Gespreid leiderschap in het onderwijs

In deze aflevering gaan we in gesprek over hoe je met waarderend leren het gespreid leiderschap in de school kunt versterken. Frank en Stefan spreken met Eefje Teeuwisse, onderwijsadviseur bij Take a Step . Eefje en Stefan hebben recent het boek ' Waarderend leren als veranderaanpak ' uitgebracht. Aan de hand van de zes principes van waarderend leren, praktijkvoorbeelden en werkvormen onderzoeken...

In deze aflevering praten we weer met Deborah Odendaal, rector van het Montessori Lyceum Pax in Amsterdam. We spraken elkaar eerder in december 2022 toen was Pax net gestart als nieuwe school en heette het nog MLA#2. We beloofden toen nog een keer terug te komen en te kijken hoe de school zich ontwikkeld heeft. Inmiddels zijn we 2,5 jaar verder, en zijn we benieuwd: hoe gaat het nu met PAX en met...

We gaan in gesprek met Bas Smies, afdelingsleider op het Bataafs Lyceum in Hengelo. Vier jaar geleden - na het vertrek van de vorige directeur - besloten Bas en zijn collega's Joanne en Jentina om de rol van schoolleider met zijn drieën op te pakken. We praten met Bas over het waarom van deze keuze, hoe je de schoolleidersrol samen goed invult en wat het brengt om zo te we...

In deze aflevering geen gast, maar weer een boekbespreking! Of beter gezegd: boekbesprekingen, want we nemen twee boeken door. Frank heeft ‘Multipliers’ van Liz Wizeman gelezen en Stefan ‘The Starfish and the Spider’ van Ori Brafman en Rod Beckstrom . Beide boeken geven inspiratie op de vraag hoe je gespreid leiderschap mogelijk kunt maken. We nemen de inzichten uit beide boeken door en komen tot...

Onze podcast gaat natuurlijk vooral over het onderwijs, maar het is interessant ook eens inspiratie te halen uit een andere context. In deze aflevering zijn we te gast bij Burgerboerderij De Patrijs , een natuurinclusieve boerderij waar naast professionele boeren ook betrokken burgers het werk doen. En waar ze samenwerken op basis van gespreid leiderschap! We spreken met initiatiefnemers Johannes...

In onze podcasts staan we regelmatig stil bij de vraag hoe gespreid leiderschap zich verhoudt tot het formele, positionele leiderschap van schoolleiders. Bij gespreid leiderschap is het uitgangspunt dat leiderschap voor iedereen toegankelijk is, en dat je invloed uitoefent op basis van de expertise die in een specifieke situatie gevraagd wordt. Maar hoe werkt dat in samenhang met de invloed vanuit...

Frank en Stefan gaan samen in gesprek over wat macht en gezag betekenen, hoe ze elkaar kunnen versterken en hoe ze elkaar in de weg kunnen zitten. Leiderschap gaat over invloed. Wie is er invloedrijk, op welk moment en op basis waarvan? En wat roept dit op bij de volgers, de mensen die beïnvloed worden? Uitgangspunt bij gespreid leiderschap is dat het zeer belangrijk is op basis waarvan iemand inv...

In dit podcastkanaal hopen we ook zoveel mogelijk voorbeelden te delen van hoe scholen vormgeven aan gespreid leiderschap. Eerder maakten we al afleveringen over de Mariaschool en Laterna Magica . Dit zijn beide basisscholen en daarom is het extra interessant dat we voor deze aflevering te gast zijn op een middelbare school. We zijn namelijk bij ALASCA (Amsterdam Liberal Arts & Sciences Academ...

In de serie 'Anders organiseren van de school' onderzoeken we manieren om beter om te gaan met personeelstekorten in het onderwijs door de school anders te organiseren. Hoe zorgen we dat docenten en schoolleiders met plezier en in samenwerking hun werk kunnen  Tijdens ieder gesprek in deze podcastserie bekijken we dit vraagstuk vanuit een ander perspectief, met telkens andere gasten. Vandaag...

In de serie 'Anders organiseren van de school' onderzoeken we manieren om beter om te gaan met personeelstekorten in het onderwijs door de school anders te organiseren. Hoe zorgen we dat docenten en schoolleiders met plezier en in samenwerking hun werk kunnen doen? Tijdens ieder gesprek in deze podcastreeks bekijken we dit vraagstuk vanuit een ander perspectief, met telkens andere gasten. Vandaag...

In de serie 'Anders organiseren van de school' onderzoeken we manieren om beter om te gaan met personeelstekorten in het onderwijs door de school anders te organiseren. Hoe zorgen we dat docenten en schoolleiders met plezier en in samenwerking hun werk kunnen doen? Tijdens ieder gesprek in deze podcastreeks bekijken we dit vraagstuk vanuit een ander perspectief, met telkens nieuwe gasten. Vandaag...

In de serie 'Anders organiseren van de school' onderzoeken we manieren om beter om te gaan met personeelstekorten in het onderwijs door de school anders te organiseren. Hoe zorgen we dat docenten en schoolleiders met plezier en in samenwerking hun werk kunnen doen? Tijdens ieder gesprek in deze podcastreeks bekijken we dit vraagstuk vanuit een ander perspectief. Vandaag staat een verdieping op het...

