İkinci Baskı

Bu bölümde size yeni bir kelime önermek istiyorum. Belki de yeni bir felsefe. Belki de unuttuğumuz eski bir yaşam biçimi. Adı: Sofalogy. “Sofa”… Yani koltuk. “-logy”…Yani üzerine düşünme, anlamlandırma. Kısacası… Koltukta geçirilen keyifli zamanların felsefesi. Ama hayır. Bu tembelliğin manifestosu değil. Bu, sürekli hızlanmak zorunda bırakılan insanın yavaşlama hakkını geri alma girişimi. Çünkü g...

“Attention is the new oil.” Yani… Dikkatin artık senin en değerli kaynağın. Bugün modern insanın en büyük mücadelesi, dijital dünyanın tam ortasında zihnini koruyarak yaşamak. Kolay değil. Çünkü farkında olmadan hepimiz dev bir “dikkat rekabetinin” içindeyiz. Telefonumuzdaki her uygulama, her bildirim, her ping… Hepsi bizden küçük bir parça koparıyor. Modern dünyanın para birimi artık zaman değil;...

“Sevilmek için kim olmaktan vazgeçiyorum?” Nice Girl Syndrome… Adı soft, etkisi derin. Birçoğumuzun çocuklukta öğrendiği, yetişkinlikte otomatiğe aldığı o görünmez strateji: Herkesi memnun ederek hayatta kalmak. Bu bir zayıflık değil; Bir zamanların çok akıllıca çözümü. Ama bağlam değişince, çözüm birden yük oluyor. Kadınlarda duygusal aşırı yüklenmeye, erkeklerde dolaylılık ve bastırılmış öfkeye,...

Neden bu kadar yorgunuz? Ve neden bazı günler içimizden sadece “yapmamayı tercih ederim” demek geçiyor? Bu bölümde Byung-Chul Han’ın Yorgunluk Toplumu isimli kitabı üzerinden, Michel Foucault’nun disiplin toplumundan, Jeremy Bentham’ın Panoptikonuna, oradan da bugün cebimizde taşıdığımız dijital gözetim düzenine uzanan bir yolculuğa çıkıyoruz. Sürekli “verimli”, “erişilebilir” ve “görünür” olma ba...

Son zamanlarda karşıma çıkan bir kavram var: girl mossing. TikTok ve Instagram’da insanlar orman zeminine uzanıyor, yosunlara dokunuyor, yapraklara bakıyor ve sadece duruyorlar. Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Orman Vakfı bile 2024’te Instagram hesabını bu kavramla tanıttı. Yosun hızlı büyümez. Ama güçlüdür. Toprağı korur, suyu tutar. Yumuşaktır, ama yere köklenmiştir. Ve bana göre girl mossing...

Bağımsızlık, kendi kendine yetmek veya kendine bakmak demek. Ancak her özellik gibi bağımsızlık da aşırıya kaçıldığında tehlikeli olabiliyor. Bireyin olağan bağımsızlık düzeyinin ötesinde, aşırı bir bağımsızlık arzusu veya davranışı hiper bağımsızlık belirtisi olabilir. Hiper-bağımsızlık, gerçekten başkalarının yardımına veya desteğine ihtiyaç duyduğunda bile, her konuda tamamen bağımsız olmaya yö...

Türkiye Cumhuriyetimizin 100. yaşını kutladığımız bugüne ben de bir anı bırakmak istedim. Son 40 yılına şahit olduğum Cumhuriyetimiz, benim özgür ve mücadeleci bir kadın olmamı sağladı. Bir mucizenin olmasını beklediğim anlar yaşasam da hiçbir zaman bir kurtarıcı beklemedim. Küresel araştırma şirketlerinin raporları ne derse desin ben hep ümitvardım, hep de öyle olacağım. Andromeda / Sindirella /...

Bu bölümde sevgili dostum Yasemin’le birlikte “tembellikten alınan zevk, boşluğun verdiği keyif, hiçbir şey yapmamanın tatlılığı” anlamına gelen İtalyan yaşayış tarzı “dolce far niente”den yola çıkarak uzun uzun İtalya dedikodusu yaptık. Peki biz neden duramıyoruz? Sanki dursak ne olur? Yasemin ve ben doktorayı ne zaman bitireceğiz? Yasemin anketlerde istenen sayıya ulaşabilecek mi? Nail-artist ol...

