de zorg (het BIG-register) en de jeugdzorg (het SKJ-register) is dit al gebruikelijk. De vraag is nu: zou ook...

Zelfredzaamheid bij jonge kinderen gaat over meer dan alleen zelf de jas aantrekken. Het gaat over bij de leeftijd passende zelfzorgvaardigheden die kinderen nodig hebben om in hun basisbehoeften te voorzien zonder hulp van een volwassene. Denk hierbij aan aankleden, handen wassen, eten en opruimen. Maar ook zelfstandig keuzes maken, je eigen veiligheid waarborgen en zelf kunnen ontspannen, horen...

Kwaliteit in de kinderopvang blijkt in Nederland sterk te verschillen. Dat zien we bijvoorbeeld terug in de uitkomsten van de Landelijke Kwaliteitsmonitor Kinderopvang. Duurzame kwaliteit vraagt meer dan alleen de inzet van pedagogisch professionals: het is vooral een kwestie van goed organiseren. Een belangrijke vraag is daarom dan ook hoe we kinderopvang zo kunnen organiseren dat de kwaliteit op...

De momenten waarop kinderen gebracht of gehaald worden, lijken vaak maar klein. Toch schuilen er juist in die korte overdrachten grote kansen. Want in dat ene gesprekje vertel je als pedagogisch professional niet alleen wat een kind heeft gedaan, maar ook hoe het zich voelde en wat het heeft geleerd. Zo ontstaat er waardevol contact met ouders of opvoeders én laat je zien welke rol je speelt in de...

Als we kijken naar de geschiedenis van de kinderopvang, zien we dat veel ontwikkelingen van vroeger nu nog steeds terugkomen. Zo was er een belangrijk moment waarop er meer aandacht kwam voor pedagogische kwaliteit. Ook wetgeving en beleid hebben een grote rol gespeeld in de professionalisering van het vak. Daarnaast heeft kinderopvang verschillende functies: het ondersteunt ouders bij werk en gez...

Toenemende complexiteit in de doorgaande lijn De overgang van het kinderdagverblijf naar de basisschool – met het wennen en starten – is iets anders dan het bredere concept van een doorgaande lijn in de ontwikkeling. Voor een doorgaande lijn zijn formele afspraken, relaties tussen professionals en inhoudelijke afstemming nodig. Luister aflevering 5 terug voor praktische tips op dit gebied. Deze do...

Het lukt pedagogisch professionals vaak goed om met de meeste kinderen een positieve, warme band op te bouwen. Maar met sommige kinderen gaat dat moeizamer of lukt het helemaal niet. Uit onderzoek blijkt dat professional-kindrelaties in de kinderopvang essentieel zijn voor de ontwikkeling van kinderen. Het is dus belangrijk om hier aandacht voor te hebben, zodat professionals bewust aan de slag ku...

De buitenruimte biedt meer en andere mogelijkheden dan binnen, met name voor de motorische ontwikkeling en de zintuiglijke (natuur)beleving. Alles wat je binnen kunt doen, kan ook buiten en het is aan de pedagogisch professional om een buitenruimte te creëren die uitnodigt tot een variatie in beweging. De gasten in deze aflevering zijn - Mirka Janssen, lector Bewegen in en om school aan de Hogesch...

Veel en gevarieerd bewegen op jonge leeftijd is de basis voor bewegen tijdens de rest van het leven. Bewegen is niet alleen belangrijk voor de motorische ontwikkeling, maar voor alle ontwikkelingsgebieden. Het is van belang dat er ook binnen de kinderopvang aandacht is voor bewegen, mede omdat veel kinderen te weinig bewegen, namelijk minder dan 1 uur per dag. De gasten in deze aflevering zijn - I...

Jaarlijks starten 150.000 kinderen op de basisschool. De grote meerderheid van deze kinderen heeft een kinderdagverblijf, peutergroep of voorschool bezocht en deze kinderen krijgen te maken met een overgang naar het basisonderwijs. We maken daarbij onderscheid tussen de overgang oftewel de start en het wennen op zichzelf en de doorgaande lijn in bredere zin: afstemming in pedagogische aanpak en he...

Positieve groepsdynamiek draagt bij aan het welbevinden en de ontwikkeling van kinderen. Uit onderzoek blijkt namelijk dat kinderen zich hechten aan de pedagogisch medewerker en aan de kinderen op de groep. Maar wat is een positieve groepsdynamiek? En hoe kun je dit als pedagogisch medewerker en als kinderopvang stimuleren? De gasten in deze aflevering zijn • Saskia van Schaik, universitair docent...

