Bomen over bos

De eerste aflevering van Bomen over Bos was een gesprek met Simon Klingen, de 'eminence grise' van het Nederlandse bosbeheer. Twintig afleveringen verder praten we opnieuw met Simon. Wat hebben we opgestoken over het bosbeheer in Nederland, wat is ons het meeste bijgebleven?   Enkele belangrijke kwesties die we Simon voorleggen :  - De Bossenstrategie (duizenden hectare bos erbij tot 2030) is vast...

Wat kunnen we doen om bos op arme zandgronden beter weerbaar te maken tegen veranderingen in ons klimaat? Etiënne Thomassen (ecoloog bij Bosgroep Zuid Nederland) vertelt hoe hij dat aanpakt in bosgebied ’t Zand, in de Brabantse gemeente Alphen/Chaam. Nu is daar de grove den nog dominant, maar te vrezen valt dat die wegvalt als de temperaturen blijven stijgen. Etienne heeft een subtiele aanpak uitg...

Wordt de populier de klimaatboom van de toekomst? Een gesprek met Job Wittens van het bedrijf Peppelhout en Ute Sass Klaassen van Van Hall Larenstein. Peppelhout haalt populieren uit Zeeland, laat ze zagen tot timmerhout. Vervolgens wordt het hout met stoom verduurzaamd. Bouwhout van eigen bodem, mooi voor decoratief gebruik, maar ook sterk genoeg voor constructieve toepassingen. Schoolvoorbeeld v...

Gerard Koopmans is een van de meest ervaren bosbeheerders die Nederland rijk is. Na een lange loopbaan bij Staatsbosbeheer en de Bosgroepen werkt hij nu als beheerder en rentmeester van enkele particuliere landgoederen. Wij spreken hem op landgoed Prattenburg bij Rhenen, opgebouwd en met veel toewijding in stand gehouden door vele generaties van de familie Van Asch van Wijk. Een heel divers landgo...

Sven Kallen is de oprichter van Life Terra, een organisatie die op Europese schaal grond en financiering zoekt om bomen te planten. Als bedrijfseconoom kijkt hij niet alleen naar de ecologische waarde van bos, maar ook naar het verdienmodel. De partners in het netwerk hebben al zo'n 35 miljoen bomen geplant, veel in Zuid Europese landen als Spanje, Portugal en Frankrijk. Sven ziet in de praktijk h...

Onderzoekster Ciska Veen bestudeert het bodemleven in onze grond. 'Neem een handje aarde,' zegt ze, 'en je hebt meer organismen bij elkaar dan er mensen op de aarde rondlopen'. Het merendeel van die organismen kennen we nog niet. Onze kennis van het bodemleven blijkt heel beperkt, terwijl het veel invloed heeft op de groei van bijvoorbeeld bomen. We spreken Ciska op een onderzoeksveldje van het NI...

Trees for All is een stichting die donaties inzamelt bij bedrijven en particulieren om bomen te planten en natuurprojecten op te zetten. Jaarlijks haalt de stichting ongeveer 10 miljoen euro op. Daarmee plant ze 2 miljoen bomen in Nederland en een aantal projecten in de tropen. Stef Röell is de nieuwe directeur Projecten en Innovatie van Trees for All. We spreken hem op een plantdag nabij Schijnde...

Wouter van Eck is een van de pioniers van het voedselbos in Nederland. Hij gaf vorm aan voedselbos Ketelbroek, gelegen op vruchtbare leemgrond bij Groesbeek. Na vijftien jaar is de droevige maisakker waar het allemaal mee begon omgetoverd tot een groene oase die steeds meer eetbare producten (en inkomsten) oplevert. Ketelbroek is inmiddels hofleverancier van vegetarisch sterrenrestaurant De Nieuwe...

Bouwen met hout bespaart veel Co2-uitstoot. Maar dan moet je hout wel goed toepassen. René Klaassen werkt bij Stichting Hout Research. Hij ziet veel misgaan. Verkeerd ontwerp,  toepassingen die geen rekening houden met de eigenschappen van hout. Ondertussen wordt er gewerkt aan nieuwe technieken om hout te verduurzamen. Eenvoudig populierenhout kan net zo duurzaam worden als tropisch hardhout. Wat...

De Nederlandse bossen hebben het moeilijk. Maar geldt dat ook voor bossen op rijke grond? Wij gingen het vragen aan Vincent Troost, beheerder van het Horsterwold, vijfduizend hectare (!) bos op de vruchtbare klei van Flevoland. Dit bos van Staatsbosbeheer is net vijftig jaar oud. De bomen (meest loofbomen) groeien ongehoord snel. Populieren die elk jaar een meter groeien en na vijftig jaar al zeve...

