Funkologia

Louis Jordan to muzyk, który na zawsze zmienił brzmienie muzyki popularnej, choć dziś pamięta o nim już niewielu. Wystarczy jednak przywołać kilka faktów, by uświadomić sobie skalę jego sukcesu: zajmuje piąte miejsce wśród najpopularniejszych afroamerykańskich artystów w historii list przebojów Billboard , a jego 18 przebojów numer jeden utrzymywało się na szczycie łącznie przez 113 tygodni! Uznaw...

Qba wreszcie nadrobił film, o którym od dawna wszyscy mu mówili (w tym Jan) – horror-musical „Sinners” w reżyserii Ryana Cooglera. Seans okazał się tak inspirujący, że przygotowaliśmy odcinek filmowy, w którym przyglądamy się tropom muzycznym, historycznym i filozoficznym ukrytym w tej produkcji. To film wręcz stworzony dla nas – opiera się bowiem na wątkach, o których mówimy od początku istnienia...

Niewielu muzyków stało się legendą, która wykracza daleko poza ich twórczość, ale John Coltrane bez wątpienia do nich należy. Saksofonista, kompozytor, lider, poeta – jego muzyka do dziś inspiruje nie tylko muzyków, ale też malarzy, pisarzy, uczonych, a nawet prezydentów. W Polsce właśnie ukazała się książka Bena Ratliffa „John Coltrane: opowieść o brzmieniu”, wydana nakładem Kosmos Kosmos, próbuj...

Zanim Elvis zyskał sławę, to właśnie piosenki Little Richarda śpiewał na scenie. Beatlesi robili sobie z nim zdjęcia, a młody Mick Jagger uczył się ruszać, podglądając jego występy zza kulis. Ekscentryczny, charyzmatyczny, niepowtarzalny – Little Richard nie tylko stworzył brzmienie rock’n’rolla, ale też pokazał, jak wygląda prawdziwa gwiazda. W tym odcinku oddajemy hołd legendzie, której wpływ od...

Jimiego Hendriksa nikomu specjalnie przedstawiać nie trzeba – jego legenda przeniknęła do popkultury, ale… czy na pewno znamy człowieka, który się za nią kryje? W tym odcinku zaglądamy za kulisy mitu. Kim był naprawdę chłopak z Seattle, który nie radził sobie ani w szkole, ani w wojsku, a mimo to został ikoną muzyki i jednym z najbardziej wpływowych gitarzystów w historii? Jak to możliwe, że z dni...

Nazywany ojcem chrzestnym hip-hopu, Gil Scott-Heron był przede wszystkim poetą czarnej rewolucji lat 70. Jego teksty do dziś nie straciły na aktualności – nadal bezlitośnie punktują mit Amerykańskiego Snu. Choć sam chciał zostać pisarzem, to muzyka ostatecznie wyznaczyła kierunek jego kariery. Gil nigdy nie podążał za trendami – jego celne pióro opisywało zmieniającą się rzeczywistość, która nadaw...

Wiele wspaniałych wokalistek było i jest, ale królowa może być tylko jedna! Ella Fitzgerald należy do tego wyjątkowego grona artystek, które znane są wyłącznie ze swojego talentu. Gazety nie rozpisywały się o jej nałogach, partnerach czy skandalach, bo zawsze pisały o jednym – jej fenomenalnej muzyce. Ella od początku swojej kariery w latach 30. XX wieku aż do końca lat 90. zajmowała czołowe miejs...

Nazywany ojcem chrzestnym neo-soulu i jednym z twórców acid jazzu, Roy Ayers największą sławę zdobył dzięki pionierskiej mieszance jazzu i funku w latach 70. Choć nie osiągnął takiego komercyjnego sukcesu jak Stevie Wonder czy Herbie Hancock, jego wpływ na muzykę popularną jest niezaprzeczalny — potwierdzają to setki artystów, którzy uznają go za swojego guru. Ayers należy też do czołówki najczęśc...

