NRC Het Uur

Volgens Arnon Grunberg is moralisme niet alleen streng, maar ook onhaalbaar. „Mij zijn echt heel veel slechte dingen niet vreemd. Ik ben niet zonder fouten.” Wie verwacht dat mensen perfect zijn, vraagt volgens hem het onmogelijke: „Dan ben je voortdurend teleurgesteld.” De mens is verleidbaar, volgens Grunberg. Die overtuiging hangt samen met zijn achtergrond. Als iemand die in de schaduw van de...

Ooit gaf Sophie van Gool een salaris met zes cijfers op als consultant op de Zuidas. „Na de seksistische grapjes op het werkuitje begon ik het ineens overal te zien,” zegt ze. „Dat er maar één vrouw aan de top zat bijvoorbeeld.” Ze stortte zich op intern onderzoek en werd „de feminist bij het koffiezetapparaat”, tot ze stuitte op een oud dossier: „Vrouwenproject 2001, in de la gegooid.” „Zwangersc...

Els van Steijn begeleidt familieopstellingen en leerde: „Rationeel verwerken kunnen de meeste mensen wel, maar bij hun gevoel komen is lastiger. Een opstelling maakt dat zichtbaar”. Het bracht haar ook persoonlijke inzichten. „Ik voelde me door mijn vader niet gezien”, zegt Van Steijn, „maar feitelijk verweet ik hem het gedrag dat ik zelf vertoonde. Ik zag mijn vader ook niet. Ik zag alleen maar w...

De levensgeschiedenis van Maarten van Rossem begint dramatisch. Als baby lag hij achtergelaten in een tuin die gebombardeerd werd. Misschien ligt daar de oorsprong van de bekende brombeer. Over zijn roem vertelt hij droog: „Plotseling kreeg ik verse champignons bij de groenteboer.” Ook zijn carrière relativeert hij: „In het land der blinden is één oog koning. Ik heb weleens een weddenschap gedaan...

Nanoah Struik is de eerste non-binaire persoon met een X in het paspoort en kreeg daarop veel kritiek: „Mensen voelden dat er iets van hen werd afgenomen, terwijl ik er juist alleen iets bij kreeg, zonder dat iemand iets kwijtraakte.” Diens Nigeriaanse vader wees Struik de deur: „Er werd mij verteld dat ik zijn kind niet meer was. Want in Afrika bestaat dat niet.” Ook zei hij dat God Struik niet z...

Na zeven jaar is Carice van Houten terug in een speelfilm, over scheiden. Als kind maakte ze meerdere scheidingen mee. „Ik was heel introvert, alles speelde zich van binnen af. Ik kon mijn gevoel niet goed uiten.” In haar jeugd was ze bang voor explosiviteit in het gezin. „Ik hield me op de vlakte. Om de liefde van mijn stiefvader te waarborgen, leerde ik niets te zeggen: don’t rock the boat.” „Ik...

„Het idiote van zelf oud worden is dat het toch net iets anders voelt dan dat je het altijd hebt bestudeerd,” zegt geriater Rudi Westendorp, die zelf 67 jaar is. Toen hij dacht dat hij uitgezaaide prostaatkanker had, realiseerde hij zich: „Er is geen programma voor de dood, er is een programma voor onderhoud en herstel… en daarna is de benzine op.” De dood ziet hij als een supernova: „energie klon...

Ooit droomde Dick Zijp van een carrière als cabaretier. Nu onderzoekt en recenseert hij humor. „Humor ontleden is als het ontleden van een kikker,” zegt hij. „De kikker gaat dood.” Daarom kijkt hij vooral de politiek achter grappen. Zelf dacht hij vroeger dat humor vooral bevrijdend en liberaal was. Inmiddels kijkt hij er anders naar. Humor kan volgens hem ook machtsverhoudingen bevestigen. ...

