Kiwal taariindi

Tedduɓe on calminaama! Hannde e ooɗo taskaram en yewtay ko yowitii e ƴulɓe guurɗiwal. Ko ɓuri miliyoŋ teemedere ektaar ladde no e caɗeele e batte defirgol leɗɗe e nder Afrik. Ko ɗum waɗi pelle heewɗe e nder Afrik, ƴettii feere ngam fewnude ƴulɓe guurɗiwal hono “charbon bio “. Ɗum no tawaa e ko wallata haɓɓugol soppuru laddeeji e hiwude taarindi ndii. Holno ɗum feewnirtee? Holko ɗum waawi battinde...

Tedduɓe on calminaama! Hannde e oo ɗoo taskaram en yewtay ko yowitii e dunkiiji to dawla Guinee. Duuɓi jooni hiɗi wondi e caɗeele e satteendeeji. Addo hiɗen ƴeewude ko woni nafa majji en yewtay ko fewti e sababuuji ɗen caɗeele majji e ko ɗum battinta e nder leyɗe goɗɗe ɗe Afrik. Ngam yewude e dow ɗee toɓɓe en bismoto Mamadou Diouhé BAH gooto e ardiiɓe fedde nde wonaa laamuyankoore wieteende des pa...

Tedduɓe on calminaama e oo ɗoo taskaram en yewtay ko yowitii e nehugol ñaaki e ko woni nafa walla ngartam ñaaki e dow taariindi men haa e nguurɗam neɗɗo. Ngam yewtude e dow ndee toɓɓere en mbismoto hoɓɓe men.   Hono Mamadou Ly nehoowo ñaaki wiɗtotooɗo e jannginoowo ka duɗal toowngal Cheikh Anta Diop ngal Dakar e gollanoowo kadi fedde adunaare toppitiinde Golle wi’eteenɗe OIT, kono kadi e Oumar Dia...

E oo taskaram en yewtay ko yowitii e nawtoragol kiɗɗum. E nder Afrik, hesdintingol kiɗɗum ngam nawtoroo walla huutoraade ɗum na heddii e wonde ngoƴa mawɗo ngam hisnude walla reenude taariindi ndii. Ko non le pelle goɗɗe no darii toppitii ɗen tuuɗe haa ɗe waawee huutoreede. E ɗen pelle no tawaa RIMAT nde Moritani e Lac de Lasa nde Bamako to Mali. Hoɓɓe amen ɓe men jaɓɓotoo ko Fatima Kane ardiiɗo Ri...

Joɗnde jeegoɓere ko faati e jeereende walla yoorunal joofi ñalnde 28 lewru 3ɓuru to Djerba, leydi Tunisie. Yuɓɓini ndee joɗnde ko fedde Faransnaare nde wonaa laamuyankoore wiyeteende CARI e Observatoire Sahara e Sahel, Ko ɓuri yimɓe 450 tawtoraama e ndee jonnde. Faandaare ndee ko heblagol jonnde COP 17 aroonde, yuɓɓinteende to Mongolie e lewru 8ɓuru hitaande 2026.   Ko non oo taskaram men yowitiiɗ...

Hannde yeewtere taskaram men yowitotoo ko e nafa e huutoragol ndiyam no haanirta nii e nder winndere nden haa teeŋti non e nder Afrik. Ko e aset ɓennuɗo oo ñalaande teddiniraande ndiyam mawninaa e nder winndere nden. Kono ko teskaa ko kuutoragol ndiyam laaɓɗam e nder winndere ndee ɓuri heewde ko e ndema. Goɗɗum kadi ko caɗeele yowitiide e ndiyam, ko saaɓi ɗum ko mbayliigu weeyo e ɓi’ol heewɓe e he...

Hannde e oo ɗoo taskaram en yewtay ko yowitii e battane hare hakkunde Iran, Israel e Dowlaaji dentuɗi Amerik. Ndee hare fuɗii ko gila e aset ñande 28 lewru ɗiɗaɓuru ndee hitaande ɗoo caggal nde wari ardiiɗo mawɗo mo Iran. Gila nden hare nden no jokki hakkunde ɗee leyɗe haa e leyɗe godɗe taariiɗe walla wonduɗe e Amerik. Ɗum noon ko misilaaji e misilaaji haa e boyli petrol bonneteeɗi walla suneteeɗi...

