MovarekhPodcast احمدهاشمی

قبله عالم، سلطان صاحب‌قران، ناصرالدین شاه قاجار با شلیک میرزا رضای کرمانی تبدیل به شاه شهید شد! ترور ناصرالدین شاه، به نوعی سرآغاز جنبش انقلابی مشروطه‌خواهی در ایران بود. قدرت مطلق زمانه از میون برداشته شده بود و وقتش بود روشنفکرا دست‌بکار بشن و ده سال بعد از این ترور و در آخرین روزهای زندگی مظفرالدین شاه، فرمان مشروطیت رو به امضای شاه برسونن و برگ جدیدی در تاریخ این مملکت تاریخی ورق بزنن. میرزارض...

نزدیک به 117 سال از مرگ راسپوتین می‌گذره و حالا، مردم دنیا شاهد سربرآوردن فردی در ساختار سیاسی روسیه هستند که بی‌شباهت به راسپوتین نیست! فردی به نام یِوگِنی پریگوژین.  سوال : پریگوژین چطور در بلبشوی فروپاشی شوروی ظهور کرد؟  چه کرد که تونست به یکی از الیگارش‌های مهم در روسیه ی جدید تبدیل بشه؟ پشت پرده روابطش با پوتین چی بوده؟  و.... پریگوژین چطور به ماری تبدیل شد که از آستین ولادیمیر پوتین بیرون او...

داستان مافیای ایتالیا و آمریکا خیلی جذابه. به همین دلیله که یکی از جذاب‌ترین ژانرهای سینما تبدیل شده. مافیاها حتی زمانی برای مردمان عادی سیسیل هم جذاب بودن! تا حدی که وقتی دادگاه بزرگ پالرمو علیه مافیا در جریان بود، سیسیلی‌ها شعار می‌دادن «زنده باد مافیا» با این حال، برای مردمی که تحت ستم تبهکاران مافیایی زندگی می‌کنن، داستان گروه‌های تبهکاری که برشون ظلم می‌کنن خیلی هم جذاب نیست! به قصه‌ای که بین...

کسی که با خیانت به قدرت رسیده تمام فکر و ذکرش اینه که نذاره کسی فکر خیانت هم به ذهنش خطور کنه! دقیقاً کاری که صدام حسین کرد، یکی از خون‌ریزترین دیکتاتورهای اواخر قرن خون، یعنی قرن بیستم. اون برای اینکه کشته نشه، کشت و کشت و کشت و اینطوری اسم خودش رو در دنیا با لقب «قصاب بغداد» شهره کرد. استبداد صدام کاری کرده بود تا مردمان عراق از جنگ و خون‌ریزی طولانی و حمله بیگانه به کشورشون استقبال کنن و چه تلخ...

بیش از 70 سال از شروع پرونده هسته‌ای ایران می‌گذره، پرونده‌ای که قرار بود به توسعه همه‌جانبه ایران کمک کنه اما دهه‌هاست که خسارت‌های بسیاری برای مردمان ایران زمین به بار آورده و تبدیل شده به پرونده‌ای پرمناقشه که چشم‌انداز چندان روشنی هم برای پایانش وجود نداره. ما در این قسمت به سراغ تاریخچه این پرونده پر فراز و نشیب رفتیم و از چهره‌های تأثیرگذار در پرونده هسته‌ای ایران گفتیم، از محمدرضا شاه پهلوی...

در میانه قرن بیستم، هم ایدئولوژی فاشیسم و نازیسم که توسط ایتالیای موسیلینی و آلمان هیتلر تبلیغ می‌شد در سطح اروپا و جهان طرفداران بسیاری داشت و هم ایدولوژی رقیبشون، یعنی کمونیسم به سبک استالین، یا همون چیزی که بهش استالینیسم گفته می‌شه. استالین رهبری محبوب در بین چپ‌گرایان جهان بود که در قرن بیستم نسبت به امروز پر تعدادتر بودن. هیتلر و موسیلینی بازنده جنگ جهانی دوم بودن و تاریخ رو هم پیروزها روایت...

وقتی دو افسر آمریکایی مأمور تعیین مرزهای بین دو کشور کره شمالی و جنوبی شدند، اصلاً نمی‌دونستن شبه جزیره کره کجای دنیاست! حالا اما کره جنوبی یکی از کشورهای صنعتی دنیاست، درواقع دومین کشور با رشد سریع اقتصاد در دنیا رو داره و کشور کره شمالی، به عجیب و غریب‌ترین کشور دنیا تبدیل شده. ما در این قسمت مورخ به سراغ این کشور عجیب و رهبران غریب اون رفتیم. جایی که جدایی از دنیا، وحشت عمومی، جلوگیری از گردش ا...

