KomplE teorisi

Tabii ki meditasyon yapmak zorunda değilsin. Ama hayatının bir yerinde, hiçbir dış uyaran olmadan kendi zihninle aynı masaya oturmayı öğrenmek zorundasın. Dikkat et! Her zaman yeni cevaplar bulamayabilirsin. Bazen yıllardır sormaktan kaçtığın o sorularla burun buruna geleceksin. Dört bölümdür hayatın anlamını, amacı, sessizliği ve zihnimizi konuştuk. Geldiğimiz yer şurası: Belki de önce hayatın an...

Biraz kafamı dinleyeyim diyorsun. Ama kafan seni dinlemiyor. :) Hayatın boyunca duyduğun onca sesin arasında, kendi sesini ayırt edebiliyor musun? Yani kendi sesini gerçekten duyabiliyor musun? Çoğumuz maalesef gerçekten ne istediğimizi bilmiyoruz. Çünkü hiç sessiz kalmıyoruz. Bu bölümde neden sessizlikten kaçtığımızı, beynimizin sessizken neden susmadığını anlamaya çalışıyorum. Bazı Kaynak Kitapl...

Geçen hafta hayatın anlamını bulamadık. :) O yüzden bu bölümde biraz daha küçük bir soru soruyoruz:  Sabah alarm çalmazsa seni yataktan kaldıracak başka bir sebebin var mı? Biz neden daha pazartesi sabahından cuma akşamının hayaliyle bitkisel hayata giriyoruz? Yüz yaşına gelip hala her sabah yataktan neşeyle kalkan Okinawa insanlarının sırrı ne?  İkigai gerçekten o 4 çemberden ibaret batılı bir ki...

Ben neden yaşıyorum abi? Bu kadar koşturma, faturalar, pazartesiler tam olarak ne için? Diyorsan, merak etme, delirmiyorsun. En azından sırf bu yüzden delirmiyorsun. :) 'Anlam ve Amaç' serisinin bu ilk bölümünde; beynimizin neden sürekli bir neden aradığını, modern dünyada neden anlam krizine girdiğimizi ve varoluşsal kaşıntılarımızı konuşuyoruz. Kadro şampiyonlar ligi: Tolstoy, Nietzsche,...

Kimlerle vakit geçiriyorsan, fark etmeden biraz ona dönüşüyorsun. Bu bölümde sosyal çevrenin düşüncelerimizi, alışkanlıklarımızı ve hatta geleceğimizi nasıl şekillendirdiğini anlamaya çalışıyoruz. Sosyal bulaşma, Asch'in sosyal uyum deneyleri, yengeç sepeti sendromu, kabilecilik ve kutuplaşma... Hiç düşündün mü? Seni çevreleyen insanlar gerçekten büyümene yardım mı ediyor, yoksa görünmez sınır...

Tartışmayı kazanıp o enkazın üzerinde tek başına keyif sigarası içmek... Gerçekten buna değiyor mu? O tartışmayı kazandığın halde neden kendini yalnız hissediyorsun? Bu bölümde çatışmalar neden büyüyor, ego tartışmaları nasıl savaşa çeviriyor ve haklı çıkmaya çalışırken ilişkilerde neleri kaybettiğimizi anlatıyorum. Çünkü bazen mesele haklı olmak değil, “biz” kalabilmek. Kaynak Kitaplar: İlişkiler...

Gerçekten iletişebiliyor muyuz? Yoksa sadece karşılıklı monolog mu yapıyoruz?  Karşındaki konuşuyor, ağzından kelimeler çıkıyor, sen de ona bakıyorsun. Ama aslında orada değilsin. Sen o sırada içinden vereceğin cevabın provasını yapıyorsun. Yani onun ne dediği çoğu zaman pek önemli olmuyor. Modern hayatta buna 'iletişim' deniyor. Ama aslında yaptığımız şey karşılıklı monolog. Bu bölümde ne...

Neden hep aynı insanlara aşık oluyorsun? Sorun yanlış insanlar mı? Yoksa farkında olmadan tekrar ettiğin ilişki kalıpları mı? Bu bölümde bağlanma stillerini (güvenli, kaygılı, kaçıngan), çocukluktan gelen duygusal kodları ve ilişkilerde neden aynı döngülere girdiğimizi anlamaya çalıştım.  Kaygılı–kaçıngan dinamiği, elektrik sandığın şeyin aslında ne olduğu ve bu döngüyü nasıl kırabileceğin üzerine...

