RKCast

توضیحات پادکست (Podcast Description) در اپیزود بیست‌ویکم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از جنجالی‌ترین و سوءتفاهم‌دارترین مفاهیم اقتصادی و سیاسی جهان: سرمایه‌داری. مفهومی که برای بعضی‌ها مترادف رشد، نوآوری و آزادی اقتصادی است، و برای بعضی دیگر مساوی است با استثمار، نابرابری، بحران و سلطه پول بر سیاست. اما واقعیت این است که سرمایه‌داری نه فرشته است و نه شیطان. سرمایه‌داری یک سیستم اقتصا...

در اپیزود بیستم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از پرمناقشه‌ترین و بدفهمیده‌ترین مفاهیم سیاسی در فضای ایران: چپ سیاسی. مفهومی که برای بعضی‌ها مساوی عدالت و حمایت از طبقه ضعیف است، برای بعضی‌ها یادآور صف، کوپن و دولت ناکارآمد، و برای بعضی‌ها هم مترادف دیکتاتوری و تجربه‌های شکست‌خورده تاریخی. اما واقعیت این است که چپ سیاسی یک مفهوم واحد و ساده نیست، بلکه یک طیف گسترده از ایده‌ها و مدل‌هاس...

در اپیزود نوزدهم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از پرحاشیه‌ترین و بدتعریف‌شده‌ترین مفاهیم سیاسی در فضای ایران: محافظه‌کاری و راست سیاسی. برای بعضی‌ها «راست» یک فحش سیاسی است، برای بعضی‌ها مترادف سرمایه‌داری بی‌رحم، برای بعضی‌ها هم مساوی اقتدارگرایی و حذف آزادی. اما واقعیت این است که راست سیاسی، مثل چپ سیاسی، یک طیف است، و محافظه‌کاری الزاماً به معنی افراط، سرکوب یا عقب‌ماندگی نیست. در...

در اپیزود هجدهم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از پرکاربردترین و در عین حال بدفهمیده‌ترین مفاهیم سیاسی: لیبرالیسم. مفهومی که برای بعضی‌ها مساوی آزادی کامل و بی‌مرز است، برای بعضی‌ها مساوی بی‌قانونی و ولنگاری، و برای خیلی‌ها مساوی سرمایه‌داری وحشی. در این اپیزود، بدون شعار و بدون برچسب، توضیح می‌دهم که لیبرالیسم دقیقاً چیست، آزادی در سیاست به چه معناست، مرز آزادی کجاست، و چرا لیبرالیسم...

در اپیزود هفدهم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از بدفهم‌شده‌ترین مفاهیم سیاسی در فضای ایران: سکولاریسم. مفهومی که برای بعضی‌ها مترادف با بی‌دینی است، برای بعضی‌ها نماد آزادی مطلق، و برای خیلی‌ها هنوز روشن نیست که به‌عنوان یک مدل حکمرانی دقیقاً چه می‌گوید. در این اپیزود، بدون شعار و بدون جنگ اعتقادی، توضیح می‌دهم که سکولاریسم نه یک موضع ایمانی است و نه پروژه حذف دین از جامعه، بلکه یک مد...

در اپیزود ۱۶ از سری «سیاست بدون تعارف»، به‌عنوان مکمل اپیزود «ولایت فقیه یعنی چی؟»، یک لایه عمیق‌تر و ساختاری‌تر به بحث اضافه می‌کنیم. در این قسمت تمرکز اصلی روی این سؤال‌هاست: ولایت فقیه دقیقاً کجای ساختار قدرت می‌ایستد؟ مشروعیت آن از کجا می‌آید؟ حدود اختیارش چیست؟ و مهم‌تر از همه، پاسخگویی آن چگونه تعریف می‌شود؟ در این اپیزود، بدون ورود به دعوای اعتقادی، بررسی می‌کنیم: تفاوت «مشروعیت دینی» با «م...