'Bosbeheerders zijn veel te veel aan het ingrijpen in het bos. Laat de natuur het werk doen! ' 35 jaar lang was Jaap Kuper rentmeester van Kroondomein het Loo, het grootste landgoed van Nederland. Daar ontwikkelde hij een aanpak die de kosten van het bosbeheer sterk verlaagt terwijl de biodiversiteit verbetert: natuurvolgend bosbeheer. De kern van natuurvolgend bosbeheer is: bevorder de spontane v...

Cecil Konijnendijk is een toonaangevende wetenschapper in het jonge vak Urban Forestry. Nu meer dan de helft van de wereldbevolking in steden woont wordt het belang van groen en natuur in de stad steeds meer onderkend. Want mensen die in een groene omgeving wonen en werken, met bomen om zich heen, blijken gelukkiger en gezonder.  Cecil bedacht een vuistregel voor de vergroening van de stad: 3-30-3...

Moeten we de authenticiteit van de Nederlandse bossen bewaken? Heeft het zin om bomen, planten en dieren die van elders komen te bestrijden? Bosecoloog Jan den Ouden heeft daar een duidelijke mening over. De snelle klimaatverandering vindt hij veel gevaarlijker dan de komst van 'invasieve exoten'. Bomen die beter bestand zijn tegen droogte en hitte kunnen juist helpen om het bos overeind te houden...

Nederland heeft een Bossenstrategie. Duizenden hectare nieuw bos, dat is het doel. Maar de realiteit blijkt weerbarstig. Mark van Benthem en Nienke Welle vertellen over de strategie van Stichting Probos om de aanleg van nieuwe bossen te versnellen. Bijvoorbeeld met de Nationale Bossenmakelaar, die grondeigenaren helpt om geld, kennis en plantmateriaal te vinden. 

Franke van der Laan is de drijvende kracht achter de stichting MeerGroen en het succesvolle Meer Bomen Nu. Hij werkte jarenlang bij grote instellingen (zoals de Verenigde Naties) en grote bedrijven. Zijn conclusie: daar zal de verandering niet vandaan komen. Franke ontwikkelde een aanpak van onder op, met veel impact tegen zeer lage kosten. Meer Bomen Nu deelt gratis boompjes uit om in je tuin of...

Bram de Jong werkt bij Geldersch Landschap & Kasteelen. Hij beheert onder andere het landgoed De Lichtenbeek, tussen Arnhem en Oosterbeek. Op dat landgoed hebben wij een jaar geleden met een groepje vrijwilligers honderden bomen geplant. Hoe gaat het met onze aanplant? Welke keuzes maakt Bram in het beheer en de verjonging van het bos? Alle kwesties die we tegenkwamen in de vorige afleveringen van...

Frank Berendse is ecoloog. In het bos kijkt hij niet naar de kruinen van de bomen, maar naar de bodem. En wat hij daar ziet stemt Frank droevig. Nederland had een aanpak om de uitstoot van stikstof door de agrarische sector aan banden te leggen, maar die is afgeschaft. Raad eens door welke politieke partij..... Nu zou Frank liefst zien dat een groot deel van het Nederlandse bos wordt afgesloten. G...

Ute Sass-Klaassen is dendrochronologe, zij onderzoekt de jaarringen van bomen. Die laten zien hoe het bomen vergaat in ons 'klimaat van Lyon' en welke soorten goed zijn opgewassen tegen langdurige droogte. 'De beuk is een drama queen,' zegt ze, maar ook: die beuk kan meer verdragen dan we denken. Sinds begin van dit jaar werkt Ute als lector Duurzaam Bosbeheer op de Hogeschool van Hall Larenstein,...

In deze aflevering praten we in de bossen van het Renkums Beekdal met Harrie Hekhuis, programmadirecteur Bos & Klimaat van Staatsbosbeheer. SBB beheert 30 procent van het Nederlandse bos en wil duizenden hectare nieuw bos aanplanten. Belangrijk voor het klimaat, voor de natuur en voor de mensen. Maar het gaat niet zo snel als Harrie zou willen. Welke obstakels komt SBB in de praktijk tegen? 

Kunnen we de klimaatverandering tegengaan door snel meer bomen te planten? En moeten we niet kappen met het omzagen van gezonde bomen voor de houtproductie? Simon Klingen heeft daar een duidelijke mening over.  Simon Klingen (1948) is een autoriteit op het gebied van bosbeheer in Nederland en Vlaanderen. Tientallen jaren was hij verantwoordelijk voor het bosbeheer bij het Utrechts Landschap. Nu de...