Utopie en prikkeldraad

In 2023 brak Charlotte Gneuß door met haar romandebuut Gittersee , een verhaal over de zestienjarige Karin die na de vlucht van haar vriendje Paul naar het Westen verstrikt raakt in het net van de Stasi. Gneuß baseerde de roman, die zich in 1976 in Dresden afspeelt, deels op herinneringen van haar ouders, die een half jaar voor de val van de muur naar de BRD emigreerden. Gneuß zelf werd in 1992 in...

Van de film Goodbye Lenin tot aan Trabantjes die in TikTok videos op de maan racen: verhalen die de DDR op de hak nemen zijn enorm populair. In deze aflevering onderzoeken we waarom dit zo is. Wat zegt humor over de DDR over onze omgang met het verleden en spelen leeftijd en herkomst daar nog een rol in? En mag lachen over een dictatuur eigenlijk wel? We beginnen ons gesprek met de roman Wie Grisc...

In deze aflevering bespreken we het leven en werk van Brigitte Reimann (1933-1973), een bijzondere stem in de DDR literatuur van de jaren 1950-1970. Reimann werd slechts 39 jaar oud, maar heeft uitbundig geleefd én geschreven. Sinds een paar jaar staat zij weer volop in de aandacht, ook in Nederland. Zo verscheen in 2023 haar boek Mijn broer en ik ( Die Geschwister ), een autobiografisch geïnspire...

Deze aflevering staat in het teken van DDR musea. Deze zomer bezochten we verschillende tentoonstellingen die gewijd zijn aan DDR cultuur - van Eisenhüttenstadt aan de Poolse grens tot aan het DDR museum in Monnickendam. We staan stil bij de vraag hoe Alltagskultur, dus alledaagse, materiële cultuur uit de DDR tentoongesteld wordt. Want hoe bewaar je het dagelijkse leven van een land dat niet meer...

Welke DDR-detectives moet je deze zomer lezen en kijken? In deze aflevering bespreken we een stapel Krimis en de Netflix serie Kleo . We beginnen met Stasi Child van David Young, een boek dat je vanaf de besneeuwde coverfoto koude rillingen bezorgt. Daarna gaan we in op twee detectives waarin kunstsmokkel en kunstvervalsingen centraal staan, namelijk Verlorenes Land van de Oost-Duitse schrijver An...

In deze aflevering bespreken we literatuur van ‘Wendekinder’: een generatie Oost-Duitsers die jong was toen de muur viel. Deze groep heeft inmiddels een aantal bekende schrijvers voortgebracht. Hoe verschillend de verhalen over hun jeugd ook zijn, ze draaien vaak om een centrale vraag: hoe moet de jonge generatie zich verhouden tot hun ouders en grootouders, vooral als blijkt dat zij het repressie...

35 jaar na de Duitse hereniging bestaan er nog steeds grote politieke, economische en sociale verschillen tussen voormalig Oost- en West-Duitsland. In Duitsland woedt een fel debat over de vraag hoe deze verschillen te verklaren zijn en hoe de DDR herinnerd moet worden: als dictatuur achter prikkeldraad of als mislukte utopie met ook enige positieve kanten. In deze aflevering ontleden we dit debat...