Połączenie międzynarodowe

Co się dzieje, gdy odpowiedzialność za ludzkie życie zostaje rozproszona? Gdy decydują algorytmy, a atakują drony? Jaka liczba cywilnych ofiar jest akceptowalna, gdy mowa o walce z terrorystami? I jakie skutki pozostawia w psychice utrata najbliższych i dorobku całego życia, a jakie - bycie częścią systemu, który życie "tych innych" ma za nic? Te pytania wybrzmiewają w nagrodzonym na Festiwalu w W...

Autor książki "Kamień trwa. Historie z Bośni i Hercegowiny", głosami swoich bohaterów, opowiada o świecie gdzieś na styku Wschodu i Zachodu, o etnicznym, narodowym i religijnym tyglu, a także o czasach Jugosławii i o tym, co nastąpiło po jej rozpadzie. Czy nad Bośnią nadal unosi się widmo wojny? Między innymi to pytanie wybrzmiało w naszej rozmowie.

Rozmawialiśmy m.in. o przedsięwzięciu pod hasłem "Dziennikarstwo w zagrożeniu" - to cykl publikacji i projekt dokumentujący losy ukraińskich, białoruskich oraz rosyjskich dziennikarzy prześladowanych, więzionych i zmuszonych do pracy w warunkach represji lub okupacji.

Albania – dynamicznie rozwijający się turystyczny raj, ale też państwo, które zmaga się z wieloma problemami. Korupcja, klientelizm, przestępczość, brak perspektyw, niszczenie przyrody – temu od stu dni sprzeciwiają się zwłaszcza młodzi Albańczycy podczas protestów okrzykniętych "Rewolucją flamingów". Małgorzata Rejmer, pisarka i reportażystka przybliża sytuację Albanii. Jej książka "Błoto słodsze...

To jedno z najmniejszych państw świata o barwnej historii i niezwykłym języku. Grecy, Arabowie, joannici, Włosi, Francuzi, Brytyjczycy – wszyscy interesowali się tą śródziemnomorską wyspą ze względu na jej urodę i strategiczne położenie. Malta dziś kojarzy się raczej z wakacyjnym wypoczynkiem niż wielką polityką, ale nie brakuje tam napięć i konfliktów.

Konflikty nie biorą się znikąd. Zanim wybuchną, pojawiają się znaki. Co, jeśli przyszłość nie jest zapisana w gwiazdach, tylko – całkiem po prostu – w książkach? Może mamy wszystkie narzędzia, by ją przewidzieć? Te pytania od kilku lat zadają naukowcy współpracujący w ramach międzynarodowego projektu Cassandra pod przewodnictwem prof. Jürgena Wertheimera z Uniwersytetu w Tybindze i prof. Moniki Wo...

"Pogoda dla rewolucjonistów jest znakomita" – przekonuje w swojej nowej książce dziennikarz i publicysta Przemysław Wielgosz. To opowieść o kilku przełomowych momentach w dziejach świata, gdy systemy społeczne osiągały granice swojej środowiskowej i politycznej wyporności; XIV-wiecznej Europie i Chinach XVII stulecia, o karaibskich plantacjach i całkiem współczesnej, globalnej pandemii.

"Tak to już po prostu jest, że jak człowiek znajdzie swoje miejsce, to w nim chce przebywać, a jeśli przebywać w nim cały czas nie może, to przynajmniej chce jak najczęściej do niego wracać" - takim miejscem dla filozofa i publicysty Tomasza Stawiszyńskiego jest wyspa Korfu i to ona jest główną bohaterką jego najnowszej książki zatytułowanej "Czynnik alchemiczny".

Tego kierunku jeszcze w "Połączeniu międzynarodowym" nie było. Mowa o Kirgistanie. Ten kraj odwiedziliśmy wspólnie z dr Emilią Sułek - dziennikarką i antropolożką, autorką książki "Baranie oko. Reportaż z Kirgistanu".

W audycji opowiedzieliśmy o przygotowaniach do zbliżającej się premiery By Teatru - grupy złożonej z Białorusinów i Ukraińców. "Głosy Odysei" to inspirowana dziełem Homera opowieść o wojnie, wygnaniu, pamięci i ludzkiej potrzebie przynależności.

Zbrojny marsz talibów na Kabul, rozpad struktur republiki, dramatyczne próby ewakuacji cywilów, sytuacja kobiet, którym odmówiono prawa do pracy i edukacji - to wszystko Jagoda Grondecka opisuje w książce "Emirat to my. Jak talibowie wracali do władzy". W dniu premiery reportażu rozmawialiśmy z jego autorką.

Brytyjsko-libijski pisarz Hisham Matar był bohaterem kolejnego wydania audycji "Połączenie międzynarodowe". Rozmawialiśmy o wydanej właśnie po polsku książce "Moi przyjaciele". Hisham Matar opowiedział również m.in. o skutkach Arabskiej Wiosny i skomplikowanej tożsamości człowieka, który całe życie spędził poza własnym krajem.

