හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)

ධර්මයේ ප්‍රායෝගිකත්වය සහ අධ්‍යාත්මික දියුණුව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුදු දහම ප්‍රායෝගික ජීවිතයට සම්බන්ධ කර ගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු හතරක් අවධාරණය කෙරේ: පවතින බැඳීම් පවත්වා ගනිමින්, අලුතින් ලෝකයට නොබැඳී සිටීමට උත්සාහ කිරීම. දෛනික ජීවිතයේදී දරුවන් හෝ වෙනත් බැඳීම් වෙනුවෙන් තමාගේ සැප පහසුව අත්හැරීම (පටිනිස්සග්ගය) හඳුනාගෙන එය කුසලයක් ලෙස මෙනෙහි කිර...

ස්වභාවධර්මය සහ ජීවිතයේ සැබෑ ස්වභාවය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ස්වභාවධර්මයේ විවිධ සංසිද්ධීන් උපයෝගී කරගනිමින් ජීවිතයේ සැබෑ ස්වභාවය සහ ධර්මාවබෝධය ලබා ගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කරයි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: ජීවිතය සුළඟ සහ සාගර රළ වැනි අනිත්‍ය වූ රිද්මයකට අනුව ගලා යන ආකාරය. සිත කැළඹී ඇති විට ජීවිතයේ ගැඹුර දැකීමට ඇති අපහසුව සහ සමාධිය මගින් සිත තැන්පත් කර ගැනීමේ වැදගත්කම. අතීතය සහ අනාගතය පිළිබඳව විදර්ශන...

මාන්නය දුරු කිරීම පිණිස මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් මාන්නය හෙවත් මමත්වය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. එහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: මාන්නය යනු ලෝකයට සාපේක්ෂව තමන්ව මැනීම බවත්, එය නිවනට බාධාවක් වන ආකාරයත් පැහැදිලි කෙරේ. ඇස, කන වැනි ඉන්ද්‍රියයන් මගින් රූප සහ ශබ්ද ග්‍රහණය කරගන්නා විට මනස ක්‍රියා කරන ආකාරය සහ එහිදී ඇතිවන සංඥා පිළිබඳව විස්තර කෙරේ. තණ්හාව ඇතිවීමට වේදනාව ප්‍රත්‍ය වන ආකාරය...

කාම භූමියෙන් මිදීම සහ සෝවාන් මාර්ගය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් කාම භූමිය තුළ සත්වයාගේ හැසිරීම සහ ඉන් මිදීමට ඇති මාර්ගය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. විවිධ ලෝකවල වෙසෙන සත්වයන් (තිරිසන්, මනුෂ්‍ය, දිව්‍ය) තම තමන්ගේ මට්ටමට අනුව ලෝකය දකින ආකාරයත්, මනුෂ්‍යයා කාම භූමියට ඇති ඇලීම නිසා සත්‍යය අවබෝධ කර ගැනීමට ඇති බාධාවන් මෙහිදී සාකච්ඡා කෙරේ. දේශනාව තුළ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: විවිධ භූමිවල වෙසෙන සත්වයන්ගේ...

සිගාලෝවාද සූත්‍රය සහ ගිහි විනය පිළිබඳ විග්‍රහය ගිහි විනය නමින් හැඳින්වෙන සිගාලෝවාද සූත්‍රය ඇසුරින් ගිහි ජීවිතය සාර්ථක කරගන්නා ආකාරය මෙම දේශනයෙන් පැහැදිලි කෙරේ. මෙහි අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: සතර අගතියෙන් වැළකීම සහ එහි වැදගත්කම. ධනය විනාශ වීමට බලපාන කරුණු හය පිළිබඳ විස්තරය. කල්‍යාණ මිත්‍රයන් සහ පාප මිත්‍රයන් වෙන්කර හඳුනා ගන්නා ආකාරය. සදිසා නමස්කාරය සහ සමාජීය යුතුකම් ඉටු කිරීම. 📌 දේශනාවේ...

