Τα podcasts στο Επίκεντρο

Τον Ιούνιο του 2010, η ζωή δύο φαινομενικά συνηθισμένων γονιών στη Μασαχουσέτη ανατράπηκε όταν πράκτορες του FBI εισέβαλαν στο σπίτι τους και τους συνέλαβαν μπροστά στα παιδιά τους. Ο «Ντον» και η «Αν» δεν ήταν αυτοί που έδειχναν: πίσω από τις πλαστές ταυτότητές τους κρύβονταν οι Ρώσοι κατάσκοποι Αντρέι Μπεζρούκοφ και Έλενα Βαβίλοβα, μέλη ενός δικτύου μυστικών πρακτόρων με ρίζες που φτάνουν στις π...

Το βιβλίο που παρουσιάζουμε σήμερα είναι μια συλλογή 11 κειμένων τα οποία η συγγραφέας τους, η Χάνα Άρεντ, συνέγραψε ως παρουσιάσεις και προλόγους βιβλίων, ως δοκίμια, νεκρολογίες ή ομιλίες που έδωσε. Στα κείμενα αυτά σκιαγραφεί δέκα προσωπικότητες της φιλοσοφίας, της τέχνης, της πολιτικής, ακόμη και της ιεροσύνης, τις οποίες η Άρεντ ξεχώρισε για το φως που έριξαν με τη σκέψη τους και την πράξη το...

Γιατί πρέπει να διαβάζουμε Χάνα Άρεντ; Ένα μικρό, πυκνό, αλλά ωστόσο εξαιρετικά διαυγές δοκίμιο επιχειρεί να δώσει την απάντηση. Στις 135 σελίδες του ο συγγραφέας του, ο Αμερικανός φιλόσοφος Richard Bernstein, παρουσιάζει στον αναγνώστη τις βασικές πλευρές του έργου της μεγάλης Γερμανοαμερικανίδας φιλοσόφου, με έναν κύριο σκοπό: Να τον προτρέψει να τη διαβάσει, ειδικά στους καιρούς που διανύουμε σ...

Η διακεκριμένη ιταλοαμερικανίδα οικονομολόγος Mariana Mazzucato επιχειρεί με αυτό το διεισδυτικό και γραμμένο με πάθος βιβλίο μια φιλόδοξη και επιβεβλημένη, κατά την ίδια, προσπάθεια να τεθεί εκ νέου ένα θεμελιώδες, αλλά εν πολλοίς ξεχασμένο ερώτημα της οικονομικής επιστήμης. Το τι δηλαδή είναι αξία και ποιος την παράγει πραγματικά. Η συγγραφέας υποστηρίζει ότι στη σύγχρονη οικονομική θεωρία και π...

Ο Γιάννης Στεφανίδης παραθέτει μια πολύπλευρη αφήγηση του Ψυχρού Πολέμου, που δεν αποσκοπεί να κλείσει απλώς τους λογαριασμούς μας με ένα κεφάλαιο της Ιστορίας το οποίο έχουμε αφήσει πίσω. Επιδιώκει να εξηγήσει τα «πώς» και τα «γιατί» της εξέλιξής της. Τους αμοιβαίους φόβους, τις προκαταλήψεις, καθώς και το ιδεολογικό και γεωπολιτικό πλαίσιο που συνέβαλε στην εγκαθίδρυση του ψυχροπολεμικού διπολισ...

Στο πολυπρόσωπο ιστορικό μυθιστόρημά της η Βασική Μαργιόλα ξεδιπλώνει τις ζωές των ηρώων της, σε μια σειρά 83 ολιγοσέλιδων κεφαλαίων, που διατρέχουν 70 περίπου χρόνια νεοελληνικής ιστορίας. Και κάθε ένα από τα κεφάλαια αυτά αποτελεί μια ψηφίδα στην τοιχοποιία της ιστορίας και της γεωγραφίας, την οποία η συγγραφέας δεν τοποθετεί με την αυστηρή χρονολογική σειρά ή τη γεωγραφική τάξη με την οποία συν...

