Zin in Lesgeven

In maart 2025 hebben Ferdinand, Machteld en Ernst Jaap elkaar voor het eerst ontmoet. Ze hebben hun twijfels en overtuigingen gedeeld en gesproken over de opleidingsroutes tot leraar Nederlands. Contact met lotgenoten helpt bij complexe vragen, zoals de vraag of je gelukkig gaat worden van het leraarschap. Een jaar later zijn ze alle drie zeer tevreden met de overstap.

Pi en Eli identificeren zich als non-binair en queer en zijn in 2025 gestart als docent in het voortgezet onderwijs. Pi als zij-instromer en Eli kwam van de lerarenopleiding. Wat betekent dat voor de start in het voortgezet onderwijs? Hoe gaan pubers en jongvolwassenen hiermee om? En hoe de schoolleiding en collega’s?

Wat vinden leerlingen een goede leraar? Vijf vmbo-leerlingen hebben een duidelijk beeld van de goede docent en kunnen dat uitstekend onder woorden brengen. Duidelijk zijn, je aan afspraken houden, belangstellend zijn, leiderschap tonen, energie uitstralen zijn een aantal voorbeelden.

Anne Bult staat nog geen twee jaar voor de klas. Zij werkt op het ROC van Twente. Eerst was zij zorgprofessional, nu leidt zij hen op. Zij leert nog elke dag en wordt o.a. geholpen door schoolopleiders als Brigitte Nijenhuis. Brigitte ondersteunt nieuwe docenten en heeft een duidelijke visie op het faciliteren van het leren van volwassenen.

De overstap naar het onderwijs is voor iedereen een hele stap. Het wordt extra lastig als je niet in Nederland geboren bent, er niet op school bent geweest en er niet gestudeerd hebt. We spreken de van oorsprong Duitse Patricia en Julia die uit Roemenië komt. Is hun Nederlands goed genoeg? Worden hun diploma’s in Nederland erkend?

Nederland is verdeeld in ongeveer 50 onderwijsregio’s. In die regio’s werken scholen en opleidingen samen om o.a. het lerarentekort aan te pakken. In Twente, Oost-Salland en de Achterhoek is VOTA actief. We spreken met Brenda Haselbekke en Nathalie de Jong, instroommakelaars van VOTA. Zij organiseren diverse activiteiten om belangstellenden voor te lichten en kennis te laten maken met het onderwij...

Lotte en Maaike hebben vorig jaar de training Zin in Lesgeven gevolgd als deel van hun oriëntatie en hebben de overstap gemaakt. Zij hebben zich goed voorbereid op de keuze, vooral omdat ze beide ADHD hebben. Te horen is dat het voor hen geen bezwaar is om de overstap succesvol te maken.

Hendri heeft de overstap van een notariskantoor naar het onderwijs gemaakt. Hij heeft net zijn PABO-opleiding afgerond. Hij koos voor de deeltijdopleiding maar er zijn ook andere opleidingsmogelijkheden. Daarover vertellen Hanneke en Déwi (beiden hogeschool KPZ).  Waarom kies je een bepaalde opleiding? Wat zijn de verschillen? Wat past bij welke omstandigheden?

Louise Beernink en Sjoerd de Wit van het Nijmeegse Canisius College gaan in gesprek over zij-instromers. Waarom willen zij second-career teachers en waarop let je bij de eerste kennismaking? Wat geeft vertrouwen? Wat kan (moet) de school doen om de zij-instromer te laten groeien? En waarom zouden mensen de overstap eigenlijk moeten maken?

Jeanine Drost werkt bij de Hogeschool KPZ en heeft veel starterscoaches getraind met de methode ‘Van Prachtmens naar Prachtprofessional’. Paola Schot begeleidt als starterscoach nieuwe docenten op mbo Landstede en vertelt over het effect van de training.

Onderwijsregio’s hebben als taak de opleiding van nieuwe docenten en de werving van zij-instromers te verbeteren. Loes Nobbe en Vanessa Verhoef vertellen over de vele routes naar het leraarschap en over hun plannen om dat de komende jaren in de Nijmeegse regio te verbeteren. Het helpt als je met iemand jóúw route kunt uitstippelen en als er iemand is die je in contact brengt met scholen. Zij hebbe...

Robin en Brent realiseerden zich dat de wereld van wetenschap en onderzoek hen niet zou brengen wat ze zochten. Ze kozen voor een dynamische omgeving waar je direct impact kunt hebben en gingen aan de slag als leraar in het voor voortgezet onderwijs. Ze vertellen over hun groei, leren in de praktijk, ‘stoeiend’ met de klas.

