Waterland - met Ties Rijcken en Matthijs Kok

Het klimaat wordt grilliger: drogere zomers, nattere winters en extremere buien. Daarom wordt de nieuwe herijking van het Deltaprogramma gepresenteerd als een koerswijziging. Technische oplossingen zijn niet meer genoeg. Nederland moet ook andere keuzes maken over waar we bouwen, hoe we het land gebruiken en welke risico’s we accepteren. Maar hoe groot is die koerswijziging werkelijk? Wat verander...

Telkens  weer lijkt wateroverlast ons te verrassen. We zagen het in 2021 in  zuid-Limburg, maar ook in 2024 toen een piekbui boven Enschede  tientallen huizen onbewoonbaar maakte. Hoe kunnen we ons beter  voorbereiden op extreme regenval? En hoe houden we de gevolgen  beheersbaar als het tóch misgaat? Daarover gaan we in gesprek met Roelof  Bleker, burgemeester van En...

Zes jaar lang deden tientallen onderzoekers een studie naar één van de grootste vragen voor Nederland: wat doen we als de zee blijft stijgen? De belangrijkste conclusie van het Kennisprogramma Zeespiegelstijging lijkt geruststellend. Onze huidige aanpak voor waterveiligheid voldoet tot ongeveer drie meter zeespiegelstijging, misschien zelfs vijf meter. Maar betekent dat dat we rustig achterover ku...

Het conflict tussen de gemeente Zuidplas en het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard lijkt voorbij. Na jaren van discussie, een gang naar de Raad van State en bemiddeling door het Rijk ligt er nu een akkoord over de waterhuishouding van Cortelande, de nieuwe woonwijk in de Zuidplaspolder, een van de laagstgelegen gebieden van Nederland. Maar: heeft het waterschap nu zijn zin gekreg...

Een speciale editie van Waterland, opgenomen tijdens het Festival van de Toekomst van Waterschap Limburg. Wat  betekent het eigenlijk om te leven met water? Hoe kijken we verder dan  de waan van de dag? En wat gebeurt er wanneer belangen rond water,  woningbouw, natuur en economie met elkaar botsen? Met  Aldo Janssen (Waterschap Limburg), Mare de Wit (toekomstambassadeur, &nbsp...

Drijvend bouwen staat opnieuw op de politieke en ruimtelijke agenda. In een land met toenemende woningnood én stijgend water lijkt bouwen op het water bijna vanzelfsprekend. Toch bestaan er nergens drijvende woonwijken. Waarom eigenlijk niet? En zou dat nu kunnen veranderen, met nieuwe plannen rond IJstad en het Markermeer? Ties Rijcken kruipt voor één keer in zijn rol als erkend drijfdeskundige e...

De Waddeneilanden zijn in rep en roer. Minister Karremans houdt vast aan de landelijke regels voor waterveiligheid – ook voor de eilanden. Dat betekent dat er minder wordt ingezet op steeds hogere dijken en duinen, en dat er meer vertrouwen is in evacuatie als het misgaat. Veel eilanders voelen zich daardoor in de steek gelaten. Maar deze discussie gaat over meer dan alleen de Wadden. Misschien zi...

Is het niet vreemd dat Nederland vasthoudt aan de kustlijn zoals die er nu ligt? Zou je niet, juist nu, buitengaats willen uitbreiden, nu de ruimte in Nederland op raakt en de zeespiegel wel eens sneller dan gedacht kan stijgen. Volgens de Ruimte Nota mág dat niet, maar in Den Haag lijkt er iets te schuiven. Daarom is de vraag weer actueel of Nederland opnieuw moet gaan uitbreiden richting zee. We...

Piekbuien worden extremer, en de druk op ons watersysteem neemt toe, juist ook in stedelijk gebied waar we volop blijven bouwen. Voor nieuwbouw betekent dat: steeds scherpere eisen om wateroverlast te voorkomen. Maar hoe goed werken die eisen? Normeren we op de juiste manier, of maken we het systeem onnodig complex? En: is het wel logisch om kosten en risico’s af te wentelen bij nieuwbouwprojecten...

We  willen bouwen, de boeren hebben grond nodig en we willen erop uit in de  natuur – en dat allemaal in het kleine, aangeharkte Nederland. Maar de  ruimte is beperkt. In Den Haag hebben alle partijen hun eigen plannen,  en niemand lijkt bereid om in te leveren. Intussen is er één factor die  niet meebeweegt: het water. Dus de vraag in deze aflevering van  Waterland i...

Al meer dan vijftig jaar is STOWA een vaste waarde in de Nederlandse watersector. Het kenniscentrum van de regionale waterbeheerders doet nuttig onderzoek voor waterschappen. Maar de vraag is: heeft al die kennis wel genoeg effect in de praktijk? Volgens een nieuwe nota van STOWA zélf kan dat beter. In de nieuwe strategie voor de komende zes jaar staat dat kennis meer terecht moet komen bij zowel...

Het  kabinet van Rob Jetten is aan de slag gegaan. Wat gaat er gebeuren op  het gebied van water? Dat is het terrein van de minister van  Infrastructuur & Waterstaat, Vincent Karremans. Voor deze keer in  Waterland is dat het terrein van onze vaste experts: Ties Rijcken en  Matthijs Kok. De grote vraag is vandaag: wat zou jij doen als je  minister van I&W zou...

