Z nauką po imieniu

Przepis na szczęście? Detoks od dopaminy. Internet huczy od takich porad. Szczególnie odkąd bliżej przyglądamy się zagadnieniu ADHD. Czy rzeczywiście jesteśmy w stanie przejąć kontrolę nad wytwarzaniem dopaminy? Czym ona właściwie jest i jakie ma cechy? Czy należy zupełnie pozbyć się jej z mózgu? To pytania, które Adam Mirek stawia w najnowszym odcinku "Z nauką po imieniu". Zapraszamy do...

Ile trwała wycieczka do Turcji w średniowieczu? Czy starczyłoby Ci urlopu? Jak ludzie podróżowali przed odkryciem koła? W końcu powstało ono dopiero 6 tys. lat temu. Kiedy zaczęliśmy używać zaprzęgów? Jaki czynnik sprawił, że transport poszedł do przodu na serio? W tym odcinku Z nauką po imieniu Adam Mirek opowiada o tym, jak zmieniał się transport, co go kształtowało i czy jesteśmy blisko ostatec...

Poranna kawa to dla wielu z nas podstawa, bez której trudno rozpocząć dzień. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek bierze pod lupę zawartość małej czarnej i rozprawia się z najpopularniejszymi mitami na jej temat. Z podcastu dowiesz się, czy kofeina faktycznie daje nam zastrzyk nowej energii, czy może po prostu sprytnie oszukuje nasz układ nerwowy. Wyjaśnimy, w jaki sposób mózg syg...

Czas ucieka nam każdego dnia, ale rzadko zatrzymujemy się, by zapytać, z czego właściwie się składa. W tym odcinku audycji "Z nauką po imieniu" Adam Mirek bierze na warsztat... jedną sekundę, udowadniając, że za tym z pozoru banalnym mrugnięciem oka kryje się niewyobrażalnie precyzyjny taniec ponad dziewięciu miliardów drgań atomu cezu. To podróż przez ewolucję ludzkich systemów pomiarow...

Często słyszymy, że wszyscy jesteśmy zrobieni z gwiezdnego pyłu, ale rzadko zastanawiamy się nad fizycznym sensem tego pojęcia. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w podróż do początków wszechświata, udowadniając, że atomy tworzące ludzkie ciało mają prawdziwie kosmiczne pochodzenie. Z podcastu dowiesz się, dlaczego bezpośrednio po Wielkim Wybuchu uformowały się...

Kuchnia kojarzy się głównie z gotowaniem, ale rzadko zastanawiamy się nad tym, jak bardzo przypomina profesjonalne laboratorium chemiczne. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w podróż po świecie kulinarnych procesów, udowadniając, że najlepsze smaki zawdzięczamy pracy niewidocznych gołym okiem mikroorganizmów. Z podcastu dowiesz się, w jaki sposób bakterie propi...

Często traktujemy nasze psy jak członków rodziny, ale rzadko zastanawiamy się nad ich pochodzeniem i niezwykłymi umiejętnościami. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w fascynującą podróż po świecie czworonogów, badając ich wspólną historię z ludźmi. Z podcastu dowiesz się, w jaki sposób wilki zbliżyły się do ludzkich osad i jak selekcja hodowlana ukształtowała r...

Podróżowanie to doskonała okazja do odkrywania świata, ale czasami wystarczy samo zajęcie miejsca w pociągu, by niespodziewanie zderzyć się z granicami ludzkiej logiki. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w intelektualną wyprawę po matematycznych paradoksach, udowadniając, że abstrakcyjne zagadki potrafią skutecznie wywrócić nasze poczucie rzeczywistości. Z podc...

Sen to zdecydowanie coś więcej niż tylko bezczynność. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w fascynującą podróż po śpiącym organizmie. Z podcastu dowiesz się, jak układ glimfatyczny oczyszcza mózg ze szkodliwych produktów przemiany materii oraz dlaczego faza REM to kluczowy czas dla porządkowania wspomnień. Prowadzący wyjaśnia również zjawisko mikro-snów i skutki...

Liczby są nam niezbędne do funkcjonowania, jednak rzadko zastanawiamy się nad ich prawdziwym pochodzeniem. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w solową podróż po historii matematyki, rozkładając na czynniki pierwsze ewolucję systemów liczbowych. Z podcastu dowiesz się, jak starożytni Sumerowie ukształtowali nasz podział czasu oraz dlaczego Rzymianie posługiwali...

Kichanie i reakcje na pokarmy to wynik... pomyłki układu odpornościowego. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek tłumaczy mechanizmy powstawania alergii. Z podcastu dowiesz się, jak kontakt z alergenem uruchamia produkcję przeciwciał IgE i wyrzut histaminy do krwiobiegu. Poznasz zjawisko reakcji krzyżowych, przez które organizm myli białka brzozy z jabłkami. W audycji weryfikujemy t...

Często narzekamy na zimną wodę i płytkie dno, zapominając, jak fascynujące jest Morze Bałtyckie. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek analizuje unikalny ekosystem i skomplikowaną przeszłość bałtyckich wód. Z podcastu dowiesz się, że ten niezwykły zbiornik powstał zaledwie kilka tysięcy lat temu i pierwotnie stanowił olbrzymie jezioro lodowe. Prowadzący objaśnia, dlaczego Bałtyk ch...