Το βιβλίο που παρουσιάζεται στο σημερινό επεισόδιο είναι ένα ιδιαίτερο σπονδυλωτό ιστορικό μυθιστόρημα. Είναι μια σειρά 12 διηγημάτων, στα οποία η συγγραφέας Λίζα Μαμακούκα φιλοτεχνεί το πορτρέτο ισάριθμων γυναικών που είχαν φιλική ή συγγενική σχέση με τη γιαγιά της. Και στη σειρά αυτή καθένα από τα διηγήματα, ενώ στέκεται από μόνο του, ταυτόχρονα αποτελεί μέρος ενός ενιαίου συνόλου. Αυτό λοιπόν π...

Δύο οικογένειες θαλασσοδέρνονται μέσα στα αφρισμένα κύματα της Ιστορίας, από το 1880 έως το 1923. Από την επαναστατημένη Κρήτη στην επονείδιστη ήττα του 1897, από τους νικηφόρους Βαλκανικούς Πολέμους στον Εθνικό Διχασμό, από την τραγωδία στον Πόντο στη Μικρασιατική Καταστροφή. Από την ουτοπία των Δραγούμη και Σουλιώτη για το πολυεθνικό κράτος της «Ανατολικής Φυλής» στον αφανισμό της ανθούσας ομογέ...

Ο Πανταζόπουλος στρέφει τη ματιά του ειδικά στο έργο του Ντοστογιέφσκι, προκειμένου να ιχνηλατίσει αν και πώς το έργο του Ρώσου συγγραφέα συνιστά ένα είδος ορθόδοξου λαϊκισμού. Ενός λαϊκισμού που έχει λόγο στο κεφαλαιώδες ζήτημα της πολιτικής αντιπροσώπευσης και της διάστασης ανάμεσα στον εθνικό λαό και στις διανοούμενες ελίτ, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο η Ρωσική διανόηση της εποχής του αντιλ...

Σε αυτό το επεισόδιο παρουσιάζουμε το βιβλίο του Ανδρέα Πανταζόπουλου, ο οποίος αναλύει το πολιτικό φαινόμενο στην Ελλάδα μέσα από το θεωρητικό σχήμα του εθνικολαϊκισμού. Εστιάζουμε σε δύο κρίσιμες, συχνά υποτιμημένες διαστάσεις: τον καθοριστικό ρόλο του ταυτοτικού ζητήματος στην άνοδο των αντισυστημικών τάσεων και τη βαθιά ιστορική παράδοση που έχει εδραιώσει τον εθνικολαϊκισμό ως κυρίαρχη ιδεολο...

Ο Ανδρέας Πανταζόπουλος στο βιβλίο αυτό διερευνά αν στο έργο του Ντοστογιέφσκι, ενυπάρχουν τα στοιχεία μιας ορθόδοξης θεολογίας του πολιτικού φαινομένου. Αν δηλαδή είναι βάσιμη η πρόσληψη του Ντοστογιέφσκι, ως ενός λογοτέχνη που εξέφερε θεωρητικό λόγο για τις ιδεολογίες και τα πολιτικά ρεύματα της εποχής του. Και στην ερμηνευτική προσέγγιση του Πανταζόπουλου, αναδεικνύεται ένας πολιτικός Ντοστογιέ...

Στους καιρούς διαδικτύου, της άμεσης πληροφορίας και της συνοπτικής γνώσης έχουν τάχα νόημα οι περιηγητικοί και ιστορικοί οδηγοί των πόλεων; Ή μήπως ανήκουν σε έναν κόσμο αργό και υπομονετικό που έχουμε αφήσει πλέον πίσω μας; Την πιο πειστική απάντηση στο ερώτημα δίνει το βιβλίο που παρουσιάζεται σήμερα. Είναι ο ιστορικός και περιηγητικός οδηγός του Χρίστου Ζαφείρη, με τίτλο: «Η Θεσσαλονίκη των Οθ...

