It’s Gonna Hurt

శ్లోకం 73: క్షాంత్యా బద్ధాః సత్కారా క్షాంత్యా బద్ధాః సుహృజ్జనాః | క్షాంత్యా బద్ధాః సర్వే 'ర్థా క్షాంతిః సర్వస్య బంధనమ్ || అంటే: ఓర్పు వల్ల గౌరవం కలుగుతుంది; ఓర్పు వల్ల మిత్రులు, బంధువులు దగ్గరవుతారు; ఓర్పు వల్ల కార్యాలన్నీ సిద్ధిం చి, అన్నీ అనుకూలమవుతాయి. ఓర్పు సర్వానికీ బంధము (కలిపి ఉంచేది).

శ్లోకం 72: క్షాంతిః సతాం గతిః శ్రేష్ఠా క్షాం తిః శరణమ్ ఉత్తమమ్ | క్షాంతిం చ భావయేద్ ధీమాన్ నిత్యం క్షాం తిం విచింతయన్ || అంటే: క్షాం తియే సత్పురుషుల శ్రేష్ఠమైన మార్గం మరియుఉత్తమమైన శరణ్యం. బుద్ధిమంతుడు నిరంతరం ఓర్పుపైనే చింతన కలిగి ఉండాలి.

శ్లోకం 71: క్షాంతిం చ భావయేద్ ధీమాన్ నిత్యం క్షాం తిం విచింతయన్ | క్షాం తిమంతః స్మృతా లోకే క్షాం త్యా శ్రేయో 'ధిగచ్ఛ తి || అంటే: బుద్ధిమంతుడు ఎల్లప్పుడూ ఓర్పు గురించి ఆలోచిస్తూ దానిని పెంపొందించుకోవాలి. లోకంలో ఓర్పు కలవారే గుర్తుం డిపోతారు; ఓర్పు ద్వారానే మనిషి పరమ శ్రేయస్సు ను పొందుతాడు.

శ్లోకం 70: శీలం సతాం గతిః శ్రేష్ఠా శీలం శరణమ్ ఉత్తమమ్ | శీలేన బద్ధాః సత్కారా శీలేన బద్ధాః సుహృజ్జనాః || అంటే: శీలమే సత్పురుషుల శ్రేష్ఠ మార్గం మరియుఉత్తమ శరణ్యం. శీలం వల్లనే సత్కారాలు, మిత్రులూ లభిస్తారు.

శ్లోకం 69: శీలం చ భావయేద్ ధీమాన్ నిత్యం శీలం విచింతయన్ | శీలవంతః స్మృతా లోకే శీలాచ్ ఛ్రేయో 'ధిగచ్ఛ తి || అంటే: బుద్ధిమంతుడు ఎల్లప్పుడూ శీలం గురించి ఆలోచిస్తూ ఉండాలి. శీలవంతులే లోకంలో పూజిం పబడతారు మరియుమోక్షాన్ని పొందుతారు.

శ్లోకం 68: శీలేన బద్ధాః సత్కారా శీలేన బద్ధాః సుహృజ్జనాః | శీలేన బద్ధాః సర్వే 'ర్థా శీలం సర్వస్య బంధనమ్ || అంటే: శీలం వల్ల గౌరవం కలుగుతుంది; శీలం వల్ల మిత్రులు, బంధువులు చేరువవుతారు; శీలం వల్ల కార్యాలన్నీ సిద్ధిం చి, అన్నీ అనుకూలమవుతాయి.

శ్లోకం 67: శీలం సతాం గతిః శ్రేష్ఠా శీలం శరణమ్ ఉత్తమమ్ | శీలం చ భావయేద్ ధీమాన్ నిత్యం శీలం విచింతయన్ || అంటే: శీలమే సత్పురుషుల శ్రేష్ఠమైన మార్గం మరియుఉత్తమమైన శరణ్యం. బుద్ధిమంతుడు ఎల్లప్పుడూ శీలంపైనే చింతన కలిగి ఉండాలి.

శ్లోకం 66: శీలం చ భావయేద్ ధీమాన్ నిత్యం శీలం విచింతయన్ | శీలవంతః స్మృతా లోకే శీలాచ్ ఛ్రేయో 'ధిగచ్ఛ తి || అంటే: బుద్ధిమంతుడు ఎల్లప్పుడూ శీలం గురించి ఆలోచిస్తూ దానిని పెంపొందించుకోవాలి. లోకంలో శీలవంతులే గుర్తుం డిపోతారు; శీలం ద్వారానే పరమ శ్రేయస్సు లభిస్తుం ది.

