Raapzaad

Een gesprek met Gert Noordhoff, bio-akkerbouwer inomschakeling op de Dollardklei, zou kunnen gaan over strokenteelt, het ontwikkelen van nieuwe producten op basis van lokaal geteelde granen en groentes (bier, jenever, venkellikeur, brood etc.). Of over het telen van groenten en kruiden voor de buurt en de voedselbank. En het gaat altijd over de reeën en hazen in het land en de akkervogels. Maar di...

Suzanne Diepstra, eigenaar van koffiebranderij KOSU,Groningen. De zoektocht naar 'goede koffie': fair trade, biologisch en specialty koffie.

Meer dan de melkveeboeren zijn de akkerbouwers onderhevig aan sterke oogstwisselingen en variabele prijzen. Eddy van Wijk, Wehe-den-Hoorn, begon als gangbare melkveeboer maar schakelde in 2009 om naar biologisch, maar zijn hart lag meer bij de akkerbouw. 2024 was een nat en koud rampjaar, maar 2025 een topjaar met een zo’n grote oogst dat eenderde van zijn aardappels niet verkoopbaar is en naar de...

Hero Havenga-de Poel nam vijf jaar geleden de boerderij,Landgoud, van zijn ouders over. Landgoud ligt tegen het Wad aan, in de Marne, vlak boven Kloosterburen. Op de best denkbare klei en zavel. Het akkerbouwbedrijf zit als een spin in het web van productie, lokale verwerking en verkoop. Zijngranen bijvoorbeeld worden in Feerwerd op de molen gemalen en lokaal door allerlei bakkers gebruikt. Omdat...

Mariël Edzes (1991) is biologisch akkerbouwster in Sappemeer. Een omgeving die vooral het traditionele  bouwplan kent van fabrieksaardappels, graan, suikerbieten en veel bestrijdingsmiddelen.  Daarnaast introduceert ze de regeneratieve landbouwmethode die de bodem vitaal maakt. In Nederland zijn weinig, maar wel een groeiende groep, boeren aan het experimenteren met deze zeer natuurinclusieve meth...

Aukje Stoffelsma heeft, samen met haar partner Stefan Kleintjes, een zelfoogsttuin aan de Oude Dijk in Bedum. Op anderhalve hectare zware klei. Waar beter dan hier kan ze consumenten betrekken bij wat er komt kijken bij het telen van groenten en fruit en dat goede voeding betrokken burgers nodig heeft.

Jelwin Kuipers is één van de weinig boeren in Nederland die runderen houdt voor de vleesproductie. Jellwin heeft SchotseHooglanders en Herefordkoeien, bij Opende en het Leekstermeer. Dieren die graag jaarrond buiten zijn en op schrale grond grazen, in familiekuddes. Het zijn ideale dieren voor natuurbeheerders omdat ze de bodem van bijvoorbeeld een heideveld ontdoen van gras, jonge bomen en struik...

May van Gent groeide op in de buurt van Weesp. Inmiddels woont en werkt ze vijf jaar in Colombia, niet ver van Medelin. Samen met haar partner Jorge Esau Trochez hebben ze een biologische boerderij, hoog in de bergen. Ze verbouwen tientallen producten waaronder koffie en cacao. Ze hebben dezelfde idealen als Nederlandse biologische boeren maar leven en werken in volkomen andere omstandigheden. Suz...

Rianne en Marijke Luring hebben een voedselbos bij Wessinghuizen, tussen Wedde en Onstwedde in zuidoost Groningen. Het ligt op 5 hectare leemhoudend zand vlak naast de Ruiten Aa. De akker behoort tot de ouderlijke boerderij waar ze opgroeiden.  De al bestaande boerderijwinkel is de ideale plek voor de verkoop van de oogst. De eerste bessen komen er aan. Ik reis er naar toe voor een gesprek samen m...

In gesprek met Anita en Agnes, moeder en dochter, die samen met schoonzoon cq. partner Klaas-Jan Mulder Edzemaheerd bij Leens bestieren. Een biologisch melkveebedrijf met hoge normen voor duurzaam boeren. De boerderij moet naar CO2-neutraal. En wat kunnen we doen voor de weide- en akkervogels en insecten op ons land?

Martinizicht is de biologische boerderij die het dichtst tegen de stad Groningen aan ligt. Jan Hendrik Elzinga en zoon Klaas hebben melk- en vleesvee op ± 200 hectare grond. Al 30 jaar wordt er rekening gehouden met het broedgedrag van weidevogels. En dat betekent, in het seizoen, actief een mozaïekbeheer toepassen. En dat levert resultaat op.

Een geïmproviseerd bezoek van het Nieuwe Weg Natuurfonds aan de boerderij van biologisch veehouder Karst Jan Snip en Andrea Hulleman aan de Jonkersvaart leverde veel stof tot praten op. Over de charme van Jerseykoeien, kaasmaken, de graskruidenweiden en de aanleg van een cormencomposteersyteem voor het verwerken van de gier. ’Het is de oplossing voor de overbemesting’, zegt Karst Jan Snip.