Meşguliyet kavramı son yıllarda hepimizi, özellikle de iş hayatında olanlarımızı, iş hayatında olmasa bile aktif olarak bir şeyler yapmaya çalışanlarımızı ilgilendiren bir konu haline geldi. Kendimizi bir işle uğraşmadığımız an kötü hissediyoruz. Meşguliyet bir erdem değil ve organizasyonların meşguliyeti yüceltmeyi bırakmasının üzerinden çok zaman geçti. Buna rağmen meşguliyeti neden hala kutsuyo...

Kul kurar kader gülermiş… Bambaşka planlar yaparken büyük bir acıyı kucaklamak zorunda kaldığım 3,5 aydan sonra tekrar yayındayım. Koskocaman bir yasın içindeyim. Hayatımdaki her süreçten öğrenerek çıkabilmem nasıl büyük bir delilikse bu bölümde bu yasın daha başındayken öğrendiğim “hedonik adaptasyon” kavramından bahsediyorum. Bu sefer büyük yıkıldım. Bunu biliyorum ve bunu yaşıyorum. Her zaman o...

Gündemimiz yine Amerika’nın dünyayı gaza getirdiği “hype”lara kafa yormakla çok meşgul. 18. bölümde derinlemesine ele aldığım “sessiz istifa” galeyanının hemen arkasından LinkedIn’de Bonnie Dilber tarafından “sessiz kovma” gündeme getirildi ve paylaşımı virale dönüştü. Sessiz kovma, “bir liderin, bir işyerini zehirli hale getirerek, kişinin ayrılmak istemesine neden olan, benlik saygısını düşüren,...

“Sessiz istifa” eski bir davranışın yeni adı. Covid-19 pandemisiyle tetiklenen “büyük istifa” hareketinin içinde var olan bir kavram. İçsel motivasyondan ziyade yöneticinin bir çalışanın örgütte kalmasını istemesini sağlayan ilişki kurma becerisiyle ilgili. Sessiz istifadan önce bilmemiz gereken başka bir kavram da “toksik verimlilik”. Sürekli olarak aynı tezi savunuyor: Durmadan çalışmak! Bu kült...

İngilizce “man” ve “splaining” kelimelerinin birleşiminden oluşan mansplaining, bir kadına bir şeyi küçümseyici, aşırı kendine güvenen ve genellikle yanlış veya aşırı basitleştirilmiş bir şekilde yorumlamak veya açıklamak anlamına geliyor. Bu durumdan ilk kez, feminist yazar Rebecca Solnit Nisan 2008’de yayınlanan “Men Explain Things to Me / Erkekler Bana Açıklama Yapıyor” başlıklı makalesinde bah...

İrlandalı yazar Sally Rooney’nin dizi olarak da uyarlanan Normal İnsanlar isimli kitabındaki baş karakterler Marianne ve Connell’ın, aslında çok güzel duygular yaşayabilecekken karanlık duygulara boğulmuş ilişkilerinden yola çıkarak ilişkilerdeki “ghosting, love bombing, benching, mansplaining, gaslighting” gibi yeni nesil kavramlara değinmek istedim. 💔 Bu durumlar sadece romantik ilişkilerde yaş...

Herhangi bir zorluk karşısında ne yaparsanız yapın sonucu değiştiremeyeceğinize dair bir inançsızlık yaşıyorsanız, bilin ki öğrenilmiş çaresizlik girdabının içindesiniz. Önünüzdeki engeller kalksa dahi, o kabullendiğiniz ve öğrendiğiniz durumla birlikte zincirlerinizi kırmanız zorlaşır, zaten kırmaya da yeltenmezsiniz. Çaresizliği öğrenebiliyorsak güçlülüğü de öğrenebilir miyiz? Şüphesiz cevap ‘’e...

Bu bölümde, verdiği kararlara ve şu anda yaşadığı hayata çok imrendiğim bir konuğum var; sevgili Elif Bahadır. Elif’le büyükşehirden ve kurumsal hayattan ayrılıp Datça’ya taşınmaları üzerine keyifli ve samimi bir sohbet gerçekleştirdik. Nasıl geçinebileceğimizi, okulları, sağlık sistemini, eski hayatımızda özleyeceklerimizi tüm şeffaflığıyla konuştuk. Bu yoğun dönemde İkinci Baskı’ya verdiği deste...

Düşünme süreci beynin vazgeçilmez bir parçası ancak hepimiz bazen bu sürece normalinden fazla maruz kalıyoruz. Fazla düşünme, negatif hisler barındıran bir konuda gereğinden uzun süre düşünmektir. Kimi zaman daha farklı ne yapabileceğimizi görmek, kimi zaman yaşadığımız deneyimleri anlamlandırabilmek, kimi zamansa mükemmeli arzulamak gibi motivasyonlarla çıktığımız uzun ve zorlu düşünme yolculukla...

