Luisterdoc

De naam Willem Drees ligt niet veel mensen meer op de lippen. Toch was hij een van de belangrijkste staatsmannen die Nederland heeft gekend: een sleutelfiguur in de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog en de grondlegger van de oudedagsvoorziening, in een tijd waarin ouderen vaak afhankelijk waren van hun kinderen om te overleven. Als sociaaldemocraat zette Drees zich, vanuit de SDAP en later de P...

Eind oktober 2025 is in Nederland het eerste luisterboek van een thriller met AI-stem verschenen. 'Enkele reis Stockholm' van de Zweedse schrijver Kjell Genberg is geïntroduceerd op het Nederlands Thrillerfestival. Alle aanwezigen konden het luisterboek gratis downloaden. Meer dan twintig van hen hebben meegedaan aan een luisterproef. Hadden ze in de gaten te luisteren naar een AI-stem? Dat was bi...

Schrijvers kijken over hun schouders voor ze hun verhalen het aan het papier toevertrouwen. Krijgen ze daar geen problemen mee? Op hetzelfde moment verdwijnen boeken uit de bibliotheek of uit de etalage van de boekhandel. Schrijvers en lezers worden monddood gemaakt en dat is een aantasting van ons maatschappelijk bestaan. In september 2025 verzamelen honderden verontruste lezers zich in Utrecht v...

Op 15 mei 1970 kwamen zo'n veertig schrijvers samen in het Amsterdamse Frascati-theater. Ze waren de oorlog die de Verenigde Staten in Vietnam voerden meer dan beu. Ze lieten hun stem horen met hartstochtelijke verhalen en gedichten die door de ziel sneden. Ze riepen op deze massaslachting te beëindigen. De Nederlandse regering werd gezien als medeplichtig en de toenmalige minister van Buitenlands...

Met het oog op een van de heetste dagen in de Nederland sinds mensenheugenis (in 2018), gaat podcastmaker Peter de Ruiter in HOTCAST op zoek naar koele plekjes in Den Haag om te schuilen. Zo probeert hij de koelcel van de slager (-25 C), geniet hij van de riante airconditioning in musea en koelt hij verder af in de Grote Kerk. Onderweg komt hij mensen tegen die door de hitte bevangen lijken, krijg...

Fantoomangst - Biedt een wapenwedloop garanties voor vrede? Terwijl in het voorjaar van 2025 op twee zondagen bij elkaar een kwart miljoen mensen in Den Haag demonstreren tegen de moorddadige oorlog die Israël in Gaza voert, zijn eind juni in dezelfde stad de publieke reacties op de NAVO-top aan de lauwe kant. Dat is opmerkelijk, want op deze top besluiten 32 regeringsleiders hun uitgaven aan defe...

Als in september 1944 Eindhoven wordt bevrijd van de Tweede Wereldoorlog, treffen de geallieerden er een in het geheim gebouwde radiozender aan. Met veel improvisatietalent kan de zender al drie weken later beginnen met uitzenden, onder de naam Radio Herrijzend Nederland. Eindelijk klinkt het 'vrije woord' weer vanaf Nederlandse bodem. Maar terwijl het bevrijde deel van Nederland feestviert, gaat...

Joop de Hoog (1928-1980) weigerde in 1947 tijdens de koloniale oorlog in Indonesië een dorp plat te branden. Dat was een vergeldingsmaatregel zonder enig strategisch nut, vond hij. Voor het weigeren van dat dienstbevel veroordeelde de krijgsraad hem een jaar later tot 1,5 jaar celstraf. In mei 2024 heeft demissionair minister van Defensie Kajsa Ollongren na 76 jaar zijn eer hersteld. Dit is het ve...

"Als je werkt, heeft het leven vanzelf zin", zegt Ite (74). Ze is vrijwel haar hele werkzame leven al maatschappelijk betrokken. Maar na je pensionering vereist sociaal contact extra inspanning. Daar slaagt ze in, op vele gebieden. Toch voelt ze zich niet beantwoorden aan de norm: geen kinderen, geen gezin. Ze mist een arm over haar schouder. Haar partner is veertien jaar geleden zeer plotseling o...

Voor wie zijn buren niet kent, is een woongemeenschap een uitkomst. Als je die van nul af aan opbouwt, kun je zelf kiezen wie je buren worden. Lieve en Felicitas, beiden 62, hebben dit gedaan in het Limburgse Münstergeleen. Ze hebben een eigen huis en delen gemeenschappelijke voorzieningen. Dat is niet vrijblijvend: je moet soms met elkaar in gesprek. Daar staat tegenover dat je je minder zorgen h...

Joan Richardson (36) en George van Loon (28) misten in hun jeugd stabiliteit en veiligheid. Met therapie en veel doorzettingsvermogen proberen ze een herhaling van het verleden te voorkomen. Binnenkort bezegelen ze hun liefde met een baby.

Hugo Hairwassers toert al ruim tien jaar met groepssessies door Nederland om mensen in vier uur van het roken af te helpen. De teller staat inmiddels op 140.000 cursisten. Zijn methode begeeft zich buiten de gebaande paden en heeft volgens hem een hoge slagingskans. Dat wekte de belangstelling van huisarts Miriam de Kleijn en psycholoog Eline Meijer, verbonden aan het Leids Universitair Medisch Ce...

Een naaste die plotseling verdwijnt laat de achterblijver in ontreddering achter. Wat maakt een vermissing voor een mens zo onwezenlijk? Jeanne van Veggel (81) mist haar dochter sinds zij in 2018 in Nepal ging wandelen. Zij liep vele malen haar dochters pad in de Himalaya, maar vond haar niet. Willem-Jan van der Heijden kwam om tijdens de tsunami in 2004, maar over zijn lot bestond maanden onzeker...