Kaygıdan kurtulmaya çalışmak seni daha da sıkıştırıyor olabilir. Bu bölümde kaygıyı yok etmeyi değil, onu nasıl kendi lehimize kullanabileceğimizi sorguluyoruz. Stres neden var? Ne zaman işe yarar, ne zaman seni sabote eder? Ve en önemlisi, bu enerjiyi nasıl kullanırsın? Kaygı ölmez, yön değiştirir. Ve doğru kullanırsan seni ileri taşır.

Başarısızlık bir son değil, veri girişidir. Bu bölümde hata kavramını ve başarısızlığın özgürleştirici tarafını kurcaladım.  Korkma, analiz et ve yeniden dene. 👊 Ama unutma, her şeyi başaramazsın, zaten başarmak zorunda da değilsin. Kitap: Karakutu Düşünme Modeli - Matthew Syed

”Mesele ne kadar sert vurduğun değil, ne kadar sert darbe alıp yoluna devam edebildiğindir.” Bu bölümde “resilience” yani düştüğünde yeniden kalkabilme meselesini kurcaladık. Resilience = Dayanıklılık (Darbe anı) + Esneklik (Esneme anı) + Toparlanma (Geri kalkış anı) Karar senin! Cam biblo mu olacaksın, yoksa hacıyatmaz mı? Kaynak Kitaplar: İnsanın Anlam Arayışı – Viktor E. Frankl  Antikırılganlık...

Konfor alanı gerçekten seni koruyor mu? Yoksa yavaş yavaş tüketiyor mu? Bu bölümde, neden ‘rahat’ hissetmenin çoğu zaman gelişmediğin anlamına geldiğini, beyninin seni nasıl kandırdığını ve o güvenli sandığın alanın aslında nasıl görünmez bir kafese dönüştüğünü anlatmaya çalıştım.  Eğer hayatın ‘idare eder’ seviyesinde akıp gidiyorsa ama içten içe bir şeylerin eksik olduğunu hissediyorsan, bu bölü...

Büyüdük ve fark etmeden sıkıcılaştık. Artık her şeyin bir amacı var. Her şey ölçülüyor. Her şey paylaşılmak zorunda. Ama bir şey kayboldu: Oyun! Bu bölümde neler var?  👉 Neden artık hiçbir şey eskisi kadar keyifli gelmiyor?👉 Yaratıcılık neden düşüyor?👉 Ve en önemlisi: Oyunbazlık nasıl geri gelir? Çünkü gerçek şu: Oyun yoksa akış yok. Akış yoksa tatmin yok. https://www.instagram.com/gokay.erkaya...

En son ne zaman zaman senin için durdu? Bu bölümde akış (flow) mevzusunu kurcaladım. Neden artık o derin odak haline giremiyoruz ve nasıl geri kazanabiliriz? Eğer sürekli bölünüyor, başlayıp bırakan taraftaysan, bu bölüm sana. Kaynak Kitap: Akış: Mutluluk Bilimi - Mihaly Csikszentmihalyi

Dikkatinin sürekli bölündüğü bir dünyada yaşıyoruz. Peki gerçekten odaklanabiliyor muyuz? Bu bölümde: – Multitasking efsanesi – Dikkat kalıntısı – Derin odak vs. sığ çalışma – Telefonun görünmeyen etkisi – Zihni gerçekten dinlendiren boş zaman Ve en önemlisi: Odaklanmayı yeniden nasıl inşa edebiliriz? Çünkü dikkatin nereye giderse, hayatın da oraya gider. https://www.instagram.com/gokay.erkaya/ Ka...

İlham gerçekten bekleyince mi geliyor, yoksa çalışırken mi yakalanıyor? Bu bölümde yaratıcılığın romantik mitlerini biraz kurcaladım. Neden en iyi fikirler bazen duşta ya da tuvalette aklımıza geliyor? Bilgi tüketmek neden bizi bazen daha az üretken yapıyor? Ve zihnimizi dağınıklıktan kurtarmak için nasıl bir “ikinci beyin” kurabiliriz? Steven Pressfield, Austin Kleon ve Tiago Forte gibi isimlerin...

Ben artık değişmem dediğin gün, zihinsel emeklilik dilekçeni imzaladın demektir. Öğrenme serisinin finalinde, merakın nörobiyolojisinden, Japonların Shoshin felsefesine, uzmanlık tuzağından merak kasını çalıştıran pratik taktiklere kadar pek çok şeyi kurcaladım. Yaşlandığın için merak etmeyi bırakmazsın, merak etmeyi bıraktığın için yaşlanırsın. Şimdi düşün bakalım gerçekten meraklı mısın, yoksa s...

