Łódź poprzez wieki. Rozmowy jak przy kawie

Co kryje piąty – finałowy – tom monografii naszego miasta? Co go odróżnia od czterech poprzednich tomów? Jak połączyć wiele różnorodnych głosów w jedną, spójną opowieść?   Po publikacji czterech historycznych tomów monografii Łodzi przyszedł czas na finał. Piąty tom serii „Łódź poprzez wieki. Historia miasta” domyka jubileuszowe wydawnictwo przygotowane z okazji 600-lecia Łodzi. W siódmym odcinku...

Jak opowiadać o trudnej historii? Ile mamy oddziałów MTN w Łodzi i gdzie znajdują się? Jakie tajemnice kryją mury budynku przy ulicy Gdańskiej 13? W szóstym odcinku podkastu „Łódź poprzez wieki. Rozmowy jak przy kawie” Justyna Tomaszewska rozmawia z Sebastianem Adamkiewiczem – historykiem, kierownikiem Oddziału Gdańska Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi. To rozmowa o tym, jak popularyzowa...

Co łączy lalki teatralne z kulturą ludową? Czym wyróżnia się Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi na tle innych placówek w Polsce? Co muzeum pokazuje publiczności 18+? W piątym odcinku podkastu „Łódź poprzez wieki. Rozmowy jak przy kawie” Justyna Tomaszewska rozmawia z Dominikiem Płazą, dyrektorem Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi – jednej z najstarszych instytucji muzealn...

Jaki jest najstarszy dokument w Archiwum Państwowym w Łodzi? Jak szukać informacji o przodkach? Czego archiwa nie udostępniają? Gdzie będzie zlokalizowana nowa siedziba APŁ? Archiwum Państwowe w Łodzi to jedno z najważniejszych miejsc na mapie kulturalnej i naukowej regionu. Od niemal 100 lat gromadzi, przechowuje i udostępnia dokumenty opowiadające historię miasta, jego mieszkańców oraz całego wo...

Dlaczego Rafał Matera został historykiem? I jaka epoka w historii najbardziej go interesuje? Po co nam dzisiaj uniwersytet i czym jest Uniwersytet Ludzki? Co jest najfajniejsze w pracy rektora? Oprócz 2 godzin dziennie poświęconych na podpisywanie dokumentów 😉   W trzecim odcinku podkastu „Łódź poprzez wieki. Rozmowy jak przy kawie” Justyna Tomaszewska rozmawia z prof. Rafałem Materą, rektorem Un...

Czym jest rekonstrukcja historyczna? Skąd rekonstruktorzy czerpią informacje na temat przeszłości? Jakie są najpopularniejsze nurty polskich rekonstrukcji? Kto może zostać rekonstruktorem?   W drugim odcinku podkastu „Łódź poprzez wieki. Rozmowy jak przy kawie” Justyna Tomaszewska rozmawia z prof. Jolantą Daszyńską, która w V tomie monografii Łodzi opowiada o walkach w rejonie Łodzi podczas I wojn...

Czy Łodzi grożą powodzie? Dlaczego gwałtowne deszcze zalewają miasto przy Manufakturze i na Zdrowiu? Gdzie zaczyna się Łódka i ile naprawdę jest w Łodzi rzek?   Choć Łódź nie kojarzy się z rzekami, to właśnie one odegrały kluczową rolę w rozwoju miasta. W XIX wieku, w czasach dynamicznego rozwoju przemysłu, dostarczały one wodę do fabryk i rozpędzały włókiennicze miasto. W pierwszym odcinku 5. sez...

Gdzie w okresie PRL wytyczono nowe centrum Łodzi? Czy Saspol to architektoniczny hit, czy kicz? Kiedy pojawiły się pierwsze plany rewitalizacji Łodzi?   W porównaniu do inny polskich miast Łódź nie została zniszczona podczas II wojny światowej. Nie oznacza to, że wyszła z wojennej zawieruchy bez szwanku. Zniszczenia były odczuwalne - a to otwierało możliwości dla architektów. Musieli oni jednak la...