Ouders met een kind in de kinderopvang spreken een groot vertrouwen uit naar de professionals die de zorg voor hun kind met hen delen. Die professionals spelen door hun nabijheid een belangrijke rol in het welbevinden en de ontwikkeling van het kind. De samenwerking tussen gezin en kinderopvang is van invloed op de ontwikkeling van kinderen. Maar wat verstaan we eigenlijk onder die samenwerking? D...

Kinderen en spelen horen bij elkaar. Spelen is de manier waarop kinderen zichzelf en hun omgeving verkennen. Spel biedt kinderen een veilige ruimte om te experimenteren met hun handelen, gedragingen, emoties, taal en denken. Professionals hebben een belangrijke rol in het spel van kinderen en het is dan ook belangrijk dat professionals weten hoe ze spel van kinderen kunnen ondersteunen. De gasten...

Bij veel mensen leeft nog steeds het idee dat kinderopvang vooral handig is voor de ouders. Kinderopvang is ooit begonnen als welzijnselement, voor kinderen die extra zorg en aandacht nodig hadden. Daarna werd het een arbeidsmarktinstrument; kinderen werden opgevangen zodat ouders konden werken. Pas de laatste jaren daalt het besef in dat kinderopvang ook echt bijdraagt aan de ontwikkeling van kin...

Duurzaamheidspedagogiek is een uitwerking van de pedagogische basisdoelen waarbij verwondering over en zorg voor de aarde centraal staat. Als professional kun jij het voorbeeld zijn voor hoe je voor elkaar en de omgeving zorgt. En je kan kinderen dat laten ervaren en oefenen in de natuur. Daarmee geef je kinderen inspiratie om de uitdagingen van nu en in de toekomst aan te gaan. Host Elisa Somsen...

Waarom is het belangrijk om met kinderen naar buiten te gaan binnen de kinderopvang? Hoe stimuleert dit hun ontwikkeling? En als je eenmaal buiten bent, wat kun je dan voor activiteiten ondernemen met de kinderen.... zelfs in de stad? Host Elisa Somsen gaat over dit onderwerp in gesprek met: Marian Joven is docent Natuuronderwijs en onderzoeker binnen de kenniskring ‘Natuur & Ontwikkeling Kind’ bi...

Hoe richt je een ruimte in zodat kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen én zodat jij fijn kunt werken? In deze podcast gaan we in op de ruimte, inrichting en materialen. Bijvoorbeeld over hoe jij als pedagogisch professional een ruimte speelklaar maakt en hoe het zit met opruimen. Spoiler alert: dat hoeft dus echt niet zo vaak! Host Elisa Somsen gaat in gesprek met de volgende twee gasten: Dr....

Interacties tussen kinderen zijn van groot belang, omdat ze bijdragen aan de brede ontwikkeling van kinderen. Complexer taalgebruik, betere oplossingen van ruzies. Jij kan de onderlinge interacties tussen kinderen stimuleren en faciliteren. Deze podcastaflevering geeft waardevolle inzichten, tips en direct toepasbare adviezen op een van deze zes interactievaardigheden van Marianne Riksen-Walraven:...

De groep is een unieke oefenplaats vol diversiteit in de breedste zin van het woord. Hoe zorg je ervoor dat elk kind daar een stem krijgt? Door oog te hebben voor diversiteit en door te werken aan (sociale) inclusie. Kinderparticipatie is daarbij een goed middel. In deze podcast behalve theorie ook voorbeelden uit de praktijk. Host Elisa Somsen gaat in gesprek met de volgende twee gasten: Christel...

Is meer 'Ja' en minder 'nee' op de groep het antwoord om het gedrag van kinderen als pedagogisch professional op een liefdevolle manier te begrenzen? Luister voor waardevolle inzichten, praktische tips en direct toepasbare adviezen op het gebied van het begrenzen van gedrag. Host Elisa Somsen gaat in gesprek met de volgende twee gasten: Dr. Cathy van Tuijl is lector aan de Hogeschool Saxxion en un...

Hoe dan in de kinderopvang? is de educatieve, maar vooral inspirerende podcast voor iedereen die werkzaam is in de kinderopvang of geïnteresseerd is in het vak. Deze podcast is een initiatief van het Expertisecentrum kinderopvang en kinderopvangorganisatie Kindergarden. Elke maand bespreekt Elisa Somsen met een wetenschapper en een collega uit het vak een onderwerp uit de kinderopvang. Samen verta...