De Technoloog | BNR

Een speciaal ontwikkelde, fotonische chip om netwerkcommunicatie te verbeteren. De Twentse startup Sabratha gebruikt hiervoor lithiumniobaat dat elektriciteit heel efficiënt naar licht kan omzetten. Voor datacommunicatie over glasvezel essentieel. Ook de ruis kan eruit gefilterd worden, en dat is niet het enige waar lithiumniobaat in excelleert. Door het hoge efficiëntiegehalte is deze c...

Je bestelt drugs en tien minuten later staat er iemand met een scooter voor de deur. In de tijd van onze 10-minuteneconomie wil de klant niet alleen boodschappen, maar óók illegale producten snel geleverd krijgen. Het is één van de redenen dat steeds meer illegale handel plaatsvindt op een platform zoals Telegram. Openbare groepen met een menukaart, betalen met een Tikk...

Voor de een is hij een visionair en een voorbeeld, voor de ander is hij een baas onder wie medewerkers publiek worden vernederd, en wiens bedrijf oud-medewerkers voor de rechter daagt. Over bunq-oprichter Ali Niknam heerst verdeeldheid. Wat voor eigenschappen en wat voor karakter heb je nodig om in Nederland succesvol techmiljardair te worden? NRC-onderzoeksjournalist Stijn Bronzwaer schreef samen...

Algoritmen hebben de neiging te discrimineren. Heel menselijk eigenlijk. Maar niet goed natuurlijk. Daarom is het best gek dat we discriminatie een enorm probleem vinden -lees artikel 1 van de Grondwet er even op na- behalve als een computer de dader is. Reden voor een gesprek met Sennay Ghebreab, hoogleraar AI aan de UvA en lid van de voormalige Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme. Ove...

Zonne-energie wordt elk jaar belangrijker. Inmiddels komt 23 procent van alle opgewekte stroom in ons land van zonnepanelen. Hoogleraar zonne-energie Arno Smets (TU Delft) legt uit waarom kristallijn-siliciumtechnologie, perovskiet-tandemcellen en flexibele dunne film-panelen de komende jaren nog veel meer gaan opleveren. Ondertussen blijft de kostprijs dalen. Technisch kunnen we van alles. Maar d...

Wat als rapporten, wetten en stukken in de krant niet genoeg zijn om de mensheid digitaal wakker te schudden? Bernold Nieuwesteeg ziet nog één laatste alternatief. Hij gaat het theater in, met de voorstelling Cassandra.exe. Cassandra, weet iedereen natuurlijk weer sinds The Odyssee in de bioscopen draait, was degene die de val van Troje voorzag, maar niemand geloofde haar. (Een straf...

Cloudflare loopt voorop met de post-quantumcryptografie, hoorde je Christian Schaffner een paar maanden terug in De Technoloog zeggen. Quantumcomputers gaan ons veel brengen, maar ze introduceren wel een nieuw risico: vrijwel alle moderne encryptiemethoden zijn ermee te kraken. En encryptie zit werkelijk overal in. Van je bankpas, via je browser en klantenbestanden tot aan de elektronische sleutel...

Wat gebeurt er met softwareontwikkeling als 80 tot 90 procent van de nieuwe code door AI wordt geproduceerd? Serial ondernemer en productbouwer Paul Veugen (Usabilla, Human, Detail, Desert Ant Labs) legt uit hoe hij met tools als Claude en gespecialiseerde kleine modellen in één jaar meer functionaliteit bouwt dan in de vijf jaar ervoor. De klassieke waterval en scrum maken plaats vo...

Voor veel mensen is zoeken op Google een stuk minder leuk geworden: de eerste tien resultaten staan vol dichtgetimmerde SEO-teksten waar je weinig aan hebt, maar dat gaat veranderen. De opvolger van SEO heet GEO: Generative Engine Optimization. Niet meer vindbaar zijn in Google, maar in ChatGPT, Gemini en Claude. Want als een chatbot straks maar één antwoord geeft op de vraag "wat zi...

'Een bubbel is wat er gebeurt als we prijzen opstuwen tot ze enkel kunnen vallen', aldus Howard Marks van Oaktree, die beursexpert Jochem Visser citeert. Het gaat mis wanneer de ketting tussen vraag en aanbod wordt doorgesneden, omdat men er vanuit gaat dat de vraag oneindig doorgroeit. En zoals JP Morgan zei: niets is slechter voor je financiële gezondheid dan een buurman snel rijk zien word...

Wat als je een cel niet aanpast, maar helemaal zelf opbouwt vanaf het begin? In laboratoria wordt gewerkt aan kunstmatige cellen, opgebouwd uit biologische bouwstenen en ontworpen voor één specifieke taak. We begrijpen het nog niet, en juist dat maakt de ambitie zo groot. Want er zit nog een verrassend gat in onze kennis. De biotechnologie past al jaren succesvol levende cellen aan,...

Europa dreigt de AI-race te verliezen en een speelbal te worden tussen de Verenigde Staten en China. Dat is de harde conclusie van Europe 2031, het scenariorapport waarmee de Arq Foundation een dystopisch beeld schetst van een continent dat klem komt te zitten. Het is nu al geen ver toekomstbeeld meer. Twee dagen nadat Europe 2031 verscheen, kwam de Verenigde Staten daadwerkelijk met een exportver...