Co łączy obchody milenijne w Łodzi i Beatlesów? Z jakich powodów rozpisywała się o Łodzi prasa światowa? Czym studenci Szkoły Filmowej zaskoczyli Kirka Douglasa? Łódź w czasach PRL nie była monolitem. W blisko 50-letniej historii można dostrzec różne etapy budowy socjalistycznego państwa i ustroju, które różnie oddziaływały na życie łodzian. Był to czas rozbudowy i inwestycji oraz czas strajków i...

Czy murale należą do street artu? Skąd się wziął w Łodzi jednorożec? Dlaczego nie zauważamy sztuki ulicy?   W 1634 roku na Chojnach powstała „Kolumna Sieroca” ufundowana przez Jana Mulinowicza. Był to pierwszy miejski pomnik w Polsce. Próżno go dziś jednak szukać – został zniszczony podczas II wojny światowej, a upamiętnia go nazwa ulicy Kolumny. Oczywiście po tym okresie powstało w Łodzi wiele zn...

Co i dlaczego figuruje na herbach? O czym mówiła zasada 200 kroków? Kiedy w herbie Łodzi pojawiał się lew? Symbolika herbowa jest fascynującym kodem rozbudzającym wyobraźnię współczesnych. Powstawała z potrzeby chwili – przed wiekami rycerze malowali różnorodne znaki na swoich tarczach, aby podczas walki nie wzięto ich przypadkowo za wrogów. Przenoszone na oręż symbole dały początek herbom, które...

Kto był założycielem Szkoły Filmowej w Łodzi? W jakich miejscach bywali ludzie kina? Jakie miasta w filmach zagrała Łódź? Łódź po zakończeniu II wojny światowej stała się centrum polskiej kinematografii. To tu powstały znane i nagradzane filmy – od „Zakazanych piosenek” przez "Potop" aż po "Idę" i "Zimną wojnę." To raptem skromny wycinek z bogatej filmografii miasta,...

Gdzie odbywały się pierwsze zajęcia na Uniwersytecie Łódzkim?  Co łączy Uniwersytet Łódzki z Hotelem Grand?  Kim byli pierwsi łódzcy studenci?   Władze Łodzi w dwudziestoleciu międzywojennym kierowały miasto ku nowoczesności, walcząc z niedostatkami infrastrukturalnymi i społecznymi. Wprowadzono obowiązek szkolny jako pierwszy w wolnej Polsce, a w ślad za tym ruszyła rozbudowa placówek edukacyjnyc...

W jaki sposób władza kształtowała postawy obywateli? Kim byli dziennikarze najbardziej zaangażowani w budowanie nowego ustroju? Czym wyróżniał się na tle kraju Łódzki Ośrodek Telewizyjny? Przygotowywany przez zakłady pracy odpoczynek robotników odbywał się w Łodzi w niedzielę, pod bacznym okiem organizatorów. Po sześciodniowym tygodniu pracy jeden wolny dzień nie pozwalał jednak w pełni zregenerow...

Jak wyglądała walka polityczna w pierwszych latach po wojnie? Na czym polegały przestępstwa przeciwko państwu? W jaki sposób niszczono własność i sektor prywatny w gospodarce? Łódź po 1945 roku zaistniała jako nieformalna czwarta stolica Polski, przejmując funkcje centralne po zrujnowanej Warszawie. Od 1948 roku rozpoczął się jednak odpływ instytucji państwowych, ośrodków kultury i nauki oraz z zw...

Co osiągnął łódzki samorząd w dwudziestoleciu międzywojennym? O co walczyła w tych latach łódzka ulica? Dlaczego władze centralne patrzyły na Łódź z nieufnością? Łódź po roku 1918 zyskała politycznie – z ośrodka o mocnej pozycji gospodarczej, ale politycznie peryferyjnego, stała się miastem wojewódzkim. Życie samorządowe kwitło, a lokalna scena polityczna uchodziła za jedną z najbardziej barwnych...

Kiedy wprowadzano w Łodzi pierwsze plany zagospodarowania przestrzeni? Dla kogo projektowano osiedle Montwiłła-Mireckiego? Dlaczego warto iść na spacer na Osiedle Biskupie w Łodzi?   Funkcjonują dwa skrajne obrazy dwudziestolecia międzywojennego. Z jednej strony – rozwijająca się kultura, szkolnictwo czy etos odbudowy kraju, z drugiej – bieda, braki infrastrukturalne i problemy społeczne. Na mapie...