శ్లోకం 65: దానం చ భావయేద్ ధీమాన్ నిత్యం దానం విచింతయన్ | దానం సతాం గతిః శ్రేష్ఠా దానం శరణమ్ ఉత్తమమ్ || అంటే: బుద్ధిమంతుడు ఎల్లప్పుడూ దానం గురించి ఆలోచిస్తూ దానిని పెంపొందించుకోవాలి. దానమే సత్పురుషుల శ్రేష్ఠమైన మార్గం మరియు ఉత్తమమైన శరణ్యం.

శ్లోకం 64: యథా హి వారిణా క్షీరం యథా తైలం పయస్వినామ్ | తథా దానం శుభం శ్రేష్ఠం దానం సతాం గతిః శుభా || అంటే: నీటితో పాలు ఎలాగైతే (కలిసిపోయి దానిని పెంచుతాయో), పాలలో నెయ్యి/తైలం ఎలాగైతే (సారమై ఉంటుందో), అలాగే దానం కూడా అత్యంత శుభప్రదమైనది మరియు సత్పురుషుల మార్గము.

శ్లోకం 63: న దానాద్ అన్యద్ అస్తీహ శ్రేయోదానం శుభం మహత్ | దానం సతాం గతిః శ్రేష్ఠా దానం శరణమ్ ఉత్తమమ్ || అంటే: ఈ లోకంలో దానాన్ని మించిన శ్రేయస్సు మరొకటి లేదు; దానం ఎంతో గొప్పది, శుభప్రదమైనది. సత్పురుషులకు దానమే శ్రేష్ఠమైన మార్గం మరియుఉత్తమమైన శరణ్యం.

శ్లోకం 62: దానం చ భావయేద్ ధీమాన్ నిత్యం దానం విచింతయన్ | దానవంతః స్మృతా లోకే దానాచ్ ఛ్రేయో 'ధిగచ్ఛ తి || అంటే: బుద్ధిమంతుడు ఎల్లప్పుడూ దానం గురించి ఆలోచిస్తూ దానిని పెంపొందించుకోవాలి. లోకంలో దాతలే చిరస్థాయిగా గుర్తుం డిపోతారు; దానం ద్వారానే మనిషి పరమ శ్రేయస్సు ను పొందుతాడు.

శ్లోకం 61: దానాద్ ధి ప్రీతిమ్ ఆప్నోతి దానాద్ దేవాన్ అపిర్చఛతి | దానం శీలస్య మూలం చ దానం సర్వస్య బంధనమ్ || అంటే: దానం వల్ల ఆనందం లభిస్తుం ది; దానం వల్ల దేవతలు కూడా ప్రసన్నమవుతారు. దానమే శీలమునకు పునాది మరియుదానమే సర్వానికీ బంధము (కలిపి ఉంచేది).

శ్లోకం 60: యథా హి దీపః ప్రకాశార్థం యథా చక్షుర్ విభావసోః | తథా దానం ప్రకాశార్థం దానం చక్షుః శుభస్య చ || అంటే: దీపం ఎలాగైతే వెలుగునిస్తుం దో, కన్ను ఎలాగైతే సూర్యుడిని చూస్తుం దో, అలాగే దానం మనిషి జీవితంలో వెలుగును నింపుతుంది మరియుశుభాలను చూసే జ్ఞాన నేత్రాన్ని ప్రసాదిస్తుం ది.

శ్లోకం 59: దానం చ భావయేద్ ధీమాన్ నిత్యం దానం విచింతయన్ | దానవాన్ నామ యే లోకే తేషాం దానం విశిష్యతే || అంటే: బుద్ధిమంతుడు ఎల్లప్పుడూ దానం గురించి ఆలోచిస్తూ, దానిని ఆచరించాలి. లోకంలో 'దాత' అని పేరు పొందిన వారి దానమే విశిష్టమైనదిగా నిలుస్తుం ది.

శ్లోకం 58: దానేన బద్ధాః సత్కారా దానేన బద్ధాః సుహృజ్జనాః | దానేన బద్ధాః సర్వే 'ర్థా దానం సర్వస్య బంధనమ్ || అంటే: దానం వల్ల గౌరవం కలుగుతుంది; దానం వల్ల మిత్రులు, బంధువులు దగ్గరవుతారు; దానం వల్ల కార్యాలన్నీ సిద్ధిం చి, అన్నీ అనుకూలమవుతాయి.