In de serie 'Anders organiseren van de school' onderzoeken we manieren om beter om te gaan met personeelstekorten in het onderwijs door de school anders te organiseren. Hoe zorgen we dat docenten en schoolleiders met plezier en in samenwerking hun werk kunnen doen? Tijdens ieder gesprek in deze podcastreeks bekijken we dit vraagstuk vanuit een ander perspectief, met telkens twee nieuwe gasten. Van...

In de serie 'Anders organiseren van de school' onderzoeken we manieren om beter om te gaan met personeelstekorten in het onderwijs door de school anders te organiseren. Vandaag gaan we in gesprek over 'gespreid leiderschap' in de school. Gespreid leiderschap veronderstelt dat iedereen in de school invloed uit kan oefenen, op basis van expertise en affiniteit. Door personeelstekorten moeten scholen...

In deze aflevering bespreken we weer eens een boek, namelijk ' Goed Teamwerk ' van Karin Derksen. We kennen Karin goed, ze heeft ook een hoofdstuk geschreven in ons boek ' Gespreid leiderschap in het onderwijs' . Karin doet onderzoek (en is daarop gepromoveerd) naar samenwerking in teams en wanneer dit leidt tot het beste resultaat. Dit boek is de opbrengst van haar jarenlange onderzoek, waarin ze...

In deze aflevering spreken we met Deborah Odendaal, schoolleider bij het Montessori Lyceum in Amsterdam, de oudste middelbare Montessorischool van Nederland. Deborah heeft lange tijd met veel plezier gewerkt bij de mavo afdeling van de school en was als schoolleider verantwoordelijk voor onderwijs- en organisatieontwikkeling. Deborah en 16 collega's zijn dit schooljaar gestart met een nieuw onderw...

Sinds 2018 maken we deze podcast met inmiddels 21 afleveringen. In deze aflevering blikken we met Joseph Kessels terug op de lessen die we hebben geleerd in de podcastreeks tot nu toe. Joseph is emeritus hoogleraar aan de Universiteit Twente en aan de Open Universiteit en met hem namen we de allereerste aflevering op. Gedurende het gesprek reflecteren we met Joseph op de volgende dilemma's en...

Dit is de vierde aflevering in de serie die wij maken over de Mariaschool. Het thema van deze aflevering is ‘bekwaamheden’, wat vraagt het van iemand om te werken op een school waar veel samengewerkt wordt en ruimte is voor initiatief. We leerden hierover het volgende: 1. Als leerkracht heb je in ieder geval drie bekwaamheden nodig: samenwerken, vanuit je eigen verhaal initiatief durven nemen en e...

Dit is de derde aflevering in de serie die wij maken over de Mariaschool. De Mariaschool is een basisschool in Hoorn zonder centrale directeur. Alle leerkrachten hebben ruimte om initiatieven te nemen en invloed uit te oefenen op onderwerpen die zij boeiend en belangrijk vinden. Wij spraken met 15 collega's, twee leerlingen en de bestuurders over wat hun school bijzonder maakt en hoe zij gespreid...

Op steeds meer scholen experimenteren leraren en schoolleiders met organisatievormen die niet zijn gebaseerd op hiërarchie, maar op gelijkwaardige samenwerking, talentontwikkeling en ruimte voor initiatief. Dat zien we bijvoorbeeld ook bij de Mariaschool, waar wij een podcastreeks over maken, die binnenkort verschijnt. Voor deze aflevering zijn we op bezoek bij basisschool Laterna Magica , waar he...

Deze keer praten we met Kim Janse. Kim werkt als specialist praktijkleren bij 's Heeren Loo, een landelijke instelling voor gehandicaptenzorg. Kim werkt met haar collega's aan het bevorderen van praktijkgestuurd leren in de opleidingen voor professionals in de gehandicaptenzorg. In opleidingen zien we vaak ook een klassieke hiërarchie: de docent bepaalt wat de student moet doen en wanneer het goed...

Onze vorige podcast met Ineke, Jord en Suzanne van de Mariaschool in Hoorn riep allerlei vragen bij jullie op. Dank voor de enthousiaste reacties via de mail! Aan de hand van jullie reacties gaan we verder met deze podcastreeks over de Mariaschool, waarin we onderzoeken hoe zij precies werken, welke waarde dat heeft en hoe ze aan hun principes vast weten te houden. In deze 'tussenaflevering' nemen...

Op de Mariaschool is geen centrale leider in de vorm van een directeur die de dienst uitmaakt. In plaats daarvan kozen de leerkrachten 6 jaar geleden uit hun midden drie collega's die een speciale rol vervullen binnen het team: Jord Beers, Suzanne Ahrouch en Ineke Stavenuiter. Als drietal behouden zij het overzicht over de ontwikkelingen binnen de school, dragen ze actief de onderwijsvisie van de...

Waarom heet de baas van school het school hoofd en noemen we zijn of haar assistent de rechter hand van de directeur? Wat hebben de ideeën van Plato en Descartes gemeen met die van managementdenkers en neurowetenschappers anno nu? En wat kunnen we eigenlijk leren over zelfsturing als we kijken naar de werking van een wielerpeloton? Met Aldo Houterman gaan we in gesprek over deze en andere vragen....

Nu de eerste fase direct na de coronamaatregelen een tijd achter ons ligt, vragen we ons in deze podcast af of er nog wel ruimte is voor rust en reflectie in scholen. Of worden docenten en schoolleiders overladen door de snelheid waarmee alles nu moet en belemmert die onrust een goed gesprek over onderwijsontwikkeling? Ook kijken we naar de rol van de schoolleiding in de afgelopen periode. Zijn wi...