در اپیزود پانزدهم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از حساس‌ترین و بدفهم‌شده‌ترین مدل‌های حکمرانی: جمهوری دینی. وقتی می‌گوییم جمهوری دینی، دقیقاً از چه چیزی حرف می‌زنیم؟ آیا جمهوری دینی یعنی حکومت مذهبی؟ آیا یعنی حذف غیرمؤمنان؟ آیا یعنی اخلاق بیشتر و عدالت بیشتر؟ یا یعنی تمرکز قدرت با پوشش اعتقادی؟ در این اپیزود، بدون شعار و بدون قضاوت احساسی، توضیح می‌دهم: جمهوری دینی دقیقاً چیست و چه چی...

در اپیزود چهاردهم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از پرتنش‌ترین مفاهیم در بحث‌های سیاسی ایران: سلطنت. برای بعضی‌ها سلطنت مساوی است با دیکتاتوری و استبداد، برای بعضی دیگر نماد ثبات، نظم و توسعه. اما مشکل اینجاست که سلطنت فقط یک مدل واحد نیست. در این اپیزود توضیح می‌دهم: سلطنت دقیقاً یعنی چه و چه چیزی را تعریف می‌کند فرق سلطنت با جمهوری دقیقاً کجاست چرا سلطنت می‌تواند دموکراتیک باشد یا کا...

در اپیزود سیزدهم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از رایج‌ترین اشتباه‌های سیاسی در بحث‌های عمومی: این تصور که اگر یک کشور «جمهوری» باشد، پس حتماً «دموکراسی» است. در این اپیزود توضیح می‌دهم چرا جمهوری بودن فقط به این معناست که قدرت موروثی نیست، نه اینکه قدرت واقعاً قابل کنترل، قابل پاسخگویی یا قابل تغییر باشد. جمهوری یک فرم حکمرانی است، اما دموکراسی یک کیفیت حکمرانی است، و این دو الزاماً...

در اپیزود دوازدهم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از پرکاربردترین و در عین حال بدفهم‌ترین مفاهیم سیاست معاصر: دموکراسی. در این اپیزود توضیح می‌دهم چرا وجود انتخابات به‌تنهایی به معنای دموکراسی نیست و چرا بسیاری از نظام‌های سیاسی می‌توانند هم‌زمان انتخابات داشته باشند، اما دموکراتیک نباشند. به زبان ساده، دقیق و مستند بررسی می‌کنیم: دموکراسی دقیقاً یعنی چه و چه تعریفی دارد چرا دموکراسی یک...

در اپیزود یازدهم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از پرکاربردترین و در عین حال بدفهم‌ترین مفاهیم سیاست: دیکتاتوری. در این اپیزود توضیح می‌دهم چرا دیکتاتوری فقط به معنای حضور یک فرد قدرتمند نیست، بلکه یک سیستم قفل‌کردن قدرت است. سیستمی که نه قابل کنترل است، نه قابل پاسخگویی، و نه به‌راحتی قابل اصلاح. به‌صورت دقیق و ساختاری بررسی می‌کنیم: دیکتاتوری دقیقاً یعنی چه و چه ویژگی‌هایی دارد تفاوت...

در اپیزود دهم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از خطرناک‌ترین و در عین حال بدفهم‌ترین مفاهیم سیاست مدرن: توتالیتاریسم. در این اپیزود توضیح می‌دهم چرا هر حکومتی که آزادی را محدود می‌کند لزوماً توتالیتاریستی نیست، چرا توتالیتاریسم یک مرحله جلوتر از اقتدارگرایی و دیکتاتوری است، و چه زمانی کنترل قدرت به کنترل زندگی و ذهن انسان‌ها تبدیل می‌شود. به زبان ساده، دقیق و مستند بررسی می‌کنیم: اقتدار...