Dichters dichten gedichten voor mensen die aan het einde van hun leven niemand meer kennen. Op de ‘eenzame uitvaart’ vatten de dichters in luttele woorden een heel leven samen, of slechts de laatste momenten. Waarom doen zij dat, en hoe? Luister naar de woorden van Ruth van Rossum, Hester Knibbe en teamleider Eric den Heijer van de Haagse begraafplaats Westduin, die ook muziek en gedichten inzet o...

Met de stichting 'Eenzame dood' begeleiden John Jansen en zijn collega’s mensen in hun laatste levensfase. Zij kunnen niet terugvallen op een sociaal netwerk, maar hebben wel behoefte aan een klankbord en een steun in de rug. Toch blijven sommigen zich eenzaam voelen omdat de ‘vanzelfsprekendheid’ van de nabijheid ontbreekt. Niettemin beschikken mensen die voor een alleengang kiezen over de kracht...

Sinds 1957 is het in Nederland mogelijk telefonisch je zorgen te bespreken met een onbekende. De meeste van de nu meer dan 300.000 telefoontjes per jaar naar De Luisterlijn verbergen een bepaald soort eenzaamheid: je hebt niemand om je heen om je problemen te bespreken. Vroeger kwamen de vrijwilligers achter ‘de hoorn’ ook daadwerkelijk in actie, bijvoorbeeld met onderdak. In deze tijd blijven de...

Janneke (80) woont het grootste deel van haar leven in de Haagse wijk Bezuidenhout. Zonder kinderen, laat staat kleinkinderen, heeft ze het gevoel geen vol leven te leiden. Ook de oppervlakkigheid van het huidige bestaan speelt haar parten. Dat verandert als ze in contact komt met Enneke (45). Bij haar treft ze diepgang en de warmte van een gezin. Het leidt tot een wederkerige vriendschap, ondanks...

In 2020 en 2022 boden koning Willem-Alexander en premier Mark Rutte hun excuses aan voor het veroorzaakte leed aan de bevolking van Indonesië. Voormalig sergeant Jan Glissenaar deed dit al in 1991, toen hij met zijn zoon Frans na ruim veertig jaar terugging naar Java, waar hij tijdens de oorlog gelegerd was. Op dat moment had hij al half de aardbol bereisd en de mensen in Nederland verteld over wa...

Tijdens en na de koloniale oorlog zijn informatiestromen gemanipuleerd en is de pers gemuilkorfd. Het Nederlandse publiek krijgt vooral staatspropaganda geserveerd over de situatie in Indonesië. Dit is het onderwerp van de delen 6 en 7 van 'Stille getuigen'. Kort na het einde van de oorlog in Indonesië beginnen omroepen in Nederland met televisie-uitzendingen. Maar pas in 1969 komt het eerste, kri...

Tijdens en na de koloniale oorlog zijn informatiestromen over die oorlog gemanipuleerd en is de pers gemuilkorfd. Het Nederlandse publiek krijgt vooral staatspropaganda geserveerd over de situatie in Indonesië. Dit is het onderwerp van de delen 6 en 7 van 'Stille getuigen'. Frank van Vree, tot voor kort directeur van het NIOD en eindverantwoordelijk voor de recente onderzoeken naar deze oorlog, sc...

De stilte tijdens en na de koloniale oorlog in Indonesië was oorverdovend. Eenieder had daar zo zijn redenen voor. De militairen wilden het thuisfront niet ongerust maken. Leger en overheid wilden wreedheden verbloemen. De media liepen aan de leiband van de politiek. Pas na ruim zeventig jaar kwam er berouw van de Nederlandse staat. Had openheid de oorlog kunnen bekorten en oorlogsmisdaden kunnen...

Luister in deel 2 van 'Stille getuigen' naar Gert Oostindie, tot voor kort directeur van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden. Hij en zijn team deden onderzoek naar de inhoud van brieven, dagboeken en andere zogeheten egodocumenten van militairen die gelegerd waren in Indië. Zijn bevindingen zijn verweven met de stem van Lisette Schoeren. Zij publiceerde, na het over...

Na de soevereiniteitsoverdracht aan Indonesië in 1949 blijft Nederland zitten met een moreel en economisch debacle. Het motto is lange tijd: mondje dicht. Dat werd ook door historici gevoeld: zij namen geen initiatieven tot degelijk onderzoek. Historica en journaliste Anne-Lot Hoek (44) legt vanaf 2012 de vinger op de zere plek, roept op tot het stellen van de juiste vragen en voegt zelf de daad b...

Joop de Hoog (1928-1980) weigerde in 1947 tijdens de koloniale oorlog in Indonesië een dorp plat te branden. Dat was een vergeldingsmaatregel zonder enig strategisch nut, vond hij. Voor het weigeren van dat dienstbevel veroordeelde de krijgsraad hem een jaar later tot 1,5 jaar celstraf. In mei 2024 heeft demissionair minister van Defensie Kajsa Ollongren na 76 jaar zijn eer hersteld. Dit is het ve...

Veel Indiëveteranen kampen na hun missie met psychologische problemen. Onbegrepen door hun omgeving hullen zij zich in stilzwijgen over wat zij hebben ervaren. Pas jaren later komt met het begrip PTSS enige erkenning van hun lijden. De laatste jaren duidt de term 'morele verwonding' nog beter aan wat het betekent in situaties te komen waarin je beslissingen moet nemen die je niet wilt nemen. Tine...