Bianca Snijders en Marcel Stoeten hebben in januari 2025 de training Zin in Lesgeven gevolgd als deel van hun rijke oriëntatie op de mogelijk overstap naar het onderwijs. Er is een stereotype beeld van leraren dat ze ‘stoer’ zouden moeten zijn. In gesprek met Marcel en Bianca komen andere kwaliteiten naar voren, het gaat vooral om de relatie met de leerlingen. Daarom kiest Marcel voor het basisond...

Op veel plekken in het land zijn ‘loketten’ waar mensen die de overstap naar het onderwijs overwegen informatie kunnen halen. Arend Jan Zwarteveen en Peter van der Zwaal zijn in gesprek met Charlotte van Thiel en Jantina de Vries. Zij hebben samen de loketfunctie voor Leraar van Buiten voor de regio Haaglanden. Zij vertellen over de visie op de overstap en op de activiteiten die je zou kunnen uitv...

Het was voor Rudy Jonker in 2014 niet eenvoudig als zij-instromer een plek in het onderwijs te vinden. Tien jaar later is hij naast leraar ook schoolleider. Hij en zijn collega Rachel Wolsink, ook second-career teacher, vertellen over het werk op een vo-school en de kansen op ontwikkeling die dat biedt.

Je kan leraar worden op een school maar er zijn ook andere functies waarmee je leerlingen kunt helpen zich te ontwikkelen. Johnny Mulder is onderwijsondersteuner en begeleidt werkgroepen. Hij volgt de Pedagogisch Didactische Cursus aan Hogeschool Windeheim en vertelt met docent Claudia Bakker over de opleiding tot instructeur in het onderwijs.

Er is behoorlijk wat wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de succesfactoren van starten de docenten. Zegt dat onderzoek ook wat over second-career teachers? Michelle Helms (RUG) en Geke Schuurman (schoolopleider) vertellen over inductie-arrangementen en het effect op het succes van zij-instromers.

Fleur Dennink maakte de overstap van de verslavingszorg naar mbo Noorderpoort. In Stadkanaal leert ze haar studenten van haar ervaringen. Zij praat er veel over met haar vriend Sam Heemskerk. Hij maakte de overstap al in 2016 en werkt nu ook op het mbo. Zij vertellen over de ruimte die het mbo biedt om met jongvolwassenen te werken.

Schoolplein Noord ondersteunt mensen die de overstap naar het onderwijs in de drie noordelijke provincies willen maken. In deze podcast vertellen Jurriën de la Vieter en Martine Swiebel over de ondersteuning die belangstellenden en scholen mogen verwachten. 

Robin Kanters is een paar jaar geleden begonnen als time-outdocent op een VSO-school. Ondertussen is Robin de Associate Degree-opleiding, Educatief Professional Beroepsonderwijs gaan volgen aan Hogeschool Windesheim. Zijn docent Anne van de Weg vertelt over de opleiding en wat je met zo’n opleiding kan doen.

In deze opname komen Marjon Fokkens-Bruinsma en Esmee Kamp van de RUG aan het woord. Zij hebben samen aan een onderzoek gewerkt naar de veerkracht van docenten. Veerkracht is een belangrijk kenmerk van de succesvolle leraar, zowel de zij-instromer als de al langer bevoegde docent.

Martijn Morren en Hubert Breukers kennen elkaar van de training Zin in Lesgeven. Ze maakten beiden in 20203 de stap naar het onderwijs. Een jaar later kijken Peter van der Zwaal en Arend Jan Zwarteveen met hen terug op de voorbereiding en de ervaringen in hun eerste jaar. Wat vragen de leerlingen van hen? Maakt het nog verschil of het een leerlingen in vmbo-kader is of in de havo? Doen ze het met...

De lerarenopleiding van de TU-Delft organiseert de pilot co-teaching. Hanno van Keulen wil de technische kennis die veel oud-studenten van de TU hebben, inzetten om leerlingen nieuwsgierig te maken. Lars van Rhede is een oud-student die een basistraining heeft gehad en lessen heeft gegeven op een basisschool.

Matthijs heeft na een lange juridische carrière de sprong gemaakt om als leraar Nederlands aan de slag te gaan. Ingeborg voelde na haar studie dat het werk wat zij deed haar geen voldoening gaf en zij besloot lerares natuurkunde te worden. Wat hebben zij gedaan voordat zij de sprong waagden? Weten zij ook wat hen interessant maakte voor hun nieuwe school?

Rebecca Habets en Frank Koppejan van Curio (mbo) hebben een leerlijn ontwikkeld voor mensen die zonder onderwijservaring aan de slag gaan. Het zijn vaak mensen die uit de beroepspraktijk komen en de overstap maken. Hun opleiding, vaak de PDG (Pedagogisch Didactisch Getuigschrift), start pas na een half jaar of later. Rebecca en Frank hopen dat hun leerlijn ook bij andere opleidingen aangeboden zal...