Nowa Dekada

Na początku 2026 roku została uchwalona ustawa o zawodzie psychologa, która ma za zadanie zastąpić ustawę o zawodzie psychologa z 2001 roku. Jednocześnie trwają prace nad ustawą o zawodzie psychoterapeuty. W 79 odcinku “Nowej Dekady” gościmy Piotra Toczyskiego, doktora socjologii, magistra psychologii, pracownika Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, uczestnika międzynarodowych...

W 78 odcinku Nowej Dekady porozmawiamy o książce Piotra Rosoła zatytułowanej “Metafizyki współczesności. Refleksje etyczne” (Wydawnictwo APS, Universitas). Będziemy omawiać sposób rozumienia metafizyki. Zastanowimy się nad tym co oznacza metafizyka w liczbie mnogiej i jaka jest różnica między pluralizmem metafizycznym a relatywizmem. Tematem rozmowy będzie także relację między metafizyką a etyką....

W wakacyjnym odcinku, w czasie, gdy większość z nas odpoczywa i ucieka w plener, porozmawiamy o różnych filozoficznych konceptualizacjach pojęcia przyrody, rozgraniczeniu natury i kultury oraz o tym, czy ten podział w ogóle daje się utrzymać.

W 76. odcinku, ponad 6 lat od rozpoczęcia emisji naszej audycji, 4 lipca 2026 r. Nowa Dekada świętuje urodziny Radia Kapitał, prowadząc po raz pierwszy audycję na żywo przed publicznością w Teatrze Komuna. Z tej okazji przygotowaliśmy audycję specjalną, w której porozmawiamy o tym, co w naszej audycji zazwyczaj pomijamy – czyli o piosenkach. A że audycja nasza jest filozoficzna, to wybraliśmy dla...

Tym razem w "Nowej Dekadzie" porozmawiamy o tym, jak w tradycji filozofii zachodniej wszechobecne pojęcie “rozumu” przyćmiewa inne pojęcie – “serce”. Naszym gościem będzie Bartosz Wesół, doktorant na Uniwersytecie Warszawskim, który opowie nam o swoim projekcie rehabilitacji pojęcia serca w filozofii i korzyściach z tego płynących.

Refleksja nad kłamstwem będzie tematem #74 odcinka “Nowej Dekady”. Porozmawiamy o różnicy między kłamstwem jako nieszczerością i kłamstwem jako niezgodnością z rzeczywistością. Zastanowimy się jak można lepiej zrozumieć Kantowski całkowity zakaz kłamstwa. Omówimy przyczyny dla których kłamcy potrzebują prawdy. Przedyskutujemy utylitarne podejście do kłamstwa. Kolejnym tematem rozmowy będzie utylit...

W 73 odcinku “Nowej Dekady” będziemy rozmawiać o “Wykładach z filozofii społecznej” Jakuba Kloca-Konkołowicza, które właśnie ukazały się nakładem Wydawnictw UW pod redakcją Jana Moliny i naszego współprowadzącego, Michała Dobrzańskiego. Porozmawiamy zarówno o procesie edytorskim, jak też o filozoficznym znaczeniu treści wykładów. Opowiemy też trochę o samym autorze oraz o jego znaczeniu dla naszej...

W #72 odcinku “Nowej Dekady” gościliśmy Malwinę Giełdon – członkinię zarządu Kooperatywy Dobrze. Rozmawialiśmy o wartościach, które przyświecają działaniu kooperatyw. Nasza gościni opowiedziała nam o Kooperatywie Dobrze, szczególnie o istotnej roli demokratycznego zarządzania i skracania łańcuchów dostaw w sposobie funkcjonowania Kooperatywy. Dyskutujemy o wyzwaniach i trudnościach jakie napotykaj...