Tedduɓe on calminaama! Bisimilla mon e taskaram men Kiwal Taariindi. Hannde e oo ɗoo taskaram en yewtay ko yowitii e nokkuuje haakooje maa mi wi'a hecciɗuɗe no wi’ee "espace vert" e ɗemngal faransiire. Ɗen nokkuuje no ŋakki e yogga e nder Afrik wano Moritani haa e leyɗe godɗe ɗe Afrik. Etee ɗee nokkuuje no jogii nafoore to baŋŋe taarindi haa teeŋti noon e cellal neɗɗo. Ko woni ɗeen nafooje? Holno...

E oo ɗoo taskaram men hannde en yewtay ko yowitii e tuundi henndu foofeteendu e nder winndere nden, haa tentinii non e duunde Afrik. Ɗum non ko caggal nde teskaa ɗee jonte ɓennuɗe tuundi henndu foofeteendu e nder Senegaal. Holko woni sabu ɗum ? Holko ɗum waawi battinde e taarindi ndii haa e cellal neɗɗo? Holko foti wonde safaara walla pehe ngam haɓude oo musiiba ? Ngam yaajnaade heen en bismoto Ib...

Wano woowiri non maayɗe lewru kala, e oo ɗoo taskaram en yewtay fii darnde rewɓe afriknaaɓe ko yowitii e mbayliigu weeyo walla reenude taarindi men. Ko foti wonde darnde maɓɓe e nder pelle ɗe ɓe tawaa e mum ɗen? Holɗe e pehe woɓɓe e maɓɓe woni e ƴettude ngam haɓude mbayliigu weeyo? Ngam yeewtude e dow ɗee toɓɓe en bismoto hoɓɓe men Arabiyatou Jallow mo gambie tawaaɗo e ardiiɓe fedde nde wonaa laam...

Hannde yewtere taskara men yowitii ko battane pineeje (poneeje) huutoraaɗe hawkaaɗe e dow taariindi ndii. Ɗee pineeje e nder Afrik ummorii ko e naatgol pineeje kuutorteeɗe, moofteteteeɗe e nder gure. Ɗum no bonna leydi, henndu, e ndiyam, na addana kadi caɗeele cellal. Pineeje ko tuuɗe jogiiɗe batte bonɗe e weeyo. Tigi rigi holko ɗum waawi battinde e taarindi? Holko pehe fotaa ƴetteeɗe ngam haɓude...

Hannde yewtere taskara men yowitotoo ko battane mbayliigu weeyo e ɗannagol walla eggayɓe sabu caɗeele mbayliigu. Hannde e oo ɗoo saaha ɗum addii caɗeele tiiɗude yimɓe wano durooɓe remooɓe walla kadi woɓɓe. Holko saabi haa hannde hitaande kala e leyɗe goɗde no teskee eggayɓe sabu mbayliigu weeyo ? Holko foti wonude pehe ngam haɓude ko yowitii e oo alhaali. Holi foti wonude darnde ardiiɓe ɓee, kono...

E oo taskaram Kiwal taariindi en yewtay ko yowitii e golle laamu e nder yoga e leyɗe Afriknaaje, haa teeŋti noon e eɓɓooje mawɗe mahngo wano laabi, ponwuuji, baraasuuji. Ɗeen golle ina waawi battinde e weeyo walla mbiyen e taariindi rewrude e ustude rimɗinɗe leydi remeteendi, e ustude leɗɗe, e tuuninde henndu e ndiyam. En ƴettay yeru Gine, golle laamu walla gollidiiɓe laamu ngu no battini sanne e...

Wano woowiri non lewru kala, e oo ɗoo taskaram en yewtay fii darnde rewɓe afriknaaɓe ko yowitii e mbayliigu weeyo walla reenude taarindi men. Ko foti wonde darnde maɓɓe e nder pelle ɗe ɓe tawaa e mum ɗen? Holɗe e pehe woɓɓe e maɓɓe woni e ƴettude ngam haɓude mbayliigu weeyo? Ngam yewtude e dow ɗee toɓɓe en bismoto hoɓɓe men Faatumata Binta JALLO, ginenaajo tawaaɗo e fedde ACOREC woni fedde dariind...