O śmierci ikony muzyki jaką była Roberta Flack słyszeli chyba wszyscy. Pisały o tym wszystkie media, nawet w Polsce. Nie ma się co dziwić, gdyż jej wyjątkowy głos był znany na całym świecie, a jej utwory nucił każdy w jakimś okresie swojego życia, nawet jeżeli nie zdawał sobie sprawy, że to właśnie utwór Roberty. Warto jednak spojrzeć po za muzykę i poznać te wyjątkową kobietę, oraz zrozumieć co s...

W ciągu ostatnich tygodniu straciliśmy prawdziwych gigantów. Jednym z nich był Jerry Butler, wspaniały wokalista soulowy, który po za Ameryką nie osiągnął należnego mu sukcesu. Zwłaszcza dla Jana jest to postać wyjątkowa, gdyż to jego muzyka rozpaliła w nim miłość do soulu. Dlatego chcemy wam przybliżyć tego wspaniałego artystę, który swoim życiem wpłynął nie tylko na Jana, ale i miliony amerykanó...

Nina Simone była artystką, która zawsze pozostawała wierna swoim przekonaniom, nie ważne jak radykalne one były. Już od najmłodszych lat chciała pokonywać bariery, wpierw jako pierwsza czarna pianistka klasyczna, a następnie jako artystka łącząca w swojej muzyce wpływy białe i afroamerykańskie. Ostatecznie stworzyła wyjątkowy i niepowtarzalny styl, który każdy z nas dzisiaj pozna natychmiast. Nikt...

Na przełomie lat 60. i 70. XX wieku, nikt nie miał wątpliwości, że artystą, który wyznacza nowe kierunki jest Sly Stone i jego zespół Sly & The Family Stone. Nie tylko jego muzyka łamała dotychczasowe standardy, ale sam zespół szokował, mieszając na scenie kobiety z mężczyznami i czarnych z białymi. Jednak to twórczość Sly Stone’a sprawiała, że zespół zdobywał nowe szczyty popularności, a sam...

Historia sukcesu Steviego Wondera nie jest w cale taka łatwa do opowiedzenia, być może dlatego, że tak wiele osób już próbowało to zrobić. Na temat jego klasycznych albumów, które nagrał w latach 1972-1976, powstało tak wiele prac, filmów i podcastów, że ciężko jest wyłuskać prawdę. My nie próbujemy na nowo wynaleźć koła, bo też uważamy, że w całym tym natłoku słów ginie to co najważniejsze – muzy...

Kariera Stevie’ego Wondera jest zdumiewająco opowieścią o talencie, który doprowadził młodego multiinstrumentalistę na szczyty list przebojów już wieku 13 lat i w zasadzie do połowy lat 90. nie pozwolił mu z tych wyżyn zejść. Jest to też opowieść o nadzwyczajnej wierze we własną wyjątkowość i walce o swoje prawa, zarówno artysty jak i Afroamerykanina. Każdy z nas ma chyba swój ulubiony utwór Wonde...

Należymy chyba do tych nielicznych, którzy rok 2024 zaliczają do udanych. Kiedy ruszaliśmy z tym szalonym pomysłem na podcast, to spodziewaliśmy się, że będzie nas słuchać rodzina i może kilku znajomych, i po paru odcinkach damy sobie spokój. Tym czasem, ten miniony rok pokazał, że takich szaleńców jak my, którzy chcą wiedzieć więcej o muzyce afroamerykańskiej, jest cała masa! Stąd pomysł na odcin...

W roku 1966 niejaki Maulana Karenga, postanowił zaproponować Afroamerykanom alternatywę dla Bożego Narodzenia, które jego zdaniem było świętem białych. Tak powstała Kwanzaa, czyli celebracja kultury, rodziny i wspólnoty, która dzisiaj stała się już oficjalnym świętem uznanym przez rząd USA. Postanowiliśmy w ramach odcinka świątecznego przybliżyć wam historie powstania Kwanzy oraz jej twórcy. Dodat...

W końcu dochodzimy do części życia Quincy’ego Jonesa, które wszyscy znamy najlepiej – współpracy z Michaelem Jacksonem i sukcesu płyty „Thriller”. To jednak tylko wierzchołek góry lodowej, jaką była gigantyczna kariera Jonesa w latach 80. i 90. Muzyka już mu nie wystarczała, więc zaczął produkować filmy i seriale, zaangażował się też w świat hip hopu, został filantropem, mentorem i celebrytą, a ws...