Ebeveynlik yolculuğu herkes için hayallerindeki gibi başlamıyor ya da devam etmiyor. Bu nedenle bu bölümde İkinci Baskı’nın ilk konuğu sevgili Selen Canıtatlı’ya prematüre ebeveynlik yolculuğunda yaşadıklarını sordum. Herkesin hikayesi biricik ve çok özel. Herkes kendi yaşadığını en iyi biliyor. Hikayesini tüm samimiyetiyle paylaştığı için Selen’e çok teşekkür ederim. Dilerim ki bir yerlerde yalnı...

Bu bölümde minik devrimimi yapıyor ve tekil bölümlerdeki fenomen psikolojik etkileri anlatma batağından sizi ve kendimi kurtarıyorum. Onuncu bölümde “sonraki bölümde bir konuğum olacak” demiştim. Konuğumun sağlık durumu nedeniyle bölüm gecikince ben de kendi konuk olduğum bir ortamda anlattıklarımı paylaşmak istedim. Başarılı olmak için tek bir mesleğe bağlı kalmamız gerektiği kuralını kim çıkardı...

Kült kişisel gelişim kitabı olan Etkili İnsanların Yedi Alışkanlığı’nda yer alan yedinci alışkanlık baltayı bilemek. Ağaç kesen iki adamın hikayesinden yola çıkar Stephen R. Covey. Fiziksel, duygusal, ruhsal ve zihinsel dört boyutu olan baltayı bileme konusunun detaylarından ve ikinci boyut olan ruhsal boyutun, hayaller ve amaçlar kısmından bahsettiğim bu bölümün ilhamını Ahu Büyükkuşoğlu Serter’i...

James Watt’ın buhar motorunu keşfinden birinci sanayi devrimine, klasik yönetim teorisinden 1929 Büyük Buhran’ına, Taylor’un verimlilik odaklı çalışmalarından insan odaklı neo-klasik yönetim teorisine, Elton Mayo ve arkadaşları tarafından Western Elektrik Şirketi’nde gerçekleştirilen Hawthorne Araştırmaları’na ve bunların neticesinde Hawthorne Etkisi’ne değindiğim bu bölümde ben de sabrınızın sını...

Kırık camlar, Amerikalı suç psikoloğu Philip Zimbardo'nun 1969 yılında yapmış olduğu bir deneyden esinlenerek elde edilmiş olan, kentsel bozukluk üzerine anti-sosyal davranışlar ve diğer suçlardaki vandalizm davranışları ya da belirtileri ve normları işaret eden, kökenini kriminolojiden alan bir teoridir. 1982 yılında sosyal bilimciler James Q. Wilson ve George L. Kelling tarafından makale olarak...

Mitolojik kral Pygmalion’un fildişinden yaptığı heykel Galatea’nın kanlı canlı bir kadına dönüşmesi metaforu “kendi kendini gerçekleştiren kehanet” olarak tiyatroya, sinemaya, resme, baleye, operaya, öğretmenlere ve hatta işletme yönetimine ilham olur. Motivasyon kuramlarının süreç boyutunda beklenti teorisi altında yer alan Pygmalion etkisi, yüksek beklentilerin belirli bir alanda daha iyi perfor...

“Eğer toplumda öfke uyandıracak bir fikrin olsaydı onu kendine saklar mıydın?” diye soruyor Charles Darwin. 2020 yılında kimya dalında Nobel ödülü alan Emmanuelle Charpentier ve Jennifer Doudna isimli bilim insanları bu soruya buldukları CRISPR-Cas9 teknolojisiyle “hayır” cevabını veriyorlar. Onların çalışmaları doğrultusunda bilim dünyası bugün “gen düzenleme” hakkında konuşuyor. Hastalıkları iyi...

En sevdiğimiz diziyi izlerken izlediğimiz bölüm en heyecanlı yerinde kesiliyor. Reklamlar dizinin en gerilimli, tansiyonun en yükseldiği zamanda devreye giriyor. Haber sitelerinde içerikler küçük parçalar halinde sürekli bir sonraki sayfaya tıklatılan yönergelerle paylaşılıyor. Yarım kalan aşklarımız ömrümüz boyunca aklımızdan çıkmıyor. Ebeveynler çocuklarını hep yapamadıkları yüzünden eleştiriyor...