Στο βιβλίο του «Η ταυτότητα της πολιτικής στη μεταπολεμική Ελλάδα», ο Ανδρέας Πανταζόπουλος επιχειρεί να ερμηνεύσει τις ανασυνθέσεις της κομματικής και πολιτικής σκηνής στην Ελλάδα, από τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια έως σήμερα, καθώς και να προσδιορίσει τις ιδεολογικές και αξιακές προσηλώσεις που τις καθόρισαν, εξετάζοντάς τες υπό το πρίσμα του εθνικολαϊκισμού. Καθώς ο Πανταζόπουλος είναι ένας από...

Το βιβλίο "Ο Αριστερός εθνικολαϊκισμός. Από την αντιπολίτευση στην εξουσία", του Ανδρέα Πανταζόπουλου, Αναπληρωτή καθηγητή πολιτικής επιστήμης στο ΑΠΘ, αποτελεί συλλογή κειμένων που δημοσιεύτηκαν στο διάστημα 2013–2016 σε εφημερίδες, περιοδικά και ιστοσελίδες. Αντικείμενό τους είναι η ανάλυση του αριστερού εθνικολαϊκισμού και της πορείας που ακολούθησε, ώστε οι εκφραστές του, με εφαλτήρι...

Ο Χρίστος Ζαφείρης, συγγραφέας του περιηγητικού και ιστορικού οδηγού που παρουσιάζουμε σήμερα, ξεναγεί τον αναγνώστη στους αιώνες της μακραίωνης ιστορίας της Θεσσαλονίκης που σφραγίστηκαν από τη θάλλουσα εβραϊκή κοινότητά της. Στις σελίδες του οδηγού του ο Ζαφείρης δίνει φωνή στα εναπομείναντα σιωπηλά τοπόσημα της κοινότητας αυτής. Ξαναζωντανεύει τους ήχους, τη γλώσσα της και τα τραγούδια της που...

Στο σημερινό επεισόδιο παρουσιάζεται το βιβλίο του διακεκριμένου Γάλλου φιλόσοφου, ιστορικού των ιδεών και πολιτικού επιστήμονα Pierre-Andre Taguieff: Ο νέος εθνικολαϊκισμός. Στις σελίδες του ο Taguieff αναλύει την άνοδο των εθνικολαϊκιστικών κινημάτων στην Ευρώπη και εξετάζει το ύφος τους και τη ρητορική τους. Ταυτόχρονα όμως διερευνά τις προκλήσεις που θέτουν στις σύγχρονες φιλελεύθερες πλουραλι...

Επίκαιρες σκέψεις του Γάλλου φιλόσοφου, ιστορικού των ιδεών και πολιτικού επιστήμονα Pierre-Andre Taguieff. Μία συλλογή 5 κειμένων, τα οποία περιστρέφονται γύρω από τον εξτρεμισμό και τις σύγχρονες μορφές του: τον τζιχαντισμό και την άκρα δεξιά, τις οποίες ο συγγραφέας συνυφαίνει με τα φαινόμενα του λαϊκισμού, της νέας εβραιοφοβίας και την εισβολή της συνωμοσιολογικής σκέψης. Ο Taguieff –αυτός ο υ...

«Εύανδρο», «πολυύμνητο», «λαμπροτάτη», είναι μερικοί από τους χαρακτηρισμούς που χρησιμοποιήθηκαν για να εγκωμιάσουν την αίγλη και την καλλιτεχνική και πνευματική ακτινοβολία της Θεσσαλονίκης, κατά τη διάρκεια των βυζαντινών χρόνων. Και η όμορφη πόλη επαληθεύει, ως σήμερα, έναν προς έναν τους επαίνους που ακούστηκαν γι’ αυτήν. Τα παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά αρχιτεκτονικά μνημεία της, που βρίσκ...

Από το 2008, με τη νεανική «εξέγερση» του Δεκέμβρη, τους Αγανακτισμένους και τις εκλογές του 2012 μέχρι το νέο κυπριακό ζήτημα, οι κοινωνικο-πολιτικές εξελίξεις σφραγίσθηκαν από την επέλαση του εθνικολαϊκισμού, δεξιού και αριστερού. Το βιβλίο που παρουσιάζεται σήμερα –ένα σύνολο αδημοσίευτων αλλά και επικαιροποιημένων δημοσιευμένων άρθρων του αναπληρωτή καθηγητή Ανδρέα Πανταζόπουλου– επιχειρεί να...

