Філасофскія нататкі

У гэтым выпуску ксёндз Раман Суша звяртаецца да ідэй Ота Ранка – аўстрыйскага мысляра, які спрабаваў асэнсаваць таямніцу Уваскрасення з псіхалагічнага пункту гледжання. Ранк называў хрысціянскую ідэю Уваскрасення самай рэвалюцыйнай у гісторыі, бо яна “дэмакратызавала” бессмяротнасць – адкрыла яе кожнаму чалавеку. Прага жыцця і боязь смерці вядуць нас да самага пачатку чалавечага шляху, які Ранк на...

У новым выпуску падкаста “Філасофскія нататкі” ксёндз Раман Суша прапануе задумацца над глыбокай і вельмі асабістай тэмай – унутранай раздвоенасцю чалавека, якую апісвае французкі мысляр Жан Валь. Валь прапануе замест пошуку Бога толькі ў вышынях, вучыцца бачыць Яго ў самых дробных, часам нават балючых дэталях нашай штодзённасці. Філосаф заклікае павярнуцца да нашага ўнутранага вопыту, менавіта ў...

Ксёндз Раман Суша прапануе адправіцца ў мінулае стагоддзе разам з нямецкім філосафам Паўлем Людвігам Ландсбергам, якога сучаснікі называлі "вандроўным рыцарам духу". Ландсберг перакананы, што чалавек не з'яўляецца статычнай рэччу, а стварае сябе праз кожны свядомы ўчынак і мастацтва ператварэння падзей у глыбокі досвед. Падобна да горкай папаі, якую трэба правільна надрэзаць для атрыманн...

“Праз заснежаны лес” – так называецца новы выпуск рубрыкі, у якой ксёндз Раман Суша звяртаецца да думак Віктара Эміля фон Гебзатэля – нямецкага псіхіятра і філосафа ХХ стагоддзя. Гебзатэль крытыкаваў тэндэнцыю сучаснай медыцыны бачыць у чалавеку толькі “клінічны выпадак” або “дыягназ”. Ён папярэджваў: калі глядзець на чалавека выключна як на аб’ект даследавання, мы губляем асобу. Таму, як прадстаў...

У новым выпуску падкаста “Філасофскія нататкі” ксёндз Раман Суша разважае пра чалавека і яго месца ў свеце праз прызму нямецкага філосафа ХХ стагоддзя Арнольда Гелена. Гэты мысляр называў чалавека “недастатковай істотай”: слабым у параўнанні з жывёламі, але здольным ствараць культуру і пераўтвараць прыроду пад сябе. Ксёндз Раман запрашае задумацца, чаму чалавечая слабасць становіцца крыніцай веліч...

У сваіх разважаннях ксёндз Раман Суша звяртаецца да спадчыны чэшскага філосафа Яна Паточкі, якога называлі "Сакратам з Прагі". Аўтар падкрэслівае, што чалавек не з’яўляецца простай функцыяй сістэмы, а вызначаецца здольнасцю да ўнутранага руху. Першы этап жыцця — гэта рух прыняцця, дзе адбываецца ўкараненне ў свет і наіўнае засваенне чужых правілаў. На гэтай стадыі асоба яшчэ не шукае глы...

У гэтым падкасце ксёндз Раман Суша звяртаецца да нямецкага філосафа Ойгена Фінка, вучня і супрацоўніка Марціна Хайдэгера. У сваёй працы “Асноўныя феномены чалавечага існавання” Фінк вылучае пяць ключавых з'яў, якія вызначаюць і адрозніваюць чалавека. Гэта смерць, праца, улада, любоў – і… гульня. Так, гульня стаіць у адным шэрагу са смерцю і любоўю. Паводле Фінка, мы недаацэньваем гульню, бо прывык...

У новым выпуску “Філасофскіх нататак” ксёндз Раман Суша знаёміць з думкамі Эжэна Мінкоўскага – французскага фенаменолага і псіхіятра ХХ стагоддзя, які даследаваў, як парушаецца перажыванне часу пры душэўных хваробах, асабліва пры дэпрэсіі. Мінкоўскі адрозніваў “храналагічны час”, які адлічваюць гадзіннікі і календары, ад “перажытага часу”, што мы адчуваем унутры. На яго думку, у дэпрэсіі чалавек г...

