Podkast O Języku "Językowe kontrowersje"

W dzisiejszym odcinku zabieramy Was do Wilamowic – miejsca, gdzie język wilamowski (wymysiöeryś) nie tylko przetrwał, ale dzięki tytanicznej pracy lokalnej społeczności budzi się do nowego życia. Naszymi przewodnikami są dr Tymoteusz Król – etnolog, aktywista i rodzimy użytkownik wilamowskiego, który uczył się języka bezpośrednio od najstarszych mieszkańców, oraz Andrzej Żak – językoznawca z PAN,...

Czy wiecie, jak po gruzińsku nazywa się Gruzja i dlaczego ta nazwa tak wiele mówi o tożsamości jej mieszkańców? W dzisiejszym odcinku zabieramy Was w podróż do Sakartwelo – kraju o niezwykle bogatej kulturze, skomplikowanej historii i fascynującym krajobrazie językowym. Naszą przewodniczką jest dr Klaudia Kosicińska – antropolożka i kartwelistka z Uniwersytetu Adama Mickiewicza, która spędziła w G...

W jaki sposób język kształtuje nasze rozumienie polityki, władzy i narodu – zwłaszcza w kontekście autorytarnego państwa? W rozmowie z białoruskim badaczem Antonem Dinersteinem (Instytut Slawistyki PAN) analizujemy mechanizmy białoruskiego dyskursu politycznego: jak słowa takie jak władza , naród czy państwo zmieniają znaczenie w zależności od kontekstu i ideologii. Rozmawiamy o personifikacji ins...

An Interview with Prof. Viorica Marian, a World-Renowned Expert on Multilingualism from Northwestern University in Chicago. The conversation in English starts at 01:04 // Rozmowa z prof. Vioricą Marian, światowej sławy badaczką wielojęzyczności z Northwestern University w Chicago. Prof. Marian kieruje Laboratorium Wielojęzyczności i Psycholingwistyki, gdzie od ponad 30 lat bada fascynujący wpływ j...

W trzecim odcinku Serii Podlaskiej gościmy Maksymа Fionika – Bielszczanina, studenta Studiów Wschodnich i filologii białoruskiej, działacza Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach, członka podlaskich zespołów Żemerwa i Osoczniki, a także jednego z administratorów strony Howorymo po Swojomu. Dla naszego gościa język podlaski był pierwszym językiem, po polsku nauczył się mówić później. 🔹 Memy po podla...

Razem z gośćmi zastanawiamy się, co oznacza śpiewanie „po swojomu” i jak mniejszościowe języki mogą inspirować muzyków. Rozmawiamy też o krajobrazie językowym Podlasia oraz o tym, jak lokalna tożsamość przenika do współczesnej twórczości. 🔹 W jakim języku są napisane „Lusterka”? 🔹 Dlaczego Sw@da i Niczos wybrali język podlaski do stworzenia utworu? 🔹 Jak język podlaski może odnaleźć się na międ...

W pierwszym odcinku naszej serii poświęconej językowi podlaskiemu zagłębiamy się w jego pochodzenie i charakterystykę. Znany lokalnie jako "po swojomu", "po naszomu" czy "tutejszy", język podlaski wykształcił się na polsko-ruskim pograniczu kulturowym i językowym. Stanowi unikalne połączenie cech językowych, odróżniając się zarówno od standardowego ukraińskiego, jak i białoruskiego. W odcinku omaw...

W tym odcinku zapraszamy was do dyskusji na temat języka włączającego, empatycznego, albo... no właśnie, dobrego? Jak go nazywać i która nazwa najlepiej oddaje jego istotę? To jedno z wielu pytań, które sobie zadajemy. Zastanawiamy się, czy rzeczywiście „.już nic nie można powiedzieć”, jak twierdzą niektórzy krytycy, czy może chodzi o coś zupełnie innego w ruchach promujących język inkluzywny? Prz...

W tym odcinku wychodzimy od zagadnienia sytuacji i statusu języka szwedzkiego w Finlandii. Opowiadamy o tym, skąd się tam wziął i kto go dzisiaj używa. Zarysowujemy obraz wielojęzycznego społeczeństwa tamtego regionu. Rozmawiamy między innymi o tym, czy szwedzkojęzyczni Finowie dogadają się ze Szwedami . Zastanawiamy się, który z tych języków jest trudniejszy : szwedzki czy fiński ? Przybliżamy ic...

