Het omgekeerde is óók waar

We hebben het vandaag over ‘schaal’. Wat grote aantallen doen met productiekosten, welke producten en bedrijven steilere schaalcurves hebben, en waarom je dingen van een afstandje vaak scherper ziet. En ook waarom een olifant ouder wordt dan een muis, maar een groot bedrijf niet langer overleeft dan een klein bedrijf.  Denkers die we tegenkomen zijn Geoffrey West. Clayton Christensen, Theodor...

We zetten vandaag het begrip ‘constraint’ centraal. Vanuit de Theory of Constraints van Eli Goldrat, gaan we verder richting de zelfopgelegde beperkingen bij Goethe, die ons helpen te focusen. En dit voert veel verder; beperkingen zijn eigenlijk de manier waarop levende systemen functionaliteit creeren en zij functioneren optimaal ‘on the edge of chaos’. En dat zegt ook iets over wanneer en hoe ma...

Vandaag hebben we het over entropie. Wat is het? En waarom zegt het iets over systemen? En wat is negentropie? Waarom is dat de essentie van het leven? Betekent dit dat er altijd iemand de prijs van de vooruitgang betaalt? En wat kunnen we daarmee als we naar de huidige chaos op het wereldtoneel kijken? Denkers die we tegenkomen zijn Clausius, Schroedinger, Scott en Huntington. Meer info over het...

Harry en Ebel weten alles van sport. Ze praten er graag over. En sport is een metafoor voor het leven, en ook voor hoe we als adaptieve systemen met complexiteit kunnen omgaan. Welke heuristics pas je toe in sport? Geloven we in focus of in ‘range’, en waar zouden jonge mensen zich qua ontwikkeling het beste op kunnen richten? Denkers die we tegenkomen zijn Goethe, Epstein, Warren Buffett en natuu...

We hebben het vandaag over het onderwijs. Gaat het slecht met het onderwijs, en zo ja, hoe komt dat? Heeft het zin om met een systeembril naar het onderwijs te kijken? En wat zien we dan? Wat moeten kinderen leren? En hoe verschillen bijvoorbeeld taal en rekenen? Denkers die we tegenkomen zijn John Dewey, Gregory Bateson, William Baumol en Litte. Meer info over het boek 'Het omgekeerde is ook waar...

We bespreken waarom wat je niet zegt, toch veel betekenis kan geven, hoe betekenis afhangt van context en verwachtingen, en dan in onderhandeling tot stand komt. En hoe dat lijkt op hoe we waarnemen. Wat we zien komt in een interactie tot stand, en dat geldt misschien ook wel voor hoe het brein werkt Denkers die we tegenkomen zijn: Paul Grice, Varela en Maturana, Hawkins. Meer info over het boek '...

We hebben het vandaag over bepaalde (oude) theorieen in de economie, zoals de cost disease van de overheid, de voorspelbaarheid van de learning curve, en of er nog goed functionerende markten bestaan. En dat ‘vraag’ ook een moreel concept is om consumenten verantwoordelijk te kunnen stellen voor hun eigen gedrag. Er is dus eerder te weinig markt dan te veel. En er zijn nieuwe nutsfuncties die gewo...

We bespreken hoe vroeger natiestaten de ‘delusions’ managden, maar dat dat nu gebeurt door grote ondernemingen, de nuclear family, mad men, childless cat ladies, maar toch ook, dat conservatieve waarden misshcien ook wel respect verdienen. Dat ingrijpen in een cultuur een hachelijke zaak kan zijn. Of eigenlijk vraagt ieder systeem om terughoudendheid. En waarom better safe than sorry niet zo’n sli...

We hebben het vandaag over delusions. Dat deze een positieve rol kunnen spelen, bijvoorbeeld in een cultuur (een collectieve waan). Dat culturen altijd wel ergens goed in zijn, en dus ook respect verdienen. En ook, dat culturen een package deal zijn, en je dus niet zomaar een kaart eruit kunt trekken en omruilen. Zoals nu wel veel gebeurt. De denkers die we tegenkomen zijn Coontz, Shweder, Haidt....

Waarom ook slimme mensen zich laten verleiden te nauwkeurige ‘voorpsellingen’ te doen, hoe modellen gebruikt worden voor iets waar ze niet voor zijn, Covid, IPCC, het gebrek aan common sense, en waarom een gedachte goed kan zijn, maar niet als voorspelling gebruikt kan worden. En toch weer over efficiency en slack. en hoe moeilijk we het vinden om te snappen dat alle systemen overcapaciteit nodig...

We spreken over waarom complexe adaptieve systemen je altijd verrassen. De vlinder van Lorenz, de neus van Cleopatra, korte en lange termijn, hoe systemen zich verzetten, of bezwijken, hoe je daarmee om kunt gaan, en dat het denken over de toekomst een vaardigheid is, die los staat van het waarheidsgehalte van een ‘voorspelling’. En waarom de onvoorspelbaarheid vraagt om meer flexibiliteit en niet...

We bespreken overcapaciteit (slack), dubbelfuncties, waarom de natuur met standaardbouwstenen werkt, circulariteit, cradle2cradle, resilience (het vermogen om te overleven), waarom duurzame producten niet bestaan, autobesitas, waarom de energietransitie altijd 2 vooruit, 1 achteruit is, en waarom we onszelf met labels voor de gek houden, maar de markteconomie het probleem niet is. De ideeën komen...

Waarin we een aantal basiskenmerken van systemen tegenkomen, zoals hierarchie, de onvoorspelbare relatie tussen geheel en de delen, non-trivial machines, grenzen aan de groei, resilience, en waarom efficiency tot ellende leidt. Denkers die langs komen zijn: Koestler, Meadows, von Foerster, Club van Rome, Little. Meer info over het boek 'Het omgekeerde is ook waar' vind je op https://hetomgekeerdei...