W 71 odcinku "Nowej Dekady" porozmawiamy o znaczeniu Kanta dla współczesnego świata. Tym razem zastanawiać się będziemy nad aktualnością kantowskiej etyki. Naszym gościem będzie Henning Kirschbaum, doktorant na Uniwersytecie Jana Gutenberga w Moguncji, zajmujący się rekonstrukcją kantowskiej etyki bez odwołań do argumentów transcendentalnych. Będzie to też nasza pierwsza rozmowa po angie...

W #67 odcinku “Nowej Dekady” rozmawiamy o filozofii i jej metodzie. Zastanawiamy się jak to możliwe, że dla filozofii ciągłe zastanawianie się nad swoimi założeniami może być częścią poszukiwania wiedzy. Wspominamy różne metody filozofowania, a nieco dokładniej omawiamy metodę hermeneutyczną – rozumianą jako poszukiwanie pełniejszego zrozumienia, poprzez ciągle ponawiany i udoskonalany proces inte...

W kolejnym odcinku “Nowej Dekady” porozmawiamy o słynnej metafizyce muzyki Arthura Schopenhauera. Zastanowimy się, czemu jego koncepcja muzyki pochwyciła za serce tak wielu twórców i postaramy się wyjaśnić, dlaczego według niego to właśnie muzyka jest najbardziej metafizyczną ze sztuk, która potrafi zupełnie zmienić naszą percepcję rzeczywistości. Zapraszamy do posłuchania!

W kolejnym odcinku “Nowej Dekady” będziemy rozmawiać o koncepcji metamodernizmu Jasona Anandy Joesphsona-Storma. Zastanowimy się jak w tym kontekście rozumieć modernizm i postmodernizm oraz co miałoby oznaczać przezwyciężenie obu tych stanowisk filozoficznych przez metamodernizm. Podyskutujemy nad negatywnym wpływem radykalizacji tez postmodernistycznych w humanistyce oraz wspólnie z Jasonem Storm...

W kolejnej audycji (#68) z cyklu “Nowa Dekada” będziemy gościć doktora Jakuba Wolaka z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, wydawcę staropolskiego tekstu „Oblicze utrapionej i cierpiącej Rzeczy Pospolitej Jana Dymitra Solikowskiego z 1564 r.” – wspólnie z Ariadną Masłowską-Nowak i Katarzyną Różycką-Tomaszuk (wyd. IBL PAN). Doktor Wolak jest także autorem ukazującej się właśnie książki pt. „Idea r...

W kolejnym odcinku naszej audycji gościć będziemy dra Stanisława Chankowskiego z Instytutu Filozofii i Socjologii Akademii Pedagogiki Specjalnej, który w swych badaniach zajmuje się filozofią społeczną Hegla. Tym samym będzie to pierwszy odcinek audycji poświęcony wyłącznie filozofii heglowskiej – z jednej strony uchodzącej za wyjątkowo trudną, z drugiej wciąż żywej dla wielu badaczy. Będziemy pyt...

W 66 odcinku “Nowej Dekady” porozmawiamy z Celiną Strzelecką z IFiS PAN autorką książki “Aranżowanie temporalności. Kulturowe praktyki zarządzania czasem”. Zastanowimy się w jaki sposób czas jest kształtowany społecznie i kulturowo, np. w jaki sposób kapitalistyczne dążenie do efektywności wchodzi w konflikt z potrzebami i pragnieniami jednostek poddawanych organizacyjnej presji. Spróbujemy też zr...

W kolejnej audycji spróbujemy filozoficznie zmierzyć się z tym, co obwieścili komentatorzy po szczycie w Davos – czyli z końcem światowego porządku opartego na zasadach. W tym celu sięgniemy jednak do tekstu filozoficznego z początków epoki prawa międzynarodowego, czyli do słynnego “Wiecznego pokoju” Immanuela Kanta, i to o nim porozmawiamy. Naszym gościem w dyskusji będzie natomiast doktor Wojcie...

