De Ladder van Jacob

Afl. 7 | In deze laatste aflevering staat Pärts Kanon Pokajanen centraal. Het is een omvangrijk boetegezang met een eeuwenoude tekst uit de orthodoxe liturgie. Het is door Pärt getoonzet voor vierstemmig koor dat a capella zingt. Kanon Pokajanen werd in opdracht geschreven ter gelegenheid van het 750-jarige bestaan van de kathedraal van Keulen. Belangrijkste geraadpleegde literatuur:• Twan Geurts,...

Afl. 6 | In deze aflevering zien we eerst hoe het leven van de componist zich na 1980 voltrekt. Twee composities staan vervolgens in deze aflevering centraal: “Het Lied van Silouan” uit 1990 en “De Klacht van Adam” uit 2010. Dit alles met aandacht voor twee twintigste-eeuwse orthodoxe heiligen die invloedrijk waren in het leven van Pärt: De Heilige Silouan de Athoniet en de Heilige Sophronius van...

Afl. 5 | In deze aflevering vervolg ik mijn behandeling van het thema “stilte” aan de hand van een boek van de orthodoxe theoloog en musiciloog Peter Bouteneff. Belangrijkste geraadpleegde literatuur: Peter C. Bouteneff, Arvo Pärt. Out of Silence (New York 2015) Muziek: Arvo Pärt,  Berliner Messe Estonian Philharmonic Chamver Choir o.l.v. Tönu Kaljuste ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisc...

Afl. 4 | In deze aflevering verlaat ik het chronologische kader van Pärts leven voor een meer thematische benadering van het fenomeen “stilte”. Die paradoxale verbinding tussen de muziek van Arvo Pärt en de stilte werd door beschouwers van zijn muziek heel vaak gelegd. Belangrijkste geraadpleegde literatuur: Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012) Andrew Shenton (ed.), Th...

Afl. 3 | In deze aflevering vertel ik hoe Pärt in de jaren na 1968 een nieuwe muzikale klankwereld ontdekt. Ik maakte daarbij vooral gebruik van de woorden van de componist zelf en zijn vrouw Nora. In het midden van de jaren zeventig begon Pärt stukken te schrijven in een stijl die hij zelf aanduidde met de term  tintinnabuli , muziek die als het geluid van bellen of klokjes klinkt. Ik besluit dez...

Afl.2 | Centraal in zijn componistenleven staat een gebeurtenis die op allerlei manieren kan gelden als een keerpunt in zijn leven. Daarom wil ik er in deze aflevering uitvoerig verslag van doen. Het betreft de première van  Credo  in 1968. Het stuk kunnen we achteraf zien als zijn afscheid van het modernisme. Na 1968 volgt een lange periode van stilte. Zijn artistieke heroriëntatie is nauw verbon...

Afl. 1 | Behalve over de jeugd van Pärt in deze aflevering veel over de moderne geschiedenis van Estland en de opmerkelijke muzikale tradities van dit land . Aandacht met name voor twee invloedrijke Estse componisten van wie Pärt les kreeg: Veljo Tormis en Heino Eller. Belangrijkste geraadpleegde literatuur: Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012) Andrew Shenton (ed.), Th...

Afl. 3 | In deze aflevering staat zijn Derde Symfonie centraal. Dit is de symfonie waarmee Gorecki in de jaren negentig ook buiten Polen beroemd werd. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Adrian Thomas, Gorecki (Oxford 2002) Maja Trochimczyk, Gorecki in Context. Essays on Music (z.pl. 2017) Muziek Gorecki,  O Virgo Maria            Pools Kamerkoor o.l.v. Jan Lukaszewski Gorecki,  Salve mater...

Afl. 2 | In deze aflevering maak ik met u een excursie door het werk van Henryk Gorecki aan de hand van het thema “Moeder en kind”. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Adrian Thomas, Gorecki (Oxford 2002) Maja Trochimczyk, Gorecki in Context. Essays on Music (z.pl. 2017) Muziek Gorecki,  3 Songs,  Op.3 Piano: Ewa Guz-SerokaAlt: Jadwiga Rappe (CD Gorecki: Art Songs Dux 2020) Gorecki,  Totus...

Afl. 1 | In deze aflevering wil ik u vertellen en vooral laten horen hoe de jonge Henryk Gorecki (1933-2010) in de jaren vijftig het westers modernisme omarmde en hoe dat modernisme op gespannen voet stond met de officiële kunstopvatting in het communistische Polen. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Adrian Thomas, Gorecki (Oxford 2002) Maja Trochimczyk, Gorecki in Context. Essays on Music...

Afl. 13 | In 1954 wordt de katholieke politicus Ngo Dinh Diem (1901-1963) minister-president van Zuid-Vietnam.  Ik schets zijn leven tot 1954 en bespreek de bronnen waaruit Diem putte voor zijn politieke denken. Ik bespreek de zwarte legende rondom zijn persoon die lang invloedrijk is geweest. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oor...

Afl. 12 | Deze aflevering behandelt de lotgevallen van de Vietnamese katholieken in de woelige periode 1940 - 1954. Hun positie kan voor deze periode goed worden weergegeven door de beeldspraak “tussen hamer en aanbeeld”, waar de hamer staat voor het communisme en het aanbeeld voor het Frans kolonialisme. We zien aanvankelijke sympathie voor de Vietminh al snel wegsmelten wanneer zich het ware gez...

Afl. 11 | Deze aflevering behandelt het woelige tijdperk 1940-1954. Dat is voor Vietnam niet alleen de tijd van de Tweede Wereldoorlog maar ook van de Eerste Indochinese Oorlog, een oorlog die ook vaak gevat wordt onder de naam Onafhankelijkheidsoorlog, maar die ook de trekken had van een wrede burgeroorlog. Voorafgaand aan die oorlog wordt de bevolking in de jaren 1945-46 ook nog eens getroffen d...

