Açık Bilinç

Kalbin hikâyesi nedir? Kalp, kan dolaşımını sağlayan ama aynı zamanda da ruhun ve aşkın evi sayılan bir organ. Çağdaş kardiyolojinin ötesine giden tarihçesini konuğumuz Prof. Mehmet Korkmaz ile konuşuyoruz. 

🔹Boğaziçi Üniversitesi'nde son durum nedir? 🔹Kişisel verilere neler oluyor? 🔹Rektör ne yapıyor? 🔹Prof. Tuna Tuğcu niçin işten çıkartıldı? Şimdi neler yapıyor, geleceği nasıl görüyor?

🔹Anti-mikrobiyal direnç nedir, niçin tehlikelidir? 🔹Hantavirüs, Ebola virüsü derken yeni salgınlar kapımızda mı? 🔹Sağlık konusunda virüslerden başka nelerden kaygılanmalıyız?  Konuğumuz virolog Prof. Selim Badur anlatıyor. 

Nörobilim çalışmalarında "hasta"yı bir "özne"ye dönüştürmek niçin önemli? İlaçlı tedavi yerine önleyici tedavilerin rolü ne, ne olmalı? Konuğumuz Yale Üniversitesi nörobilimcilerinden Prof. Şule Tınaz anlatıyor.

CHP’ye ilişkin mutlak butlan tartışmalarından Bilgi Üniversitesi’nde yaşanan gelişmelere uzanıyor; ardından yapay zekâ sistemlerinin etik ve ekonomik etkilerini değerlendirebilmek için bu teknolojilerin nasıl çalıştığını ve iç yapılarının neden anlaşılması gerektiğini ele alıyoruz.

🔹Akdeniz sahillerinin korunması ne sağlıyor? 🔹Dünyaya kıyasla neredeyiz? 🔹İklim değişikliği, istilacı türlere nasıl kapı açıyor, sonuç ne?  Konuğumuz iklim ve çevre korumacısı Zafer Kızılkaya anlatıyor. 

🔹Okul saldırıları niçin olur, Türkiye'ye neden sıçradı? 🔹İşaretleri nelerdir, engellenmesi için neler yapılabilir? 🔹Neler değişmeli? Konuğumuz psikiyatrist Dr. İlker Küçükparlak anlatıyor. 

🔹"Halk için Psikoterapi" nedir, niye önemli? 🔹Freud'un analizleri bugünün insanına nasıl ışık tutuyor? Konuğumuz Halk için Psikoterapi Derneği kurucularından psikiyatrist Dr. Cemal Dindar ile bir araya geliyoruz.  

🔹"Mış gibi yapmak" nedir? 🔹Bilişsel ve motivasyonel açıdan nasıl anlamalıyız? 🔹İnsanlar dışında "mış gibi yapabilen" canlılar var mı? 🔹Science dergisinde yeni yayımlanan bir çalışma ne diyor?   

🔹Yapay Zekâ "Psikolinguistik" alanına nasıl girdi? 🔹Dil konusunu çalışmak niçin çokdisiplinli bir yaklaşım gerektiriyor?  Konuğumuz Groningen Üniversitesi'nden Dr. Suzan Scheffer ile konuşuyoruz. 

🔹"Adil Dünya Hipotezi" nedir? 🔹Mağdur edeni değil mağdur olanı suçlama eğilimi nereden geliyor?  🔹"Kötülük Sorunu"yla ne ilgisi var?  🔹II. Dünya Savaşı sonrası patlama yapan Sosyal Psikoloji...    

  Kaç tür hafıza kaybı var? Farkları neler? Peki doğal dilde anlama ve konuşma zorlukları? Prof. Öget Öktem Tanör ile beyin hasarı kaynaklı hafıza ve dil zorlukları yaşayan insanların hikayelerini konuşuyoruz.

🔹Biz çağdaş insanların soyu tükenmiş kuzenleri hakkında ne biliyoruz? 🔹Neandertaller nasıl bireylerdi? Ne yer ne içerlerdi, resim yaparlar mıydı, öpüşürler miydi?  Konuğumuz Prof. Ömer Gökçümen anlatıyor. 