У новым выпуску праграмы ксёндз Раман Суша запрашае нас у падарожжа па ўнутраным свеце чалавека праз прызму поглядаў швейцарскага псіхіятра Людвіга Бінсвангера. Кожны з нас жыве ў сваёй унікальнай рэальнасці, якую філосаф называе "светапраектам" — своеасаблівым унутраным чарцяжом нашага існавання. Душэўны боль часта ўзнікае тады, калі гэты свет становіцца вузкім і замкнёным, ператвараючы...

У чарговай перадачы з цыклу “Філасофскія нататкі” ксёндз Раман Суша звяртаецца да постаці каталіцкага мысляра Макса Пікарда, які называў нашу цывілізацыю “светам уцёкаў”. Сучасны чалавек жыве ў рытме пастаяннай спешкі і шуму. Культура вучыць яго, што трэба быць заўсёды занятым, заўсёды ў дарозе. Цішыня палохае яго і здаецца невыноснай. Аднак такая цішыня, у якой чалавек застаецца сам-насам з сабой...

У новым выпуску “Філасофскіх нататак” ксёндз Раман Суша знаёміць з ідэямі мысляра, які разважаў пра крызіс чалавечага падмурку. Гаворка ідзе пра Карла Лёвіта – нямецкага філосафа ХХ стагоддзя, вучня Гусэрля і Хайдэгера. Лёвіт паказвае, што ідэя гістарычнага прагрэсу нарадзілася з хрысціянскай эсхаталогіі, то бок з хрысціянскай веры ў напрамак гісторыі, спаўненне Божага валадарства. Калі ж мы адкід...

У новым выпуску "Філасофскіх нататак" ксёндз Раман Суша прапануе паразважаць над ідэямі выдатнага псіхіятра Віктара Франкла. Аўтар звяртае ўвагу на феномен экзістэнцыяльнага вакууму, калі чалавек губляе ўнутраныя апоры і не знаходзіць сіл жыць далей. Сапраўднай пагрозай для сучаснасці з’яўляецца не фізічны боль, а адсутнасць сэнсу ў штодзённых справах. Менавіта пошук адказу на пытанне &q...

У гэтым выпуску падкаста “Філасофскія нататкі” ксёндз Раман Суша прапануе спыніцца на постаці Лешка Калакоўскага – польскага філосафа ХХ стагоддзя. Калакоўскі задумваецца над пытаннем: чаму мы робім тое, што робім? Напрыклад, чаму чалавек адпраўляецца ў падарожжа? Што насамрэч вабіць яго ў дарозе? Паводле філосафа, нас вабіць навізна, і гэта звязана з тым, як мы перажываем час. Нам важна адчуваць,...

У новым выпуску “Філасофскіх нататак” ксёндз Раман Суша знаёміць з постацю Поля Клодэля, французскага мысляра, паэта і дыпламата. Адштурхоўваючыся ад яго асабістага досведу навяртання ў парыжскім саборы Нотр-Дам, аўтар разважае пра тое, як вера, філасофія і мастацтва нараджаюцца з жывой сустрэчы Бога і чалавека. Галоўная тэма падкаста – ідэя “паэзіі рэальнасці”. Клодэль бачыць свет не як замкнёную...

У сваёй новай праграме ксёндз Раман Суша прапануе паразважаць над думкамі французскага філосафа Жака Элюля, які глыбока аналізаваў уплыў тэхнічнага прагрэсу на чалавечую сутнасць. Аўтар падкрэслівае, што сапраўдная праблема хаваецца не ў саміх гаджэтах ці інтэрнэце, а ў дамінаванні ідэалогіі, дзе галоўным крытэрыем жыцця становіцца выключна эфектыўнасць. Такая тэхнакратычная гонка непазбежна змяня...

У новым выпуску перадачы “Філасофскія нататкі” ксёндз Раман Суша звяртаецца да думкі каталіцкага філосафа з Лугана – Рамана Амэрыё, чалавека строгай інтэлектуальнай сумленнасці. Паводле Амэрыё, філасофстваваць – гэта ўмець “пераходзіць ад з’явы да падмурку”, ад знешняга ўражання да сапраўднай сутнасці. Ён папярэджваў пра небяспеку “любові без праўды”. Калі пачуццё і жаданне ідуць наперадзе праўды,...

У новым выпуску “Філасофскіх нататак” ксёндз Раман Суша запрашае пазнаёміцца з постаццю Генры Дэвіда Тора – мысляра, які пэўны час пражыў у лесе і вучыў не проста глядзець на свет, але найперш слухаць яго. Свет у Тора не маўчыць: ён гучыць і адкрываецца таму, хто здольны ўслухацца сэрцам. Такое слуханне змяняе сам спосаб пазнання і вяртае чалавека ў жывую сувязь з рэчаіснасцю. Асобную ўвагу філоса...