Spacer po lesie kojarzy się z błogim relaksem i świeżym powietrzem, ale w rzeczywistości to podróż przez pole nieustannej biologicznej bitwy. W tym wydaniu audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabierze nas w fascynującą wyprawę po świecie leśnych organizmów, udowadniając, że natura to wysoce wyspecjalizowany mechanizm przetrwania. Z odcinka dowiesz się, jak niepozorne kleszcze wykształciły bezb...

Zapachy towarzyszą nam na każdym kroku, ale rzadko zastanawiamy się nad ich chemicznym pochodzeniem i wpływem na nasze emocje. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabierze nas w podróż po świecie ludzkiego węchu, udowadniając, że nos to niezwykle potężne narzędzie ewolucyjne. Z podcastu dowiesz się, jak powstaje charakterystyczna woń letniego deszczu oraz dlaczego zapach skoszone...

Słońce i woda towarzyszą nam podczas każdego urlopu, ale rzadko zastanawiamy się nad ich ukrytymi właściwościami. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w wakacyjną podróż po świecie biologii i chemii, udowadniając, że letni wypoczynek jest pełen naukowych niespodzianek. Z podcastu dowiesz się między innymi jak filtry SPF chronią nasze DNA przed promieniowaniem UV...

Słońce towarzyszy nam każdego dnia, ale rzadko zastanawiamy się nad tym, co jego promienie robią z naszą skórą. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w podróż po świecie promieniowania słonecznego, udowadniając, że letnie opalanie to z punktu widzenia komórek prawdziwa walka o przetrwanie. Dowiesz się, w jaki sposób kremy z filtrem SPF działają jak mikroskopijne l...

Co dzieje się z organizmem piłkarza podczas meczu? I co łączy go z kibicem siedzącym na kanapie? Czy przerwy na nawodnienie (hydration break) mają sens z fizjologicznego punktu widzenia? Czy piłkarzem można się urodzić, czyli o co o talentach piłkarskich mówi genetyka? Czy odbicie piłki głową mogą być groźne? Na te i inne fascynujące pytania związane z piłkarskim Mundialem znajdziecie odpowiedź w...

Dlaczego z wiekiem tracimy sprawność i czy ten proces można w ogóle zatrzymać? W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek rozkłada mechanizmy starzenia na czynniki pierwsze. Objaśniamy, w jaki sposób telomery, wolne rodniki i komórki senescentne wpływają na degradację organizmu. Przybliżamy również świat natury, analizując fenomen długowieczności u homarów oraz meduz. Włącz nagranie i d...

Dźwięki otaczają nas przez całą dobę, ale rzadko zastanawiamy się nad ich mechanizmami i pochodzeniem. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w solową podróż po świecie akustyki, udowadniając, że narząd słuchu regularnie ulega fizycznym iluzjom. Z podcastu dowiesz się, dlaczego temperatura wody zmienia brzmienie jej nalewania. Odkryjesz również, że ryby wcale nie s...

Wydawać by się mogło, że matematyka to tylko szkolny koszmar, ale w rzeczywistości jest to uniwersalny język natury. W nowym odcinku podcastu „Z nauką po imieniu” Adam Mirek udowadnia, że królowa nauk ukrywa się wszędzie – od naszego talerza po bezkres kosmosu. Dowiesz się, dlaczego amerykańskie cykady opanowały liczby pierwsze i z jakiego powodu pszczoły budują ule w oparciu o doskonałe sześcioką...

Czy Twój domowy mruczek to tylko uroczy kanapowiec, czy może raczej wybitny mistrz fizyki i doskonale zaprojektowany drapieżnik? W tym wydaniu audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek bierze pod lupę biologię kotów, demaskując sekrety ich niezwykłej zwinności, terapeutycznego mruczenia i pozornie irracjonalnych nocnych gonitw. Obalamy również popularne mity, udowadniając między innymi, że za alergi...

W erze całkowitego uzależnienia od nowinek technologicznych mało kto zastanawia się, co tak naprawdę napędza nasze smartfony i laptopy. W tym wydaniu audycji Z nauką po Imieniu Adam Mirek zagląda pod obudowę współczesnych urządzeń, by przedstawić działanie procesorów, mikroskopijnych tranzystorów i kodu binarnego, z którymi obcujemy na co dzień. Wkraczamy w świat nieubłaganych praw fizyki kwantowe...

W erze całkowitego uzależnienia od nowinek technologicznych mało kto zastanawia się, co tak naprawdę napędza nasze smartfony i laptopy. W tym wydaniu audycji Z nauką po Imieniu Adam Mirek zagląda pod obudowę współczesnych urządzeń, by przedstawić działanie procesorów, mikroskopijnych tranzystorów i kodu binarnego, z którymi obcujemy na co dzień. Wkraczamy w świat nieubłaganych praw fizyki kwantowe...

Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego podczas letniego wieczoru to właśnie wy jesteście głównym celem ataku, podczas gdy wasi znajomi wydają się dla owadów wręcz niewidzialni? Choć komary traktujemy zazwyczaj jedynie jako irytujący błąd natury, w rzeczywistości to wyrafinowane maszyny śledzące, które bezbłędnie reagują na wydychany przez nas dwutlenek węgla i unikalny zapach skóry. W najnowszym od...

Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego przeglądanie telefonu na miejscu pasażera w jadącym samochodzie tak często kończy się nagłymi mdłościami? Choć na co dzień pędzimy autostradami i latamy samolotami, nasze ciała oraz mózgi wciąż w dużej mierze tkwią w epoce kamienia łupanego, działając według instrukcji napisanych tysiące lat temu. W najnowszym odcinku audycji „Z Nauką po imieniu” Adam Mirek za...