🔹Kadın olmanız dolayısıyla bazı konularda başarılı olamaz mısınız? 🔹Güçlükleri yenmek için neler yapmanız gerek? Kadınlar Günü özel programlarının ikincisinde Prof. Canan Dağdeviren ile bir araya geliyoruz. 

🔹Kadın hareketinin 'yeni nesil temsilcileri' kimler? 🔹"Kadın beyanı esastır" ne demek, nasıl anlaşılmalı ve bu anlayış niçin önemli?  8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü çerçevesinde konuğumuz sosyolog Cemre Baytok anlatıyor. 

🔹İklim değişikliği yeni bir pandemiye yol açar mı? 🔹Havaların ısınmasıyla 'permafrost' tabakası erir ise uyuyan bakteriler aktive olup "zombi virüsler"e dönüşür mü?  Konuğumuz Önce Sağlık'tan Prof. Selim Badur anlatıyor. 

🔹Boğaziçi Üniversitesi'nde geçen hafta neler oldu? 🔹Demokratik özerklik, kütüphane, öğrenci kulüpleri niçin önemli?  🔹2021'den bu yana süren protestolar ne durumda? Konuğumuz Prof. Mine Eder anlatıyor. 

Yakınlarda kaybettiğimiz Taha Parla hocamızı anıyoruz. Taha Parla kimdi, Türkiye siyasi bilimler tarihinde niçin önemlidir? Düşüncesi, kitapları, öğretmenliği... Konuklarımız Gürol Irzık ve Banu Bargu, Taha Parla'yı anlatıyorlar. 

🔹Dil ile kognisyon arasındaki ilişkinin doğası nedir? 🔹"İki dillilik" ve "göz izleme" dil konusunda niçin önemli? 🔹Psikolinguistik çalışmaları nasıl evriliyor?  Psikolinguistik serisinin son bölümünde konuğumuz alanın en genç temsilcilerinden Prof. Ercenur Ünal ile bir araya geliyoruz. 

Açık Bilinç’in psikolinguistik serisinin bu bölümünde, Koç Üniversitesi Dil ve İletişim Gelişimi Laboratuvarı yöneticisi Prof. Dr. Aylin Küntay konuk oluyor. Dan Slobin ve Ayhan Aksu Koç ile başlayıp Aylin Küntay ile devam eden ve Türkçeyi psikolinguistik alanında dünya haritasına yerleştiren akademik kuşak aktarımını konuşuyoruz.

Psikolinguistik serisinde konuğumuz çocukların Türkçe edinimi konusunu Türkiye'ye getiren ve alanı kuran Prof. Ayhan Koç. 🔹Di'li ve miş'li geçmiş ayrımı kognisyon açısından niçin önemli?  🔹Dilin yapısı, kognisyon hakkında neler söylüyor?

Prof. Dr. Slobin'le Türkçenin psikolinguistik dünyasındaki yolculuğuna ve kuşaklar boyu süren bir araştırma geleneğinin başlangıcına tanıklık ediyoruz. Avrupa dillerine hakim olan Prof. Slobin'in yolu Türkçe ile nasıl kesişti? Bu tesadüf, çocukların dil edinimi üzerine bildiklerimizi nasıl değiştirdi?

🔹Dilbilim nedir, nelerle uğraşır? Psikolinguistikten farkı nedir?  🔹Konuşma diliyle işaret dili hangi açılardan birbirine benzer, ne yönden birbirinden ayrılır?  🔹Bazı doğal diller niçin ve ne zaman yok olur? Konuğumuz dilbilimci Prof. Sumru Özsoy anlatıyor. 

🔹Doğal dili yalnız insanlar mı kullanıyor? 🔹İletişim ve dil aynı şey mi? 🔹Dil niçin çok önemli? 🔹'Yapay Zekâ'nın büyük dil modelleri dil konusunda ne diyor?  Psikolinguistik serisine giriş yapıyoruz.