Jakie zmiany czekały łódzki przemysł po 1918 roku? Dlaczego Grohmanowie i Scheiblerowie połączyli fabryki, i dlaczego do fuzji nie dołączyli Poznańscy? Jak na kondycję miasta wpłynął Wielki Kryzys?    W odrodzonej po 123 latach, wolnej Polsce Łódź pojawiła się z bagażem ciężkich doświadczeń wojennych oraz poważnych niedostatków infrastrukturalnych. Nadchodzące czasy okazały się równie wymagające....

Dlaczego łódzkie getto powstało na Bałutach? Jak zorganizowano miasto wewnątrz miasta? Z jakimi wyzwaniami borykali się jego mieszkańcy? W lutym 1940 r. na rozkaz władz niemieckich powstało w Łodzi getto, w którym zamknięto jedną trzecią mieszkańców miasta. Los uwięzionych w nim Żydów to jedno z najtragiczniejszych wydarzeń w w dziejach Łodzi które bezpowrotnie zmieniło oblicze miasta. Przełożony...

Gdzie w Łodzi wystawiano sztukę, zanim powstały galerie? W jaki sposób trafili do naszego miasta Władysław Strzemiński i Katarzyna Kobro? Jak wpływ na popularność sztuki ma bliskość galerii handlowej?   Łódź w dwudziestoleciu międzywojennym wkroczyła w nowy etap rozwoju. Z jednej strony, nasycona duchem „lodzermenscha”, kontynuowała dynamiczny rozwój, z drugiej – jako drugie pod względem wielkości...

Gdzie w czasie okupacji najlepiej pracowało się polskim robotnikom? Którzy hitlerowscy dygnitarze odwiedził Łódź? Jakie ślady wojny i okupacji możemy dziś znaleźć w mieście?   Ofiarą II wojny światowej stała się Łódź już na samym jej początku – miasto było bombardowane od pierwszych dni września, a po rozbiciu Armii „Łódź” szybko zostało zdobyte. 9 września rano wojska niemieckie wkroczyły do mias...

Jak niemieccy okupanci potraktowali łódzkich rodaków? Czym były tanie kuchnie i dlaczego miały swoich przeciwników? Dlaczego robotnicy sprzątali niepracujące fabryki? Łodzianie mieli różne wyobrażenia nadchodzącego konfliktu. Niektórzy liczyli, że burza wojenna Łódź ominie, inni ufali, że jakoś to będzie, byli również tacy, którzy szukali pocieszenia u wróżbitów. Ostatecznie ich złudzenia i rozter...

Czym stała się Łódź, gdy przestała być ziemią obiecaną Dlaczego Józef Piłsudski nie lubił naszego miasta? Czy odrobiliśmy lekcję z I wojny światowej? Akcja wyzwoleńcza spod panowania niemieckiego rozpoczęła się w Łodzi 11 listopada 1918 r. W celu przejęcia kontroli nad miastem na ulice wyszły uzbrojone grupy bojowników POW, byłych legionistów, młodzieży gimnazjalnej, a nawet strażaków. Nie obyło s...

Drugi tom książki „Łódź poprzez wieki. Historia miasta” opisuje dzieje miasta od 1820 do 1914 roku. Niespełna jeden wiek zmienił nie do poznania oblicze miasteczka nad Łódką, czyniąc z niego na początku XX wieku dynamiczną i nowoczesną metropolię.  Książka opisuje ten proces. Ukazuje życie codzienne, tworzenie się nowoczesnego społeczeństwa, rolę i znaczenie kobiet, atrakcyjność architektoniczną m...

Skąd na Widzewie tradycje piłkarskie? Która szkoła uchodziła za najlepszą w Imperium Rosyjskim? Kto jest dziś w Łodzi największym fabrykantem? Gdy praprawnuk Karola Scheiblera odwiedził Łódź, był zdumiony tym, co zobaczył. Nie mógł uwierzyć, że bez współczesnych udogodnień możliwe było sprawne zarządzanie przedsiębiorstwem, które zajmowało prawie 15% ówczesnego miasta. Imperium Scheiblera czy Pozn...