Tym razem powrócimy do pewnych niedokończonych wątków związanych z AI oraz zastanowimy się nad tym co nas różni od dużych modeli językowych, a także nad tym, jak wpłyną na nas algorytmicznie wytwarzane treści językowe. Przy okazji porozmawiamy o tym, czym charakteryzuje się brak, pragnienie i miłość u Lacana oraz jak te kategorie filozoficzne powstałe przed dużymi modelami językowymi dają się zaap...

W #64 odcinku “Nowej Dekady” będziemy rozmawiać z profesor Beatą Nessel-Łukasik, dyrektorką Instytutu Filozofii i Socjologii Akademii Pedagogiki Specjalnej, muzealniczką, badaczką kultury. Zastanowimy się nad charakterystyką muzeów: czym były, są, i czym być może będą. Porozmawiamy też o związkach muzeów z otoczeniem społecznym oraz o znaczeniu ich architektury. Będziemy szukać odpowiedzi na pytan...

Tym razem w “Nowej Dekadzie” gościć będziemy dr Tomasza Herbicha z Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, z którym porozmawiamy o historii filozofii polskiej, jej głównych wątkach, specyfice oraz o tym, dlaczego w samej Polsce polska filozofia jest mniej popularna, niż można byłoby się spodziewać. Gorąco polecamy!

W 60 odcinku “Nowej Dekady” będziemy rozmawiać o postaci Jamesa Vance’a, wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych. Abstrahując, na tyle na ile to możliwe, od teraźniejszego politycznego kontekstu, będziemy dyskutować na temat filozoficznych wymiarów książki jego autorstwa: “Elegia dla bidoków” (Wydawnictwo Marginesy, przekład Tomasz S. Gałązka). Sięgniemy jednak także do jego wypowiedzi na temat własne...

W #59 odcinku “Nowej Dekady” będziemy rozmawiać o meandrach prawa i sposobach rozumienia sprawiedliwości. Nie będzie nas przy tym interesowała bieżąca polityka czy aktualny konflikt na ten temat, a filozoficzna refleksja nad miejscem i znaczeniem prawa oraz sposobem rozumienia sprawiedliwości. Będziemy dyskutować na temat wpływu antropologicznych założeń na przyjmowaną koncepcję prawa. Nie zabrakn...

W ND #58 wracamy do tematyki oddziaływania techniki na życie społeczne. Rozmawiamy o książce: “Płytki umysł: jak internet wpływa na nasz mózg” autorstwa Nicholasa Carra, która opisuje oddziaływanie wybranych technologii na nasz sposób myślenia o świecie. Dyskutujemy o jej mocnych i słabych stronach. Wspominamy także o nowej książce Jonathana Haidta “The Anxious Generation: How the Great Rewiring o...

W kolejnym odcinku “Nowej Dekady” rozmawiamy o książce Patrica Deneena “Dlaczego liberalizm zawiódł?”. Zastanawiamy się nad historyczno-ideowymi źródłami liberalizmu, śledzimy wpływ koncepcji stanu natury na sposób rozumienia człowieczeństwa i jednostki. Dyskutujemy o wpływie liberalizmu na życie społeczne. Analizujemy relację pomiędzy liberalizmem i demokracją. 

W #56 odcinku “Nowej Dekady” będziemy rozmawiać o Immanuelu Kancie. Naszym gościem będzie Wojciech Kozyra, asystent w Zakładzie Filozofii Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego i autor książki “Kant wobec judaizmu i chrześcijaństwa na tle oświecenia niemieckiego”. Na kanwie wspomnianej książki będziemy rozmawiać o mniej znanych aspektach myśli Kanta. Zastanowimy się nad jego stosunkiem do religii i...

W #55 odcinku ND rozmawiamy z Joanną Andrusiewicz, filozofką, bioetyczką, redaktorką, menadżerką badań naukowych, której zainteresowania dotyczą między innymi etycznych wyzwań związanych z prowadzeniem badań naukowych nad zwierzętami. W czasie audycji rozmawiamy o stosunku ludzi do zwierząt. Zastanawiamy się jak odkrycia Darwina i współczesne badania nad poznawczymi możliwościami zwierząt wpłynęły...