Voordat Tamar Valkenier de wereld introk, werkte ze als sterrenchef en later als recherchepsycholoog. Toch besloot ze haar vaste leven op te geven en opnieuw te beginnen. „Ik kreeg het opeens heel benauwd.” Inmiddels leeft ze al elf jaar leeft ver onder de armoedegrens, maar ze voelt zich rijker dan ooit. „Ik heb extreme hike-expedities gedaan, met een kameel door Mongolië getrokken en als vegetar...

In Amsterdam-Zuid groeide Doortje Smithuijsen op als typische randstedelijke millennial: „De hele cast van Goede Tijden Slechte Tijden woonde op een gegeven moment bij ons in de straat.” Haar analytische blik kreeg ze mee van haar vader, die socioloog was. Tijdens een Ibiza-feest van de buren hoorde ze hoe haar andere buurman demonstratief keihard Bach opzette en merkte ze op: „Hier is een soort c...

Splinter Chabot groeide op in een huis dat hij omschrijft als een kruising tussen Pippi Langkous en Alice in Wonderland , waar fantasie overal aanwezig was. Toch merkte hij dat zelfs in een warm en vrijzinnig gezin, waar alles mocht, uit de kast komen moeilijk kan zijn. Over zijn interne worsteling schreef hij Confettiregen, waarop hij duizenden reacties ontving. De brief over het verhaal van Rich...

Ina Brouwer komt haar hele leven al op voor zichzelf en het lot van de onderdrukten. Vroeger als lid van de Communistische Partij van Nederland (CPN) – „wij wilden de wereld redden” – tegenwoordig als advocaat van de slachtoffers van de bangalijsten die rondgingen bij het Utrechtsch Studenten Corps. Ze verdedigt hen, ook als dat haarzelf in gevaar brengt: „Op de vierde bangalijst ben ik bedreigd.”...

We houden een gevaarlijke mythe in stand over geld volgens Thomas Bollen. „Ik had altijd het idee dat er een vaste hoeveelheid geld is die rondgaat,” zegt hij, maar zo werkt het systeem niet. „De geldpers staat bij commerciële banken”, al merkt Bollen op dat dat nauwelijks bekend is. Het beeld van geld als een stuk metaal met intrinsieke waarde noemt hij „ideologisch”. In werkelijkheid is geld gee...

Al 6,5 jaar drinkt Jeanneke Scholtens niet meer. Niet omdat ze verslaafd was, maar omdat ze steeds bezig was met „het volgende glas”. Ze dronk „elke dag”, totdat ze op een ochtend „met bloeddoorlopen ogen” wakker werd nadat ze ’s avonds „een fles had geledigd”, terwijl de kinderen op bed lagen. De vraag: „Wat was er gebeurd als er brand was uitgebroken?” gaf haar een diep schuldgevoel dat ze beslo...

‘De stem van een nieuwe protestgeneratie’ is een titel waar punkzanger Abel van Gijlswijk zelf niet bepaald blij mee is: „Je geeft me zoveel macht. Dat is super gevaarlijk.” In plaats daarvan roept hij op tot zelfstandig nadenken en tot vraagtekens zetten bij wat ons als realiteit wordt gepresenteerd. „Ik geloof geen enkele waarheid 100%,” zegt hij: „Werkelijkheid is wat mensen projecteren op chao...

„Humor is mijn manier om de werkelijkheid te verwerken,” zegt Arjen Lubach. Tijdens dagelijkse televisie ging hem dat goed af: „De werkelijkheid werd gekneed naar een wereld die ik aankan door relativerende opmerkingen en grapjes van mijn redactie.” Maar na een seizoen valt dat collectief weg en dat leidde zelfs een keer tot „zwarte wolken”. Voor het komende seizoen ziet Lubach grote uitdagingen....

Een leven tussen Zuid-Afrika, Groot-Brittannië, Frankrijk en Leiden maakte van Simon Kuper een wereldburger. „In deze tijd van nativisme en Geert Wilders is dat geen populair ding." Toch voelt hij zich verbonden met Nederland, met name met ons voetbal: „Mijn hart slaat voor Oranje. En dat is raar, want ik ben nooit Nederlander geworden.” Als kosmopoliet raakt hij gefrustreerd als hij Nederlanders...