සීතිභාව සූත්‍රය ඇසුරින් සිත දමනය කරගන්නා ආකාරය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සීතිභාව සූත්‍රය පදනම් කරගනිමින් සිත දමනය කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. එහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු කිහිපයක් සාකච්ඡා වේ: මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ ලක්දිවට බුදු දහම හඳුන්වා දීම සහ ලාංකික ජනතාවට සිදුකළ අපරිමිත සේවය පිළිබඳ ඓතිහාසික පසුබිම. සීතිභාව සූත්‍රයේ සඳහන් වන සිත දමනය කිරීමේ පියවර හතර වන නිග්ගහේතබ්බං (නිග්‍රහ ක...

භව නිරෝධය පිණිස උපදෙස් මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් භව නිරෝධය පිණිස අවශ්‍ය වන මූලික කරුණු සහ ප්‍රායෝගික උපදෙස් සාකච්ඡා කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු තුනක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි: පග්ගහ නිමිත්ත: කුසල් උපදවා ගැනීම සඳහා නිරන්තරයෙන් උත්සාහ කිරීම. සමාධි නිමිත්ත: සිතේ ඒකාග්‍රතාවය පවත්වා ගැනීම සහ අනවශ්‍ය විතර්ක නැවැත්වීම. උපේක්ඛා නිමිත්ත: සිදුවීම් දෙස මධ්‍යස්ථව බැලීම සහ උපේක්ෂාව පුරුදු කිරීම. මීට අමතරව, සි...

නිවන් දැකීමට බාධා වන කරුණු සහ ප්‍රඥාවේ ස්වභාවය මෙම දේශනාව මගින් පුද්ගලයෙකුට සත්‍ය අවබෝධ කර ගැනීමට හෙවත් නිවන් දැකීමට බාධා පමුණුවන මූලික කරුණු හතක් පිළිබඳව ගැඹුරින් විග්‍රහ කෙරේ. ලෝකය පිළිබඳව අප තුළ පවතින වැරදි සහගත දෘෂ්ටීන් සංසාර දුක නිර්මාණය කරන ආකාරය මෙහිදී පැහැදිලි කර දෙයි. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: නිවන් දැකීමට බාධා වන කරුණු හත: ලෝකය ස්ථිරසාර ලෙස පිළිගැනීම, සැපදායක ලෙස අරමුණු කිරීම, තමාට...

චිත්ත සංස්කාරයන්ගේ ප්‍රධාන ප්‍රවාහයන් හඳුනා ගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් පුද්ගලයෙකුගේ අභ්‍යන්තරයේ ක්‍රියාත්මක වන කෙලෙස් සහ චිත්ත සංස්කාරයන්ගේ ස්වභාවය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. විශේෂයෙන්ම ස්කන්ධ, ආයතන සහ ධාතු යන කොටස් තුළ කෙලෙස් හටගන්නා ආකාරයත්, ඒවා විග්‍රහ කර ගැනීමේ අපහසුව නිසා සත්‍යාවබෝධය ප්‍රමාද වන ආකාරයත් මෙහිදී සාකච්ඡා කෙරේ. දේශනාවේ ප්‍රධාන කරුණු: චිත්ත සංස්කාරයන්ගේ ප්‍රධාන ප්‍රව...

ග්‍රන්ථගත විමසන දර්ශනයක් පසක්වීම - 03 මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සිතේ ඇතිවන කැමැත්ත පාලනය කිරීමේ වැදගත්කම සහ චිත්ත සංස්කාරයන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු හතරක් ඔස්සේ අවබෝධය ලබාගත යුතු ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ: සිතේ ඇතිවන කැමැත්ත පාලනය කිරීම. කැමති දේවල් සමඟ නැවත නැවත එකතු වීමට ඇති ආශාව හඳුනා ගැනීම. කැමති දේවල් තමා සතු කර ගැනීමට දරන උත්සාහය සහ ඒ තුළ...