Driemaal meer licht, betekent driemaal betere foto's. eyeo is erin geslaagd om beeldsensoren zodanig te verbeteren dat men nu al voor hun technologie in de rij staan. De spinoff van Imec haalde onlangs nog 40 miljoen euro op om hun beeldsensoren verder te ontwikkelen. Zijn de tijden van gebrekkige foto's in het donker straks echt voorbij? Vandaag de dag verliezen camera's zo'n 70 procent aan het b...

Hoeveel invloed kan AI hebben op de rechtspraak, zonder dat het haar menselijke kant verliest? Net als in veel andere sectoren wordt AI veelvuldig gebruikt, al is dat voorlopig vooral achter de schermen. Van het plannen van zittingen en het doorzoeken van jurisprudentie tot het samenvatten van dossiers: de technologie belooft efficiëntie, maar roept tegelijkertijd fundamentele vragen op over...

Wat als onze kennis, onze kennis niet meer is? AI belooft de wetenschap sneller, slimmer en beter te maken. AI is hier nu al niet meer weg te denken en helpt met het doorgronden van enorme datasets, tot het begrijpen van klimaatverandering. Maar wat als het gebruik van AI de wetenschap fundamenteel verandert? Is het dan nog wel wetenschap? Die lastige vragen stelt Ben Zevenbergen voor zijn onderzo...

Hoe je een vliegtuigdeur opent - 'and cross check', of hoe je alle materialen in een operatiekamer correct klaarlegt, er was een tijd dat je veel hoorde over trainingen in  virtual reality . In elk geval met een headset, maar het liefst óók met VR-handschoenen. Je hoort daar weinig meer over, omdat het langzaamaan 'gewoon' aan het worden is.  Aan dit soort handschoenen word...

Technologie is de oplossing voor alles. Althans, dat is het antwoord als je het aan een stel steenrijke techbro's vraagt. Maar naast het bouwen van nieuwe toepassingen, social mediaplatforms en webshops gaat het nog een heel stuk verder dan alleen geld verdienen. Ze hebben een heel ander wereldbeeld en een nieuwe vorm van samenleven voor ogen. Het geloof in technologie is grenzeloos. Technische op...

Hoera! De Technoloog is jarig. Dit is onze 500ste aflevering. Hoog tijd om eens achterom te kijken, om te zien of we er in de afgelopen tien jaar op vooruit zijn gegaan. En met wie kan dat beter dan met tech-expert Bert Hubert. In tien jaar is er veel veranderd en tegelijkertijd bar weinig. Zo begon AI met een IQ van nul, maar waar staan we nu eigenlijk? Wat heeft kunstmatige intelligentie ons in...

We hebben het steeds vaker over digitale soevereiniteit, cybersecurity en AI, en dus focussen bedrijven en organisaties meer en meer op de risico's, regelgeving en bewustwording. Maar er blijft één cruciale vraag vaak onbeantwoord: Ligt er wel een stevig fundament onder?  CTO en IT-architect Dennis Mulder vindt van niet. Organisaties draaien op complexe digitale systemen, die va...

In hedendaagse oorlogsvoering bepaalt AI steeds vaker wie verdacht is en een target wordt. Grote hoeveelheden data worden geanalyseerd om sneller dit soort belangrijke keuzes te maken. De technologie had ooit als doel te ondersteunen, maar krijgt een steeds grotere rol in de beslissing over leven of dood. Maar kunnen we hier wel voldoende op vertrouwen? In oorlogen zoals in Gaza en Oekraïne z...

ASML is uitgegroeid tot één van de belangrijkste techbedrijven ter wereld. Dat ligt naast de baanbrekende technologie, óók aan de bedrijfscultuur, de keuzes en het DNA van de medewerkers. Als ASML-baby wijdde Susanne van der Velden haar proefschrift aan het techbedrijf uit Veldhoven. Na twaalf jaar onderzoek ligt er nu een exemplaar voor het bredere publiek: Lessons Lea...

Zijn we nog enigszins digitaal soeverein? Het is al jaren een heikel dossier. Overheden en bedrijven zijn afhankelijk geraakt van Amerikaanse cloudreuzen, softwareplatforms en ecosystemen. Met privacydeskundige Brenno de Winter duiken we in de geschiedenis van dit dossier. Want hoe heeft het ooit zo ver kunnen komen?  Al jaren roepen deskundigen hetzelfde riedeltje. Het bewustzijn groeit, maa...

Arjan Brussee stond aan de wieg van de Unreal Engine: dé motor in de game-industrie waarmee 3D-werelden worden gemaakt. De Unreal Engine is het kloppend hart, en wordt ook gebruikt voor simulaties, films, digital twins en het trainen van AI-modellen. De technologie werd al snel de beste in zijn soort. Ook concurrenten stapten over. Brussee is één van de grondleggers van de Ned...

Een veilige lasercommunicatieverbinding tussen een vliegtuig en een satelliet op 36.000 kilometer boven de aarde, het is eindelijk gelukt. Om dit voor elkaar te krijgen is de UltraAir-terminal ontwikkeld, die ervoor zorgt dat data snel en veilig verzonden kan worden met een free-space laser. TNO is de eerste ter wereld die dit voor elkaar heeft gekregen.  Want dwars door de atmosfeer verbindi...

Het gebruik van AI heeft opsporingswerk fundamenteel veranderd. Niet door rechercheurs te vervangen, maar door hun rol langzaam te veranderen naar de regisseurs van digitaal onderzoek. Door een wirwar aan digitale informatie moeten rechercheurs zelfstandig hun eigen weg vinden. Daarom waagt Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) zich aan een van de grootste uitdagingen van deze tijd: Hoe vind j...