„Nu ik moeder ben geworden denk ik vaak aan mijn abortussen terug,” zegt Rodante van der Waal. Het spijtargument bij abortus noemt zij „paternalistische, emotionele manipulatie”. In werkelijkheid valt die spijt volgens haar mee, maar wordt die door moralisme zwaarder gewogen dan spijt over andere levenskeuzes. Ze merkt op dat het abortusdebat dan ook niet over de bescherming van leven gaat, maar o...

Als dertienjarig meisje woonde journalist Nicole Terborg bij haar tante Sonja, nadat haar moeder haar gezin had verlaten om haar dromen na te jagen. Ze was een kweekje: een informeel pleegkind, iets wat binnen de Surinaamse traditie heel normaal is. Zo vanzelfsprekend zelfs dat er nooit vragen over werden gesteld. Op de vraag waarom zij als enige van de drie kinderen ergens anders moest wonen, kre...

Oorlogsfilms zet Rob de Wijk nooit aan: „Dat kan ik niet aanzien.” Toch draait zijn hele leven om oorlog. Hij is historicus, maar kijkt vooral naar de toekomst. Misschien juist omdat een groot deel van zijn eigen geschiedenis ontbreekt. Door een ongeluk was hij bijna blind aan één oog en heeft hij geen herinneringen van voor zijn veertiende. Met Pieter blikt De Wijk terug op 2025: „Het jaar dat on...

Mark Vermeulen leeft met hiv en ziet hoe het virus is verschoven van een medisch naar een mensenrechtenprobleem. „Medisch gezien hebben we alles in handen om mensen goed te testen, behandelen en infecties te voorkomen,” zegt hij, „maar die doorbraken zijn niet voor iedereen beschikbaar.” Vooral gemarginaliseerde groepen, zoals „de allerarmsten, homomannen, transpersonen en drugsgebruikers”, worden...

Het is een misverstand dat Jort Kelder in een kasteel is opgegroeid: „‘Jonkheer Kelder’ zou toch wat merkwaardig klinken.” Wel is hij gefascineerd door de elite en bewondert hij figuren als Prins Bernhard, Freddy Heineken, Jeff Bezos en Elon Musk. „Daar heb ik een zwak voor, vooral in deze tijd waarin men scherper kijkt of mensen zich wel fatsoenlijk gedragen. Ze zijn engerds, maar ze veranderen w...

„Ik heb al sinds mijn elfde een missie,” vertelt Mpanzu Bamenga, wiens naam ‘strijder’ betekent. Hij vluchtte uit Congo vanwege een dreigende burgeroorlog en leefde vervolgens ruim zeventien jaar zonder papieren in Europa. Toen hij elf jaar was, hoorde hij dat zijn gezin geen verblijfsvergunning zou krijgen. „We hadden geen mensenrechten meer. Dan kom je erachter dat niets vanzelfsprekend is en da...

„Ik heb etniciteit heel belangrijk gemaakt in mijn boeken en heb te weinig aandacht gegeven aan mijn sociale klasse,” zegt Eus, die zijn verhaal opnieuw onder de loep neemt. Hij klom op de sociale ladder en veroverde, ondanks enorme obstakels, een plek binnen de elite, de literaire wereld. Maar eenmaal aangekomen merkt hij dat het toch niet helemaal zijn wereld is. Als sociale stijger ziet hij nu...

„Ik was pas in de 20 toen ik voor het eerst hoorde over klaarkomen.” Goedele Liekens woonde haar hele jeugd bij de nonnen, op een internaat waar „enkels iets heel seksueels waren en iedereen sokken in de schoenen moest dragen.” Later, als Miss België, stond ze daar in een eenvoudige speedo: „Ik wist niet dat er badpakken met glitters en push-up waren. Ik deed daaraan mee omdat je een gratis reis k...