ජීවිතයට ධර්මය සහ කර්මයේ ස්වභාවය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ජීවිතයට ධර්මය සම්බන්ධ කර ගැනීමේ වැදගත්කම සහ කර්මයේ ස්වභාවය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ: සිත තුළ කුසලය පවත්වා ගැනීම සඳහා බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ පග්ගහ, සමාධි සහ උපේක්ඛා යන නිමිති තුන පිළිබඳ විස්තර කිරීම. ප්‍රාර්ථනා පමණක් ජීවිතය වෙනස් නොකරන බවත්, පුද්ගලයා කරන කර්මය අනුව ප්‍රතිඵල...

සිත පිහිටුවාගෙන වාසය කිරීම සහ සතර සතිපට්ඨානය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සිත පිහිටුවාගෙන වාසය කරන ආකාරය සහ සැබෑ සතුට ළඟා කර ගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ: ජීවිතය කර්මය මත පදනම් වූවක් බවත්, එය අපට අවශ්‍ය පරිදි පාලනය කළ නොහැකි බවත් අවබෝධ කර ගැනීම. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අරහං සහ සම්මා සම්බුද්ධ යන ගුණාංග තුළින් දුක නැති කරන ආකාරය පෙන්වා...

ප්‍රඥාවට සම්මා දිට්ඨිය සහ සිහිනුවණ මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සම්මා දිට්ඨිය සහ සති සම්පජඤ්ඤය ඔස්සේ ප්‍රඥාව දියුණු කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කරයි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත දැක්වේ: ලෝකය අප විසින් නිර්මාණය කරගත්තක් වුවද එහි හටගැනීම, පැවැත්ම සහ බිඳීම කර්මය මත පදනම් වන ආකාරය. කර්මය අධිපති කරගෙන ලෝකය පවතින අතර, සිහිය අධිපති කරගැනීමෙන් ලෝකෝත්තර මාර්ගයට අවතීර්ණ විය හැකි බව. සම්මා...

පටිච්චසමුප්පාදය පිළිබඳ සරල විග්‍රහයක් මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් පටිච්චසමුප්පාද ධර්මය ඉතා සරලව සහ ප්‍රායෝගික උදාහරණ සහිතව විග්‍රහ කරනු ලබයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ: ජීවිතයේ අප මුහුණ දෙන ප්‍රධානතම ගැටලුව වන ජරා මරණ සහ ශෝක පරිදේවයන් පිළිබඳව විමසා බැලීම. නවීන තාක්ෂණය දියුණු වුවද ජරාවට පත්වීම සහ මරණය වැළැක්විය නොහැකි බව පැහැදිලි කිරීම. ජරා මරණ ඇතිවීමට හේතුව වන 'ජාතිය' හෙවත් ඉපද...

පරමාර්ථ සත්‍යය සහ සම්මුති සත්‍යය පිළිබඳ විග්‍රහයක් මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සම්මුති සත්‍යය සහ පරමාර්ථ සත්‍යය අතර පවතින වෙනස සහ අවිද්‍යාව දුරු කර පරමාර්ථ සත්‍යය අවබෝධ කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: අවිද්‍යාව නිසා සම්මුතීන් සත්‍යය ලෙස පෙනෙන ආකාරය සහ පරමාර්ථ සත්‍යය වැසී යන ආකාරය. බිත්තිය සහ ගඩොල් වැනි උදාහරණ ඇසුරින් සම්මුතිය සහ පරමාර්ථය පැහැදිලි ක...