‘Vino per Tutti’ importeert Italiaanse biologische natuurwijnen. De broers Sonny en Mark Onderwater begonnen er tien jaar geleden mee. Sonny vanuit de stad Groningen en Mark in midden-Italië waar hij in de wijn werkt, op het veld maar ook in de kelders. Wijn is in hoge mate een industrieel product geworden waar veel techniek en chemie aan te pas komt.  De Italiaanse boeren waar ‘Vino per Tutti’ va...

Abt Thijs Ketelaars nam half juli alle tijd om uit te leggen wat de Adelbertabdij in Egmond binnen afgelopen decennia gedaan heeft om hun gemeenschap te vergroenen. Minder energie gebruiken, investeren in zonnepanelen en warmtekrachtpompen, van alles en nog wat recyclen, groente en fruit produceren in eigen kas en in de tuin, biologische producten introduceren in de keuken en op tafel voor de gast...

Meino Smit is een biologische akkerbouwer bijna in ruste. Maar intellectueel heeft hij het zwaard aangegord: in 2018 promoveerde hij in Wageningen over de grote veranderingen in de Nederlandse landbouw van 1950 tot 2020. In 2022 werden de analyse en conclusies gepubliceerd in het boek ''Naar een duurzame landbouw in 2040''. Hij constateert dat er een groeiende onevenwichtigheid is...

Pieter Wouda (1961) noemt zich ''natuurboer''. Op ongeveer 25% van zijn weilanden krijgen vogels de voorrang door laat te maaien, na 15 juni, en flinke delen nat te houden. Dat doet hij vanaf 1990 toen hij de boerderij overnam van zijn vader en biologisch ging werken.

Sinds 2023 zijn er twee nieuwe bewoners op Eikemaheert: Charlie Jansen en Roby Lallkens die een tuinderij zijn begonnen. 'De wereld zit vol verhalen', zegt Roby en in de landbouw komen veel grote problemen samen. Maar het is tijd om een ander, nieuw verhaal over de landbouw te vertellen. Een manier van voedsel produceren die gezamenlijk gedragen wordt door de boer en de burger en heel dich...

‘Het is best wel een ingewikkeld bedrijf, maar alles hangt wel samen met elkaar’, zegt Piet Glas (Loppersum, 1962). Dat ‘best wel’ kan je gevoeglijk weglaten. Eikemaheert van Piet GLas en Angela Rijnen (Dongen, 1961) is een zeer gemengd bedrijf. Op 30 hectare klei en zavel worden aardappels verbouwd, voederbieten, pompoenen, granen, veldbonen en een beroemd doperwtje, maar er zijn ook Kemper vlees...

Hanneke Kuppens maakt al vanaf 1988 geitenkaas, aan de Oudestreek in Zevenhuizen Het was pionieren en hard werken. Veel deuren van banken, natuurvoedingswinkels, groothandels warenin het begin gesloten. Nu is haar kaas niet weg te denken en is ze een topproducent van voornamelijk zachte geitenkaasjes, waarvan de Machedoux de bekendste is.

Edwin Spa en Petra de Bruin hebben sinds 2011 scharrelvarkens die het hele jaar buiten lopen. Hun bedrijf Vof Waddenvarkens, vlak boven Uithuizermeeden, kreeg als een van de zeer weinige varkenshouders in Nederland vijf sterren voor dierenwelzijn. Het vlees wordt verkocht in de eigen Waddenslagerij in het dorp en één keer in de week op de Vismarkt in Groningen.

Drie seizoenen lang, in 2023, kunnen bewoners van de wijk Selwerd in Groningen planten groeien in een kas in de Hazelaarstraat. Een initiatief van de gemeente Groningen en bedacht door kunstenaarsduo Saskia Janssen en George Korsmit. De kas als ontmoetingspunt zou aldus bijdrage aan de sociale cohesie in de multi-culturele wijk. Ik spreek hierover met Loes Oldhoff die als buurtbewoner en vrijwilli...

Verbaarum is een biologisch bedrijf dat probeert zoveel mogelijk kringlopen in voedselproductie te gebruiken zodat aanvoer van buiten van mest, voer, compost, water etc. nagenoeg niet meer nodig is. Ook de inzet van energie en grondstoffen is laag gehouden. Christa Verver en Remco Baar kochten in 2019 de boerderij en drieënhalf hectare grond die vlak onder Bedum liggen.

Daniëlle Vergonet is bedenker en eigenaar van Dhana Raw Chocolate. Ze maakt biologische bonbons van rauwe, dus onverhitte, cacaobonen en ongeroosterde noten en zaden. Wat begon als een liefhebberij op de kunstakademie werd een beroepsperspectief na een half jaar in Glastonbury, Zuidoost Engeland. Kun je iets lekkers maken dat ook gezond is? vroeg ze zich af. Nu heeft ze haar werkplaats en eigen wi...

Auke Tuinstra van kaas- en vleeswarenbedrijf de Mekkerkast in Sebaldeburen vertelt over zijn verbondenheid met de streek op de grens van Groningen en Friesland. Over het langzame succes van zuivel en kaas van geitenmelk. Zijn optimisme over de toekomst van bio en over zijn aanstaande pensionering.

Michel Jansen over de race to the bottom bij het maken van voeding, zijn kruidenkast, de ultieme tomatensoep, de rol van supermarkten en wat verder ter tafel komt........