Bilgi çağındayız ama gerçekten öğreniyor muyuz? Sürekli içerik tüketiyoruz. Videolar, podcast’ler, özetler, reels’lar… Ama ilerliyor muyuz yoksa sadece öğreniyormuş gibi mi hissediyoruz? Bu bölümde zihinsel obeziteyi kurcaladım. Bilgiyle dolu ama uygulamayla zayıf bir nesil olma ihtimalimizi. Rahatsız edici olabilir. Ama netlik rahatsızlıkla başlar. https://www.instagram.com/gokay.erkaya/

Bilgiye maruz kalmak öğrenmek değildir. "Ben multitasking insanıyım" yalanından kurtulup, bilgiyi beynine çakmanın yollarını arıyorum. - Akıcılık İllüzyonu:  Neden anladığını sanıyorsun? - Arzu Edilen Zorluklar:  Neden zorlanmak zorundasın? - Usta Protokolü:  Bilimsel öğrenme teknikleri. Görüşünceye dek, aklınıza mukayyet olun ve kendinize iyi davranın ! 👊 https://www.instagram.com/goka...

‘Ben böyleyim’ ya da ‘benden geçti’ demek; ‘ben değişmek için emek harcayamam’ demektir. Ama yerinde saymak isteyen biz faniler için haberler kötü. Bilim yine bizi rahat bırakmıyor ve diyor ki: ‘Beyin, sen ölene kadar değişmeye açık!’  Beyin de durur mu, yapıştırmış cevabı: ‘Eğer sen her gün aynı şeylerden şikayet edip, aynı dedikodularla vaktini öldürürsen; ben ancak yerimde saymayı öğrenirim. Şi...

Gözünle gördüğüne, kulağınla duyduğuna ne kadar güvenebilirsin? Bu kez gerçeğin bozulduğu yere iniyorum. FOMO bizi nasıl manipüle ediyor? Deepfake ile gerçek nasıl kurgulanıyor? Tartışmalarda bize kurulan o sinsi safsata tuzakları neler? Eleştirel düşünme serisinin finalinde, zihinsel egemenliğimizi geri alıyoruz.  Uyanık ol, çünkü dikkatini çalmaya çalışıyorlar! 👊 https://www.instagram.com/gokay...

Dünyayı olduğu gibi değil, kafamızdaki o minik sansürcü ne derse o şekilde anlıyoruz. O sansürcü tarafsız mı, yoksa sadece duymak istediklerini mi bize servis ediyor? Lahmacun Paradoksu, Sistem 1 - Sistem 2, Sifon Mekanizması gibi alakalı alakasız her şey bu bölümde. Çünkü neden olmasın? Gerçeği aramak zeka işi değil, dürüstlük işidir. Ben dürüstüm diyenler dinleyiverin gari! 🤘🎙️ Bazı Kaynaklar: ...

Bugün savunduğun fikirlerin kaçı gerçekten sana ait? Yoksa bazılarını sadece tanıdık olduğu için mi devraldın? Bu bölümde zihnimizdeki 'varsayılan ayarlar', Solomon Asch’in sosyal baskı deneyi ve ödünç alınan fikirler hakkında bolca atıp tutuyorum. Fikirleri sorgulamak onları reddetmek değil, onlara bir şans vermektir. Fikirlerinin DNA’sını kurulamak ister, beklerim!  Bazı Kaynaklar:  Solo...

Manipüle Edilmekten Sıkılmadın Mı? Dışarıdaki düşmanı, elalemi, siyasetçileri, reklamları boş ver... En yakınlarına bak. Yakın arkadaşım dediklerin, sevgilin, eşin, hatta annen, baban… Hepsi senin o görünmez duygusal boşluklarını ezbere biliyor. Ve çoğu zaman, farkında bile olmadan o boşluklardan sızıp seni manipüle ediyorlar. Senin iyiliğini istediklerini söylerken bile aslında kendi korkularını...

Bazen bir bakmışsın arabayı eve kadar getirmişsin ama yolu hatırlamıyorsun... Kahveyi içmişsin ama tadını almamışsın. Ya da yan bakan birine hiç düşünmeden, o meşhur "otomatik" tepkini vermişsin. Dümende kim var baba? Sen mi, yoksa o sinsi otomatik pilot mu? Bu bölümde "Öz Farkındalık" serimizin finalini yapıyoruz. Mindfulness masallarını bir kenara bırakıp Behzat Ç.’yi konuşuy...