Το βιβλίο του Roger Scruton περιστρέφεται γύρω από έναν πυρήνα ιδεών, στον οποίο δεσπόζει η θέση ότι οι διανοούμενοι της Νέας Αριστεράς –που έλκονται από την ιδέα μιας σχεδιασμένης κοινωνίας, υπό τον όρο ότι θα ανατεθεί σε αυτούς η διεύθυνσή της– δεν προσφέρουν στην πραγματικότητα ούτε συνεκτική θεωρία ούτε πρακτικά εφαρμόσιμη πολιτική σκέψη. Ο λόγος τους –ο συχνά περίπλοκος, ασαφής και ασυνάρτητο...

Στο παρόν δοκίμιό του ο Pierre-André Taguieff εκθέτει με απλό, κριτικό και συνοπτικό τρόπο όλες τις θεωρητικές επεξεργασίες και έρευνες, έως τις πλέον πρόσφατες, περί «συνωμοσιολογίας», αναλύει τα χαρακτηριστικά της, την «λογική» και τους μυστικοποιητικούς μηχανισμούς της, τα πρόσωπά της και τον λόγο της. Το βιβλίο επισημαίνει την επικινδυνότητα του συνωμοσιολογικού φαινομένου για τις πλουραλιστικ...

Woke, ο αόριστος δηλαδή του ρήματος wake που κατά λέξη σημαίνει «Αφυπνίσου» και μεταφορικά «Μείνε σε εγρήγορση, διότι το δικαστικό και κοινωνικό σύστημα, μπορεί να στραφεί εναντίον σου». Ωστόσο τα τελευταία χρόνια ο όρος έχει αποκτήσει μια διφορούμενη σημασία. Οι υποστηρικτές του woke κινήματος το θεωρούν πιστοποιητικό προοδευτικότητας. Αντιθέτως, οι επικριτές, χρησιμοποιούν τον όρο woke ειρωνικά....

Το βιβλίο αφηγείται την ιστορία του Μπρούνο Μπερτόλντι, ενός Ιταλού λοχία που βρέθηκε από τα βουνά της Αλβανίας στην Κεφαλονιά, κι από εκεί στη Ρωσική στέπα, πριν γυρίσει μετά από εννέα χρόνια στην πατρίδα του. Κι η ιστορία αυτή είναι συναρπαστική, όπως κάθε ιστορία ενός προσώπου που η ανθεκτικότητά του και η τύχη του βοήθησαν να επιβιώσει. Και πράγματι ο Μπερτόλντι κατάφερε να βγει ζωντανός, πρώτ...

Φανταστείτε ένα ταξίδι στον χρόνο. Ένα ταξίδι στην ιστορία μιας πόλης. Μόνο που αυτή την φορά ο ξεναγός σας, σκοπεύει να την αφηγηθεί αντίστροφα. Να ξεκινήσει δηλαδή από το παρόν της. Αυτό το ταξίδι μπορεί να το πραγματοποιήσετε κρατώντας στα χέρια σας τον ιστορικό και περιηγητικό οδηγό «Η Θεσσαλονίκη του 20ού αιώνα». Ξεναγός σας θα είναι ο Χρίστος Ζαφείρης. Ένας οδηγός για την πολύπτυχη παρουσία...

Ο Μουμτζής παραθέτει μία διαφορετική ιστορία για τον Εμφύλιο από εκείνη που επικρατούσε μέχρι τα μνημονιακά χρόνια, σε μία χώρα όπου ο αστικός μύθος έλεγε ότι η Ελλάδα θα ήταν καλύτερη χώρα αν τον Εμφύλιο τον είχαν κερδίσει οι κομμουνιστές. Ο Μουμτζής δεν είναι, ούτε προσποιείται τον ιστορικό. Ανήκει όμως σε μια γόνιμη παράδοση της ιστοριογραφίας που ό,τι στερείται σε δυνατότητα πρόσβασης σε πρωτο...