در اپیزود نهم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از خطرناک‌ترین مدل‌های سیاست در تاریخ مدرن: فاشیسم. در این اپیزود توضیح می‌دهم چرا فاشیسم فقط یک اتفاق تاریخی مربوط به قرن بیستم نیست، بلکه یک الگوی تکرارشونده است که معمولاً از دل بحران‌های عمیق اقتصادی، اجتماعی و هویتی بیرون می‌آید. به زبان ساده، مستند و مدل‌محور بررسی می‌کنیم: فاشیسم دقیقاً چیست و چه ویژگی‌هایی دارد چرا فاشیسم با دیکتاتور...

در اپیزود هشتم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از حساس‌ترین و سوء‌استفاده‌شده‌ترین مفاهیم سیاسی: ناسیونالیسم و تفاوتش با میهن‌پرستی. در این اپیزود توضیح می‌دهم چرا قاطی کردن میهن‌پرستی و ناسیونالیسم می‌تواند خطرناک باشد، چرا هر دو از «وطن» و «مردم» حرف می‌زنند اما مسیر کاملاً متفاوتی می‌روند، و چطور ناسیونالیسم افراطی می‌تواند از دل احساسات سالم، به دشمن‌سازی و حذف برسد. به زبان ساده و...

در اپیزود هفتم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از خطرناک‌ترین و در عین حال جذاب‌ترین پدیده‌های سیاست مدرن: پوپولیسم. در این اپیزود توضیح می‌دهم چرا پوپولیسم یک ایدئولوژی کامل نیست، بلکه یک سبک سیاست‌ورزی است، چرا معمولاً با حرف‌های جذاب و امیدبخش شروع می‌شود، و چرا خیلی وقت‌ها جامعه را به سمت نفرت، دو قطبی شدن و جنگ داخلیِ روانی می‌برد. به زبان ساده و مستند بررسی می‌کنیم: پوپولیسم دقیقا...

در اپیزود ششم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ دو مفهومی که تقریباً هر روز در سیاست شنیده می‌شوند، اما اغلب اشتباه فهمیده می‌شوند: لیبرالیسم و محافظه‌کاری. در این اپیزود توضیح می‌دهم چرا لیبرال و محافظه‌کار فحش نیستند، چرا این دو مفهوم با چپ و راست یکی نیستند، و چرا ممکن است یک نفر همزمان از نظر اقتصادی راست باشد ولی از نظر اجتماعی لیبرال، یا از نظر اقتصادی چپ باشد ولی از نظر فرهنگی محافظه‌ک...

در اپیزود پنجم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از پرمصرف‌ترین و در عین حال بدفهم‌ترین مفاهیم سیاسی: چپ و راست. در این اپیزود توضیح می‌دهم چرا چپ و راست فحش نیستند، چرا برچسب‌اندیشی بحث سیاسی را نابود می‌کند، و چطور این دو مفهوم در اصل یک مدل فکر کردن درباره اقتصاد، جامعه و نقش دولت هستند. به زبان ساده، با مثال‌های روزمره، ریشه تاریخی و مدل تحلیلی، بررسی می‌کنیم: چپ و راست از کجا آمده‌ان...

در اپیزود چهارم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ سه مفهومی که تقریباً تمام دعواهای سیاسی دنیا به آن‌ها ختم می‌شود: آزادی، امنیت، عدالت. در این اپیزود توضیح می‌دهم چرا مردم در نهایت از سیاست و حکومت‌ها همین سه چیز را می‌خواهند، چرا این سه مفهوم همیشه با هم در تنش هستند، و چرا هیچ حکومتی نمی‌تواند هر سه را به‌طور کامل، همزمان و بی‌هزینه فراهم کند. به زبان ساده و بدون شعار بررسی می‌کنیم: آزادی...