Ten odcinek to wyjątkowa podróż po skrzyżowaniu tożsamości i dialogu kultur, gdzie głównym bohaterem jest język rumuński. Razem z Julią Obrzut, specjalistką od języka rumuńskiego i Rumunii, eksplorujemy jego unikalne miejsce na mapie Europy jako łacińskiej enklawy otoczonej przez morze słowiańskich wpływów. Zastanawiamy się, jak historia, migracje i polityczne przemiany ukształtowały ten język, cz...

W tym odcinku rozmawiamy o języku hiszpańskim. Naszą gościnią jest Agnieszka Bury, iberystka, nauczycielka hiszpańskiego, która pasjonuje się językoznawstwem, szczególnie kwestiami związanymi z hiszpańską wymową. W rozmowie poruszamy takie tematy jak zróżnicowanie hiszpańskiego na świecie, wymowa języka hiszpańskiego (czym się różni od polskiego i czy hiszpański rzeczywiście jest taki łatwy), jaki...

W dzisiejszym odcinku omówimy jakie są różnice i podobieństwa między polskim, rosyjskim i ukraińskim. Zaczniemy od historii ukraińskiego i omówimy jego cechy charakterystyczne. Opowiemy trochę o ukraińskim alfabecie oraz repertuarze dźwiękowym. Podamy też najważniejsze słowa-pułapki, tzw. false friends, na które warto uważać. W odcinku wspominamy o darmowych materiałach do samodzielnej nauki ukrai...

W tym odcinku rozmawiamy o tym, czym jest błąd językowy. Dogłębnie analizujemy jego definicję, przyglądamy się różnym kryteriom poprawności językowej i konfrontujemy to wszystko z naukowym podejściem do języka. Odnosimy się m.in. do Chomsky'ego i jego teorii oraz do różnych praktyk językoznawstwa eksperymentalnego. Zastanawiamy się też, czy językonzawca musi znać słownik na pamięć. Marysia przez c...

To trzecia i ostatnia część rozmowy z naszym gościem - Szymonem Miśkiem - językoznawcą prowadzący badania nad językiem osób niebinarnych. W ostatnim już odcinku rozmowy o neutratywach omówimy kilka ważnych terminów dotyczących transpłciowości (ang. transgender) i ich możliwych tłumaczeń na język polski. W dalszej części przyglądamy się temu jak niebinarność jest przedstawiana w literaturze oraz cz...

To druga część rozmowy z naszym gościem - Szymonem Miśkiem - językoznawcą prowadzący badania nad językiem osób niebinarnych. W tej części przyglądamy się historii zaimków, które mogą być używane przez osoby niebinarne, a także powiązania zmiany językowej ze społeczeństwem. Poruszamy również kwestię innej zmiany językowej dotyczącej gramatycznego rodzaju i tworzenia odpowiednich do niego form, a mi...

Naszym gościem jest Szymon Misiek, językoznawca prowadzący badania nad językiem osób niebinarnych. W pierwszej części rozmowy skupiamy się na tym, czym w ogóle jest niebinarność i jak jest wyrażana w języku. Zastanawiamy się nad samą sytuacją języka i osób niebinarnych w Polsce. Zadajemy praktyczne pytania, np. jak zwracać się do osób niebinarnych i kiedy poza tym przydaje się język neutralny. Oka...

W drugim odcinku bierzemy na warsztat jedzenie. Zaczynamy od falafela i jego skomplikowanej historii. Przybliżamy wam zmiany fonetyczne i fakty historyczne, które pomagają wyśledzić jego drogę do języka polskiego. Żeby nie było zbyt sucho, dodajemy do tego co nieco hummusu i kawy. Opowiadamy wam kilka legend (na przykład, czy koza odkryła kawę?) i zestawiamy je z faktami. Wszystko to po to, żeby u...

W tym wstępnym odcinku przedstawiamy się nowej publiczności i mówimy kilka słów o sobie oraz o naszych podcastowych i social-mediowych planach. Zastanawiamy się też, co można wyciągnąć z frazy "Tak się mówi" i dzielimy się z wami naszymi kontrowersyjnymi przekonaniami na temat niektórych słów. Trochę się też stresujemy, bo nagrywanie naszych głosów to dla nas coś nowego. Materiały, o których wspom...