සත්‍යාවබෝධය සහ වර්තමානයේ මගඵල ලැබීමේ හැකියාව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුද්ධ ශාසනය තුළ පුද්ගලයාගේ ජීවිතයේ පවතින අවුල් සහගත ස්වභාවය නිරවුල් කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. ධර්මය යනු හුදෙක් ඇසීමෙන් පමණක් සෑහීමට පත් නොවී, තමා විසින්ම ප්‍රත්‍යක්ෂ කරගත යුතු දෙයක් බව අලි පියවර උපමාව ඇසුරින් මෙහිදී පැහැදිලි කර දෙයි. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: ධර්මය ගවේෂණය කිරීමේදී පුද්ගලයා සතු විය යුත...

ඥානගතවීම සහ ඒ සඳහා උපකාරී වන ධර්මතා මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ඥානගතවීම හෙවත් අවබෝධය ලබා ගැනීම සහ ඒ සඳහා උපකාරී වන කරුණු පිළිබඳව ගැඹුරින් විග්‍රහ කෙරේ. සත්වයා සංසාර චක්‍රයේ බැඳී සිටීමට හේතුවන ක්ලේශ, කර්ම සහ විපාක වට්ටයන්ගෙන් මිදීමට නම් ඥානසම්ප්‍රයුක්ත වීම අත්‍යවශ්‍ය බව මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ. ඥානගතවීමට බාධා පමුණුවන දිට්ඨි සම්පන්නකම සහ සම්මා දිට්ඨියේ වැදගත්කම. සිහිනුවණ පදනම් කරගෙන ආරම්මණග්‍රාහී අවස්ථාවන්හි...

වර්තමාන මොහොතේ චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් වර්තමාන මොහොතේදී චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රායෝගික මගපෙන්වීම් ලබා දෙයි. එහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත දැක්වේ: ධර්ම මාර්ගයේ දියුණුව සඳහා සප්පාය සහ අසප්පාය පුද්ගලයන්, ආහාර සහ පරිසරය හඳුනාගැනීමේ වැදගත්කම. ඇසුරු කරන පුද්ගලයන්ගේ කුසල අකුසල ස්වභාවයන් තමාගේ ජීවිතයට බලපාන ආකාරය උපමා ඇසුරින් පැහැදිලි කිරීම. උපත, ජීවිතය, මරණ...

ධ්‍යානගත වීම සහ අනුපස්සනාව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ජීවිතයේ ස්වභාවය, දුක සහ එයින් මිදීමට ඇති මග පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන කරුණු පහත දැක්වේ: මිනිස් ජීවිතයේ විවිධ අවධීන් සහ වයසත් සමඟ ශරීරයේ ඇතිවන වෙනස්වීම් පිළිබඳ විග්‍රහය. ජීවිතයේ අස්ථිර බව සහ මරණය හමුවේ අප සියලු දෙනා පරාජිතයන් වන ආකාරය. අවබෝධය (ඥානය) මගින් ජීවිතය සැහැල්ලු කරගන්නා ආකාරය. ලෝකයෙන් සාධාරණත්...

සැබෑ සංසාර බිය වනාහි කුමක්ද? මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සති සම්පජඤ්ඤය වර්ධනය කරගැනීම තුළින් පුද්ගලයෙකුගේ ජීවිතය සහ චින්තනය වෙනස් වන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. විශේෂයෙන්ම ලෝකයේ වටිනාකම් පිළිබඳව ඇති කරගන්නා වැරදි සහගත දැක්ම කර්ම සංස්කාර රැස්වීමට හේතු වන ආකාරය මෙහිදී පැහැදිලි කර දෙයි. සති සම්පජඤ්ඤය තුළින් සිතේ කලබලකාරී බව දුරු කරගෙන සන්සුන් බව ඇති කරගන්නා ආකාරය. වටිනාකම් පසුපස හඹා යාම නිසා ඇතිවන...