Każdy z nas kojarzy chyba postać Quincy'ego Jonesa, ale nawet my jesteśmy w szoku jak bardzo był on wpływowym człowiekiem na muzykę i kulturę amerykańską, a pewnie i tak wiedzieliśmy o nim więcej niż przeciętny człowiek. Quincy był prawdziwym uosobieniem amerykańskiego snu, który osiąga się ciężką pracą i talentem. Od momentu gdy w wieku 7 lat pierwszy raz dotknął pianina, muzyka na zawsze się zmi...

13 listopada nakładem Wydawnictwa W.A.B. ukazała się książka „Hip Hop jest historią” Questlove’a, którą perkusista The Roots napisał z okazji 50-lecia hip hopu. Czy można znaleźć lepszy moment, żeby porozmawiać o tym wciąż aktualnym stylu, nie tylko muzycznym, który podbił cały świat? Jak to się stało, że w zniszczonej i pełnej biedy dzielnicy Nowego Jorku, młodzi ludzie słuchający płyt swoich rod...

Bracia Isley są wyjątkowi nie tylko na skali muzyki afroamerykańskiej, ale na skali całej muzyki popularnej. Od momentu gdy pierwszy hit nagrali w roku 1959, to do dzisiaj są zespołem aktualnym, który przez 8 dekad nagrywał kolejne przeboje i nie wygląda, żeby planowali zwalniać. Na drodze swojej kariery spotkali młodego Jimie Hendrixa, zainspirowali The Beatles, podbili Motown i stworzyli dziesią...

George Clinton w latach 70. stworzył napędzane LSD i nieograniczoną kreatywnością imperium, które mimo upadku wciąż nadaje kierunek muzyce popularnej. Niczym kultura antyczna, jest niekończącym się źródłem odniesień i inspiracji. Zresztą jak sam Clinton mawiał, początków P-Funku należy szukać u podnóży piramid i w dalekich zakątkach kosmosu… Zapraszamy was w tę międzyplanetarną podróż do świata Fu...

Rodzina Staples, której przewodził Pops, zapisała się w historii muzyki już w latach 50. swoimi wyjątkowymi interpretacjami utworów gospel. To jednak był dopiero początek ich kariery, która – można śmiało powiedzieć – trwa do dzisiaj dzięki wciąż nagrywającej i koncertującej Mavis Staples. W tym czasie odcisnęli swoje piętno na muzyce soul, blues, funk, folk, americana i nawet rock. Lista wspaniał...

2 sierpnia James Baldwin obchodziłby swoje setne urodziny. Kiedy stworzyliśmy precedens w naszym podcaście odcinkiem o Mayi Angelou, to teraz nie mogliśmy pominąć tak ważnego artysty jakim był James Baldwin dla kultury afroamerykańskiej. Nie jest to oczywiście odcinek literacki, ale historia życia i twórczości amerykańskiego giganta, którego teksty wciąż są niezmiernie aktualne i porywają kolejne...

Muzyka gospel leży u podstaw całej późniejszej twórczości afroamerykańskiej. Począwszy od soulu, przez funk, hip hop po r\&b. To jest oryginalna muzyka czarnych niewolników, która była nośnikiem nadziei na lepsze jutro. To ona stanowiła podporę ruchu na rzecz praw obywatelskich lat 60. i to z jej objęć wychodzili najwięksi wokaliści jak Aretha Franklin, Sam Cooke, czy Mavis Staples. Najwyższa...

Sam Cooke osiągnął tak wiele w tak krótkim czasie, że do dzisiaj pozostaje symbolem afroamerykańskiego talentu i amerykańskiego snu. Wokalista gospel, który przeszedł do muzyki pop, aby zdefiniować ją na nowo. Biznesmen, który jako pierwszy czarny muzyk przejął całkowitą kontrolę nad swoją własną muzyką. Kompozytor, którego utwory podbijały listy przebojów. Celebryta, który obracał się w towarzyst...