در اپیزود سوم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ یکی از اصلی‌ترین دلایل گیج شدن مردم در بحث‌های سیاسی: این همه کلمه که مدام می‌شنویم، دقیقاً یعنی چی؟ کشور، ملت، دولت، حکومت، نظام، رژیم، حاکمیت… فرقشان کجاست؟ در این اپیزود، بدون شعار و بدون پیچیده‌گویی، این مفاهیم پایه را مثل یک نقشه شفاف کنار هم می‌چینم تا بعد از شنیدنش بتوانی هر خبر، هر تحلیل و هر دعوای سیاسی را دقیق‌تر بفهمی و تشخیص بدهی چه...

در اپیزود دوم از سری «سیاست بدون تعارف» می‌رویم سراغ هسته اصلی سیاست: قدرت یعنی چی؟ و مشروعیت از کجا میاد؟ در این اپیزود توضیح می‌دهم چرا قدرت فقط زور نیست، چرا بعضی حکومت‌ها حتی بدون سرکوب گسترده دوام می‌آورند، و چرا بعضی دیگر با وجود قدرت ظاهری، ناگهان دچار ترک و فروپاشی می‌شوند. با مثال‌های ساده، روایت‌محور و تحلیل ساختاری، تفاوت بین زور و مشروعیت را روشن می‌کنم و نشان می‌دهم چرا مشروعیت برای م...

در اولین اپیزود از سری «سیاست بدون تعارف»، خیلی ساده، شفاف و بدون شعار می‌رویم سراغ یک سؤال اساسی: سیاست دقیقاً یعنی چی؟ و چرا امروز حس می‌کنیم همه چیز سیاسی شده؟ در این اپیزود توضیح می‌دهم سیاست فقط دولت، حزب یا انتخابات نیست، سیاست یعنی قدرت، تصمیم، قانون و این که چه کسی درباره زندگی جمعی ما تصمیم می‌گیرد. با مثال‌های جهانی و نمونه‌های ملموس از ایران، نشان می‌دهم چرا سیاست از زندگی روزمره جدا نی...

این اپیزود از پادکست «آرشیو» روایت مستند و داستان‌محور زندگی معمر قذافی است؛ از تولدش در دل بیابان‌های لیبی، تا کودتای ۱۹۶۹، تثبیت قدرت، کنترل زندگی مردم، درگیری با جهان، تحریم‌ها و در نهایت سقوط خشونت‌بار او در سال ۲۰۱۱. در این روایت، فقط به سیاست نمی‌پردازیم. از آموزش، ترس، سرکوب، نمایش قدرت، نقش ایدئولوژی، تأثیر تحریم‌ها بر مردم و این سؤال مهم حرف می‌زنیم که وقتی قدرت به یک نفر گره می‌خورد، بعد...

این اپیزود یک روایت کامل و سینمایی از داستان واقعی فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی است. در این پادکست از جایی شروع می‌کنیم که دومینوی سقوط با یک حرکت کوچک آغاز شد و بعد به شکل زنجیره‌ای ادامه پیدا کرد تا جایی که بزرگ‌ترین کشور دنیا در کمتر از هفت ماه از هم پاشید. در این اپیزود درباره دوران لنین، سیاست‌های استالین، بحران‌های اقتصادی، جنگ سرد، چرنوبیل، ظهور گورباچف، بیداری جمهوری‌ها، کودتای ۱۹۹۱ و در نها...

سقوط نیکلای چائوشسکو، یکی از تکان‌دهنده‌ترین فروپاشی‌های تاریخ معاصر بود. مردی که ۲۵ سال با قدرت مطلق حکومت کرد، اما تنها در ۵۵ دقیقه محاکمه شد. در این اپیزود، روایت کامل و مستند مسیر سقوط او را می‌شنوید؛ از اعتراضات تیمیشوارا و فرار با هلیکوپتر، تا پنهان شدن در یک کارخانه، بازداشت، محاکمه و لحظهٔ تیرباران. این اپیزود تصویری واقعی از لحظه‌ای است که ترس مردم شکست، قدرت فروریخت و دیکتاتور در کمتر از...