Луіджы Джуссані: Мастацтва не ўцякаць ад сябе У новым выпуску падкаста "Філасофскія нататкі" ксёндз Раман Суша прапануе слухачам спыніцца і зірнуць на сваё жыццё праз прызму думак выдатнага італьянскага святара Луіджы Джуссані. Гэты эфір разбурае звыклы стэрэатып пра філасофію як пра складаную, адарваную ад рэальнасці навуку. Наадварот, аўтар раскрывае яе як жывое мастацтва задаваць п...

У гэтым выпуску ксёндз Раман Суша знаёміць з поглядамі Ганса Урса фон Бальтазара на прыгажосць і яе ролю ў хрысціянскім светаўспрыманні. Паводле швейцарскага каталіцкага мысляра, без прыгажосці чалавечае жыццё губляе глыбіню і прывабнасць. Як толькі мы хоць адкуль пачынаем выкідваць прыгажосць, то штосьці перастае працаваць. Напрыклад, калі выкінуць з праўды прыгажосць, то гэта будзе падобна на су...

У новым выпуску падкаста “Філасофскія нататкі” ксёндз Раман Суша запрашае да знаёмства з адным з найбольш значных каталіцкіх мысляроў ХХ стагоддзя – Эманюэлем Мунье, стваральнікам французскага персаналізму. Гэты філосаф бачыў у індывідуалізме небяспеку для чалавека, які, шукаючы толькі ўласнага камфорту, губляе глыбіню і жывую сувязь з іншымі. Паводле Мунье, асоба нараджаецца не ў ізаляцыі, а ў дз...

У новым выпуску падкаста "Філасофскія нататкі" ксёндз Раман Суша звяртаецца да ідэй нямецкага філосафа ХХ стагоддзя Хельмута Плеснера, каб разабрацца ў прыродзе чалавека. Перадача асвятляе, як пазбегнуць крайнасцей у разуменні сябе — ці то звядзення ўсяго да біялогіі, ці то да абстрактнага "чыстага духу". Плеснер пачынае аналіз з фундаментальнага паняцця "мяжы". Кожна...

У гэтым падкасце ксёндз Раман Суша працягвае разважанні пра сувязь чалавека і сусвету. Гэтым разам наш спадарожнік – аўстрыйскі мысляр пачатку ХХ стагоддзя Фердынанд Эбнэр, які сцвярджаў, што чалавек нараджаецца для дыялогу. Менавіта ў адносінах з іншым ён становіцца сабой, раскрываецца і расце. Аднак сапраўдны дыялог – гэта не пустая размоўная тэхніка. Ён пачынаецца толькі там, дзе ёсць любоў і п...

У новым выпуску “Філасофскіх нататак” ксёндз Раман Суша знаёміць з думкамі нямецкага філосафа і псіхолага Эрыха Фрома, які імкнуўся зразумець, чаму ў сучасным свеце людзі адчуваюць трывогу і ўнутранае напружанне. Фром бачыў у гэтых сімптомах не толькі псіхалагічныя, але і маральныя прычыны. Ён сцвярджаў, што чалавек пакутуе, калі жыве насуперак уласным каштоўнасцям, калі паміж яго пачуццямі і ўчын...

Чаму ў свеце столькі спрэчак і ці заўсёды канфлікт — гэта зло? У сённяшнім эпізодзе ксёндз Раман Суша звяртаецца да ідэй нямецкага філосафа Георга Зімеля, які бачыў у канфлікце не пагрозу, а рухавік культуры. Ці заўсёды спрэчка вядзе да разбурэння, ці ў ёй можна знайсці стваральны патэнцыял? Аўтар тлумачыць, як Зімель разглядаў канфлікт не як паталогію грамадскага жыцця, а як яго неад’емную...

У новым выпуску праграмы "Філасофскія нататкі" ксёндз Раман Суша запрашае паразважаць над ідэямі Эрнста Касірэра – мысляра ХХ стагоддзя, які бачыў чалавека як істоту, якая жыве ў свеце сімвалаў. Касірэр спрабаваў зразумець, што робіць чалавека чалавекам, што адрознівае нас ад іншых жывых істот. І адказ, які ён знайшоў, заключаецца ў тым, што чалавек — гэта істота сімвалічная (animal symb...