Afl. 10 | In deze aflevering gaat het over initiatieven vanuit Rome om iets te doen aan het onvermogen of de onwil in veel missiegebieden ten aanzien van de vorming van een lokale clerus. Al in 1893 zien we die zorg verwoord door paus  Leo XIII  in zijn encycliek  Ad Extremas . Ik bericht u over het bezoek van Mgr.  Henri Lécroart  aan Vietnam met het doel de situatie van de missie aldaar in kaart...

Afl. 9 | De Kerk laat in de koloniale periode een opbloei zien wanneer we bv. kijken naar de bouw van kerkgebouwen en de oprichting van talloze weeshuizen, ziekenhuizen, apotheken, leprakolonies en tehuizen voor zeer bejaarden en terminaal zieken, allemaal instellingen die in de keizertijd praktisch onbekend waren. Maar de Vietnamese kerk kreeg in deze periode ook te maken met allerlei soorten spa...

Afl. 8 | Over Vietnamese reacties op het Franse kolonialisme  In deze aflevering probeer ik in enkele grote lijnen een algemeen beeld te geven van het koloniale Vietnam. De verovering van geheel Vietnam door de Fransen was in 1884 voltooid. Die verovering was gepaard gegaan met periodiek optredende massale en bloedige antikatholieke vervolgingen. Vervolgens beschrijf ik enkele Vietnamese reacties...

Afl. 7 | Ik begin deze aflevering met een verwijzing naar de heiligverklaring in 1988 door paus Johannes Paulus II van 117 martelaren die in de 19 e  eeuw op Vietnamese bodem de marteldood gestorven zijn. Ik probeer drie van hen een gezicht te geven en probeer in grote lijnen de complexe achtergronden van de antikatholieke pogroms te schilderen die vooral in de jaren 1850 en 1880 plaatsvonden. De...

Afl. 6 | Deze aflevering gaat vooral over de regeerperiodes van keizer Gia Long en Minh Mang. Vooral onder Minh Mang vinden kerkvervolgingen plaats. Ik schets de achtergrond hiervan. De belangrijkste geraadpleegde literatuur: Guy-Marie Oury, Le Vietnam des Martyres et des Saints (Parijs 1988) Pieter Meulendijks, Van de Trungzusters tot Ho Chi Min (Zoetermeer 2017) Pieter Meulendijks, Een Nieuwe Ge...

Afl. 5 | Ik vertel u het verhaal van de vriendschappelijke betrekkingen tussen prins Nguyen Anh, de latere eerste keizer van Vietnam, en de Franse missionaris-bisschop Pierre Pigneaux de Béhaine. Ik bericht over de diplomatieke missie die Pigneaux in 1787 naar Parijs voert, waarmee de bisschop steun probeerde te krijgen voor de in moeilijkheden verkerende prins. Ik bericht u ook over de latere oor...

Afl. 4 | In deze aflevering wordt uitvoerig een portret van de Jezuïet Alexandre de Rhodes geschetst. Ik vertel u eerst hoe zijn missiearbeid in Vietnam opzienbarende resultaten opgeleverd heeft. Wel is hij maar liefst drie keer het land uitgezet. Ik vertel u ook over zijn culturele en wetenschappelijke prestaties, o.a. over de rol die hij heeft gespeeld bij de totstandkoming van een westers schri...

Afl. 3 | Uit een Vietnamese bron weten we dat de eerste priester die voet op Vietnamese bodem zette dat al deed rond het jaar 1533. Maar het christendom kreeg pas echt voet aan de grond nadat de jezuïeten in 1614 uit Japan verdreven waren. Een van hen was de Italiaanse Jezuïet  Christoforo  Bor ri,  die over zijn ervaringen heeft geschreven en ons daarmee een belangrijke bron over de vroege missie...

Afl. 2 | In deze aflevering komt het eerste kernelement van de geschiedenis van Vietnam aan de orde. Dat is het opmerkelijke gegeven dat de etnisch Vietnamezen lange tijd vooral in het Noorden van het huidige Vietnam gewoond hebben en dat dat gebied gedurende maar liefst 1000 jaar onderdeel is geweest van het Chinese keizerrijk. Die periode begint in de eerste eeuw voor Christus en eindigt in het...

Afl. 1 | In deze inleidende aflevering doe ik twee dingen. Ten eerste vertel ik u hoe ik niet lang geleden geïnteresseerd ben geraakt in dit onderwerp. Het lezen van een nieuw boek over de Vietnamoorlog riep bij mij allerlei vragen op over het Vietnamese verleden en, vooral, over de geschiedenis van de katholieke minderheid in dat land. Ik hoop met deze inleiding uw interesse te wekken voor het dr...

Afl. 2 | Een rechtbank in Hongkong heeft afgelopen december de katholieke zakenman Jimmy Lai schuldig bevonden aan samenspanning met buitenlandse machten en het publiceren van opruiend materiaal. In werkelijkheid heeft Jimmy Lai met zijn krant Apple Daily een vooraanstaande rol gespeeld in de democratische beweging van Hong Kong. Deze maand zal de definitieve straf worden uitgesproken. Velen verwa...

Afl. 1 | Een rechtbank in Hongkong heeft afgelopen december de katholieke zakenman Jimmy Lai schuldig bevonden aan samenspanning met buitenlandse machten en het publiceren van opruiend materiaal. In werkelijkheid heeft Jimmy Lai met zijn krant Apple Daily een vooraanstaande rol gespeeld in de democratische beweging van Hong Kong. Deze maand zal de definitieve straf worden uitgesproken. Velen verwa...