శ్లోకం 57: దానం పరమమ్ ఆఖ్యా తం దానం సర్వత్ర పూజితం | దానం సతాం గతిః శ్రేష్ఠా దానం శరణమ్ ఉత్తమమ్ || అంటే: దానము సర్వో త్కృష్టమైనదిగా చెప్పబడింది; అది అంతటా పూజిం పబడుతుంది. సత్పురుషులకు దానమే శ్రేష్ఠమైన మార్గం మరియుఉత్తమమైన శరణ్యం.

శ్లోకం 56: దానం దానవతః శ్రేష్ఠం దానం శీలస్య లక్షణమ్ | దానాద్ ధి ప్రీతిమ్ ఆప్నోతి దానాద్ దేవాన్ అపిర్చఛతి || అంటే: దానగుణం కలవారికి దానమే శ్రేష్ఠమైనది; అది శీలానికి గుర్తు. దానం వల్ల సంతోషం లభిస్తుంది; దానం వల్ల దేవతలు కూడా ప్రసన్నమవుతారు.

శ్లోకం 55: తస్మాద్ ఇంద్రియసంయమం భావయేద్ ధీమాన్ నరః | ఇంద్రియాణి జితాన్య్ ఏవం జయో 'స్య ధ్రువమ్ ఈదృశః || అంటే: కావున, బుద్ధిమంతుడైన వాడు ఇంద్రియ నిగ్రహాన్ని అలవర్చుకోవాలి. ఇంద్రియాలను జయించడమే నిజమైన విజయం; ఇది ఖచ్చితమైనది.

శ్లోకం 54: ఇంద్రియాణాం ప్రమాదేన ప్రవృత్తిం యోన పశ్యతి | స ప్రమాత్తో విలీయేత యథా వారి తరైః ప్లవమ్ || అంటే: అశ్రద్ధ వల్ల ఇంద్రియాలు చేసే పనులను గమనించని వాడు, నీటిలోని చెదపురుగులు ఓడను తినివేసినట్లుగా, నాశనమైపోతాడు.

శ్లోకం 53: ఇంద్రియాణి విషయేషు ప్రవృత్తాని ప్రమాదతః | తాని సంయమ్య మేధావీ ధృతిమాన్ భవతి ధ్రువమ్ || అంటే: అశ్రద్ధ వల్ల ఇంద్రియాలు బాహ్య విషయాల వైపు పరుగెత్తినప్పుడు, వాటిని అదుపులో ఉంచుకున్న జ్ఞాని ఖచ్చితంగా స్థిరబుద్ధిని పొందుతాడు.

శ్లోకం 52: శీలవతాం గుణాః కార్యా దానం క్షాం తిశ్ చ భావయేత్ | ఏతైర్ హి శీలవద్భిశ్ చ లోకా ద్వావ్ అపి శోభితే || అంటే: శీలవంతులైన వారు తమ సద్గుణాలను ఆచరించాలి; దానము మరియుఓర్పును పెంపొందించుకోవాలి. వీరి వల్ల మరియు వీరి శీలం వల్ల ఇటు ఇహలోకం, అటు పరలోకం రెండూ ప్రకాశిస్తాయి.

శ్లోకం 51: తథా హి శీలం ఆదాయ దానం క్షాంతిం తథైవ చ | ప్రజ్ఞాం చ భావయిత్వాన ప్రాప్నోత్య్ అమృతం పదమ్ || అంటే: శీలాన్ని (నైతికత) స్వీకరించి, దానము, ఓర్పు మరియు ప్రజ్ఞను పెంపొందించుకోవడం ద్వారా మనిషి అమృత పదాన్ని (నిర్వాణాన్ని) పొందుతాడు.

శ్లోకం 50: యావజ్ జీవం తథా ధర్మమ్ ఆచరత్య్ అనుపశ్యతః | మృత్యోర్ అగ్రతస్ తిష్ఠంతస్ తథా ధర్మమ్ ప్రచక్షతే || అంటే: జీవించి ఉన్నంత కాలం ధర్మాన్ని స్పష్టమైన అవగాహనతో ఆచరించాలి. మరణం ముందు నిలబడి ఉన్నవారే ధర్మాన్ని సరిగ్గా ప్రవచిస్తారు.

శ్లోకం 49: మృత్యుర్ ఆగచ్ఛతి క్షిప్రం న కాలః ప్రతిపాలయతే | శీలవతాం గుణాః కార్యా మృత్యునా న విలంబనమ్ || అంటే: మరణం వేగంగా వస్తుం ది; అది సమయం కోసం వేచి చూడదు. కాబట్టి శీలవంతులు తమ సద్గుణాలను పెంపొందించుకోవాలి; మరణం విషయంలో జాప్యం పనికిరాదు.