Ta książka zawiera przykłady tak absurdalne, że aż budzące rozbawienie. Mowa o makiecie Reichstagu, którą zdobywać mają uczone patriotyzmu dzieci, o Władimirze Putinie udającym żurawia czy grupie emerytek tropiących w sieci wrogów ojczyzny. Ewentualny śmiech gasi jednak świadomość przemocy i bezprawia, które opisywany system generuje.

W "Połączeniu międzynarodowym" wybraliśmy się do Ameryki Łacińskiej Naszym przewodnikiem był Artur Domosławski – pisarz, dziennikarz, reportażysta, autor licznych książek, w tym biografii Zygmunta Baumana i Ryszarda Kapuścińskiego, ale też takich tytułów, jak "Śmierć w Amazonii", "Ameryka zbuntowana", "Rewolucja nie ma końca" czy "Gorączka latynoamerykańska".

O życiu w kraju, w którym nikt się nie spieszy, o tym, jak naród byłych odkrywców i kolonizatorów postrzega świat, o saudade, piłce nożnej i literaturze - o tym wszystkim w swojej książce "Portugalia. W objęciach oceanu" pisze Anna Bittner. Autorka będzie bohaterką audycji.

W audycji wspólnie z Weroniką Truszczyńską - sinologiem, inlfluencerką i współautorką książki "Chiny jednego dziecka" - przyjrzeliśmy się współczesnemu chińskiemu społeczeństwu i temu, jakie skutki ma prowadzona od początku lat 80. XX wieku polityka ograniczania dzietności.

To opowieść o traumie, zemście, przebaczeniu i moralnych rozterkach ludzi skrzywdzonych przez system - taki jest nowy film Jafara Panahiego pt. "To był zwykły przypadek", nagrodzony Złotą Palmą i nominowany w dwóch kategoriach do Oscara. W audycji rozmawiamy m.in. o współczesnym Iranie w kontekście twórczości Panahiego.

Czy 17‑letni strażnik służący w obozie koncentracyjnym może zostać uznany za współodpowiedzialnego za cierpienie i śmierć więźniów? Kilka lat temu proces Bruno Deya przyniósł odpowiedź twierdzącą. Przez dziesięciolecia niemieckie sądy unikały jednak skazywania nawet wysoko postawionych nazistów, argumentując, że rzeczywistą winę ponosili wyłącznie przywódcy III Rzeszy, a pozostali funkcjonariusze...

29 stycznia 2024 roku wolontariusze Palestyńskiego Czerwonego Półksiężyca odbierają telefon alarmowy. W Gazie, w samochodzie pod ostrzałem uwięziona jest sześcioletnia dziewczynka, która błaga o pomoc. Ratownicy, starając się utrzymać z nią kontakt, robią wszystko, by dotarła do niej karetka. Dziewczynka nazywa się Hind Rajab.

Naiwność, idealizm i bezradność wobec mechanizmów zbrodniczego systemu - te tematy w swoim nowym filmie "Dwaj prokuratorzy" porusza Siergiej Łoźnica. Czy opowieść osadzona w okresie stalinowskich czystek mówi nam coś o rzeczywistości XXI wieku?

Zdjęcia do jego filmów powstawały m.in. w Korei Północnej i Afryce. Interesuje go performatywny aspekt dziennikarstwa i obnażanie często niewygodnych prawd. Mads Brügger, twórca takich dokumentów, jak "Ambasador", "Czarny łabędź", "Kret w Korei" czy "Kto zabił sekretarza generalnego ONZ?", był bohaterem audycji "Połączenie międzynarodowe". 

10 grudnia w Sztokholmie medale noblowskie odebrało aż trzynaścioro laureatów. Wśród nich znalazł się węgierski pisarz, Laszlo Krasznahorkai. To drugi laureat Literackiej Nagrody Nobla pochodzący z Węgier, autor takich dzieł, jak "Szatańskie tango", "Melancholia sprzeciwu" czy "A świat trwa".

19 tysięcy dziennie  - tyle osób odwiedza otwarte niedawno Wielkie Muzeum Egipskie. Szacuje się, że co roku liczba zwiedzających będzie wynosiła... od 7 do 8 milionów! O procesie powstawania tej niezwykłej atrakcji turystycznej i jednego z narzędzi egipskiej soft power opowiedział Grzegorz Dziemidowicz - egiptolog, orientalista i były ambasador RP w Egipcie i Sudanie.

Mówiliśmy o kinie afrykańskim w kontekście rozpoczynającego się już po raz 20. festiwalu Afrykamera. Jak rozwinęło się kino tego kontynentu na przestrzeni dwóch dekad? Jakie tematy interesują twórców, i jakim językiem wizualnym komunikują się z widzami? O tym opowiadał w audycji Przemek Stępień, pomysłodawca i programer festiwalu.

Steve Crawshaw, brytyjski dziennikarz, pisarz, działacz na rzecz praw człowieka, wieloletni korespondent zagraniczny dziennika The Independent, były dyrektor Human Rights Watch w Wielkiej Brytanii i szef Biura Sekretarza Generalnego Amnesty International był gościem specjalnym audycji "Połączenie międzynarodowe".