සක්මන් භාවනාව සහ අනාත්ම ස්වභාවය අවබෝධ කර ගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් ස්වාමීන් වහන්සේ සක්මන් භාවනාව නිවැරදිව සිදු කරන ආකාරය සහ ඒ තුළින් අනාත්ම ස්වභාවය අවබෝධ කර ගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කර දෙති. තමන්ගේ අභ්‍යන්තරය විමසා බැලීමේ වැදගත්කම. පූර්ව දෘෂ්ටි සහ ආයතන කෙරෙහි ඇති බැඳීම්වලින් මිදී නිදහස් මනසකින් ධර්මය ශ්‍රවණය කිරීම. සක්මන් භාවනාවේදී හුදෙක් පාදය එසවීම සහ තැබීමෙන් ඔබ්බට ගොස් ක්‍රියාවලිය අවබෝධ කර ගැනීම...

සිතිවිලි සහ ඒවා සසඳා බැලීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සිතිවිලි පාලනය කරගන්නා ආකාරය සහ සිතේ ඇතිවන පීඩාවන් දුරු කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් පහත දැක්වේ: ජීවිතයේ ඇතිවන පීඩාවන් කෙලෙස්වල ක්‍රියාකාරිත්වය මත තීරණය වන ආකාරය. සිතට එන සිතිවිලි අතීත අත්දැකීම් සමඟ සැසඳීම (සසඳ සසඳ බැලීම) තුළින් සසර ගමන දික්වන ආකාරය. පිණ්ඩපාතයේ වැඩිය ස්වාමීන් වහන්සේ...

සිතේ ස්වභාවය සහ ධර්මාවබෝධය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුද්ධ ශාසනයේ මූලික අරමුණ වන සත්වයා සසර දුකින් මුදවා ගැනීම පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. මෙහිදී පංචශීල ප්‍රතිපදාවේ ඇති සමාජීය සහ ආධ්‍යාත්මික වටිනාකම මෙන්ම, පුද්ගලයෙකු ස්වභාවිකත්වයට පත්වීමේ වැදගත්කම පෙන්වා දෙයි. පංචශීලය සහ එහි ඓතිහාසික පසුබිම පිළිබඳ විග්‍රහය. පරාර්ථචර්යාව පිළිබඳව කොස් ගසේ උපමාව ඇසුරින් කෙරෙන පැහැදිලි කිරීම. ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය එදින...

සිතේ ක්‍රියාකාරිත්වය සහ පුනර්භවය පිළිබඳ ධර්ම දේශනාව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සිතේ ක්‍රියාකාරිත්වය, මරණය සහ පුනර්භවය අතර පවතින ගැඹුරු සම්බන්ධතාවය විග්‍රහ කෙරේ. ධර්මාවබෝධය සඳහා පුද්ගලයෙකු තුළ තිබිය යුතු නිවහල් මානසිකත්වය සහ බාහිර ඇවතුම් පැවතුම්වලට වඩා අභ්‍යන්තර අවබෝධයේ ඇති වැදගත්කම මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ. ධර්මාවබෝධය සඳහා බාධාවක් වන ආයතනික දෘෂ්ටි සහ බාහිර ශ්‍රද්ධාව පිළිබඳ විග්‍රහය. සිතේ ක්‍රියාකාරිත්වය ඥාන...

ලෞකික ජීවිතයේ පීඩාකාරී බවින් මිදෙන මග මෙම දේශනාව මගින් ලෞකික ජීවිතය තුළ මිනිසා මුහුණ දෙන විවිධ පීඩාකාරී තත්ත්වයන් සහ ඉන් මිදීමට ඇති මාර්ගය පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. ලෞකික සැප සම්පත් හෝ බලය මගින් සිතේ පීඩාව දුරු කළ නොහැකි බවත්, සැබෑ සහනය උදාවන්නේ ධර්මාවබෝධය තුළින් පමණක් බවත් මෙහිදී පෙන්වා දෙයි. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: කාය විවේකය, චිත්ත විවේකය සහ උපධි විවේකය යන විවේක වර්ග තුනෙහි වෙනස. ල...