In  beleidsstukken over waterbeheer lezen we vaak over kwalificaties.  Beter. Slechter. Kansrijk. Risicovol. Niet altijd is duidelijk hoeveel  precies. Lees een rapport en getallen zijn opvallend vaak afwezig. Moet  er eigenlijk niet vaker worden onderbouwd hoevéél erger, hoevéél  nadeliger, hoevéél beter? Ties Rijcken en Matthijs Kok ontwaren een  trend en onderzoeke...

Eeuwenlang  hebben we in Nederland het veen drooggelegd om er te kunnen wonen en  het land te bewerken. Maar datzelfde veen is een hinderlijke bron van  CO2-uitstoot, bodemdaling en flinke kosten voor de samenleving.  Veenvernatting kan een oplossing zijn: het waterpeil omhoog, het veen  weer nat. Wel roept dit lastige vragen op over waterbeheer, landbouw en  zelfs de...

Om  de waterkwaliteit te garanderen, investeren we miljarden in zuivering,  normen en toezicht. Toch zijn er nog altijd ongewenste stoffen die in  het oppervlaktewater terechtkomen, bijvoorbeeld als een bedrijf afval  loost via het riool. De Omgevingswet is duidelijk: deze zogeheten  “indirecte lozingen” belasten het milieu. Minder duidelijk is wie wat  moet doen om h...

Het  Hoogwaterbeschermingsprogramma is een van de grootste publieke  investeringsprogramma’s van Nederland. Het doel: ons land beschermen  tegen overstromingen. Meer dan duizend kilometer dijken en honderden  sluizen en gemalen moeten worden versterkt – een miljardenproject dat  over enkele tientallen jaren loopt. Wat gebeurt daar precies? Hoe  betrouwbaar is de beoor...

We  beginnen het jaar met een speciale aflevering. Ties Rijcken en Matthijs  Kok blikken terug op de belangrijkste gebeurtenissen in de watersector  van het afgelopen jaar, maar vooral kijken ze vooruit naar het nieuw  jaar. Welke thema’s gaan de watersector domineren? Wat zal de herijking  van het Deltaprogramma brengen? Wat gaat er veranderen bij het  Hoogwaterbesch...

Het  Kennisprogramma Zeespiegelstijging heeft onlangs een spraakmakende  verkenning uitgebracht: “Meegroeien”, heet het. Het rapport presenteert  oplossingen die tot voor kort onbespreekbaar waren: het herstellen van  open verbindingen met de zee, het terugleggen van dijken, het opnieuw  vormgeven van complete landschappen. De natuur kan ons land helpen,  zeggen de on...

Nederland is veranderd van een zompig moeras in een modern, rijk land.  Zo werd een nieuw ideaal deel van onze cultuur: maakbaarheid. Met genoeg  kennis, techniek en overleg konden we de natuur naar onze hand zetten –  het water, het klimaat. Nu we steeds vaker horen dat onze samenleving  tegen natuurlijke grenzen aanloopt, brokkelt dat geloof af. Maar wat  komt er precies...

Tijdens de verkiezingscampagne stond woningnood hoog op de agenda. D66 bracht het idee voor tien nieuwe steden in Nederland. Eén van die plannen kreeg meteen een naam: IJstad, een nieuwe stad tussen Amsterdam en Flevoland, met ruimte voor zo’n 60 duizend woningen. Nu D66 de grootste partij is en Rob Jetten waarschijnlijk de nieuwe premier wordt – de man van “het kan wél” – vragen Ties Rijcken en M...

Het volk heeft gesproken. Binnenkort beginnen de eerste gesprekken om een regering te vormen. Hoe wordt er in de onderhandelingen gekeken naar de uitdagingen in de watersector? Zal water-bodem-sturend terugkeren in het beleid, of zou dat leiden tot minder woningen en zet het nieuwe kabinet in op een minder dwingend alternatief? Wat is er eigenlijk politiek aan thema’s als waterkwaliteit en dijkver...

De uitdagingen zijn groot in de kleinste provincie van het land. De waterveiligheid is verbeterd dankzij de Deltawerken, maar Zeeland heeft een tekort aan zoetwater en de natuur staat onder druk. Krijgt de verzoeting van het Grevelingenmeer een kans? En moeten die wisselpolders er niet tóch komen? Ties Rijcken en Matthijs Kok bespreken de Zeeuwse dilemma’s.

De Deltacommissaris heeft in september het Nationaal Deltaprogramman2026 aangeboden aan het kabinet. Het rapport biedt een visie op waterveiligheid, zoetwatervoorziening en ruimtelijke adaptatie in Nederland. Er vallen grote woorden: dit zou het startschot zijn van “het volgende hoofdstuk in onze watertraditie”. Ties Rijcken en Matthijs Kok lazen het en delen hun bevindingen. Wat viel op? Waa...

In deze extra lange aflevering van Waterland hebben we het over twee visies die ieder debat over water op scherp zetten: die van de tovenaar en die van de profeet. De profeet verklaart de natuur heilig, waarschuwt voor hoogmoed en wil gedragsverandering. De tovenaar gelooft in menselijk vernuft en wil technische oplossingen. In de waterwereld zien we deze uitersten voortdurend terug. De profeet wi...

De druk op de drinkwatervoorziening in Nederland neemt toe. De Algemene Rekenkamer waarschuwde er onlangs nog voor: de vraag stijgt, besparing gaat te langzaam, de watervoorraad is kwetsbaar. De zorgen zijn groot, vooral in delen van Brabant en Twente. Wat moeten we doen? Waar moet al dat drinkwater vandaan komen? Wat zijn de wingebieden? Zijn die nog wel te vinden in een dichtbevolkt land dat op...