«آدم‍کشی هرگز دفاع کردن از مکتبی نیست. آدم کشتن است و بس.» این کلام سباستین کاستلیو رهبر فرانسوی اصلاحات دینی در سده 16امه. با این حال، پیش و پس از این نوع نگاه آقای کاستلیو، اعدام بوده و کماکان هم هست. در کشور ما هم اعدام همیشه بوده و کشور ما در حال حاضر هم یکی از بالاترین میزان اعدام در دنیا رو داره. بخشی از این اعدام‌ها در طول تاریخ ما سیاسی بودن. ما در این قسمت می‌خوایم به چند مورد از مهم‌ترین...

داستان دوران معاصر افغانستان خیلی عجیب و غریبه. توجه کنید که افغانستان پیش از ایران به سمت نشون‌های تجدد غربی، مثل آزادی پوشش رفته. کشف حجاب رضاشاهی بعد از ظهور بی‌حجابی در افغانستان اتفاق افتاد. اون‌ها قبل از ما علیه حکومت پادشاهی انقلاب کردن. حتی قدمت دانشگاه کابل هم بیش از قدمت دانشگاه تهران ماست. با این حال، نقش غرب و شرق دنیا، بنیادگرایی اسلامی و دعوای قومیتی در این کشور باعث شد تا حال روز اف...

رجب‌طیب اردواغان، کسی که بعد از مصطفی کمال آتاترک، پایه گذار ترکیه امروزی، قدرتمندترین رهبر کشور ترکیه بوده. کسی که به همیشه دنبال قدرت ترکیه آتاترک بوده ولی برعکس پدر ترکیه، اصلاً از سکولارها خوشش نمیاد. اون قدرت رو در شکوه امپراطوری اسلامی عثمانی می‌فهمه و حدود بیست و سه ساله که سعی کرده ترکیه رو به اون سمت سوق بده. اما رجب‌طیب اردوغان چطور این مسیر رو طی کرد و تبدیل به این سلطان مسلم شد؟ ما در...

چندین دهه ست که اکثر بچه‌های متولد شده در کوبا از همون ابتدای زندگی به یه شعار سیاسی باور پیدا می‌کنن، به این که امپریالیسم یانکی، یا اساساً اونچه که ایالات متحده آمریکا هست، بده! کی اینو ملکه ذهن جامعه کوبا کرده تا اون‌ها هم نسل در نسل به بچه‌هاشون آموزش بدن؟ یه رهبر انقلابی بزرگ، کسی که برخی منجی می‌دوننش و برخی یه دیکتاتوری که روزای سیاهی رو رقم زد. یکی از رکوردداران مهم گینس، کسی که رکورد بیشت...

لینک حمایت مالی ( اختیاری ) از پادکست مورخ مبارزی آزادی‌خواه یا چریکی ماجراجو و خشن؟ هر نظری در رابطه با ارنستو چه گوارا، انقلابی مارکسیست آرژانتینی داشته باشیم، نمی‎تونیم از اهمیت اون در تاریخ سیاسی معاصر جهان صرف نظر کنیم. چه گوارا الهام بخش بود، چه برای کسانی که دغدغه عدالت و آزادی رو در سرتاسر دنیا داشتند و چه برای کسانی که دغدغه امنیت و توسعه غربی رو داشتند و مارکسیست‌ها رو در برابر دستاوردها...

««تمدن بزرگ» که ما اکنون به جانب آن می‌رویم فقط یکی از فصول تاریخ این سرزمین نیست، بلکه شاه فصل این تاریخ است.» این جمله از کتاب بسوی تمدن بزرگ، نوشته محمدرضا شاه پهلوی، رویایی که در سر آخرین شاه ایران شکل گرفته بود رو به خوبی نشون می‌ده. شاه می‌خواست با اصلاحات گسترده اقتصادی و اجتماعی و با اتکا به پول نفت، کشور ایران رو از یک کشور عقب افتاده از توسعه غربی، تبدیل به کشوری توسعه یافته کنه. پس دست...

یکی از راه‌های پیروزی یک ملت بر ملت دیگه، ریختن خونه! پیروزی در جنگ، درست مثل پیروزی انگلیس بر آرژانتین در دهه 80 میلادی. یه وقتایی هم پیروزی یک ملت در یک لحظه و تنها به دست یک نفر رقم می‌خوره، مثل پیروزی آرژانتینی‌ها بر انگلیس‌ها، چهارسال بعد از شکست بزرگ. ما در این قسمت از مورخ به سراغ مجمع‌الجزایری در اقیانوس اطلس جنوبی رفتیم، جزایر فالکلند و جنگی خونین بین انگلستان و آرژانتین بر سر این جزایر ر...

با وقوع انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357، تصفیه خونین سران حکومت سابق شروع شد. طبق اسامی ثبت شده، 47 امیر ارتش جز اعدامیان بودند. در این بین نام سپهبد نادر جهانبانی بیش از خیلی‌های دیگه شنیده شده و به ایشون توجه ویژه‌ای شده شاید به خاطر اینکه روایت‌های زیادی از مهارت بی‌نظرش در هدایت جت‌های جنگنده وجود داره و البته شاید ظاهر ویژه و تیپ و قیافه فوق‌العاده‌ش هم بی‌تأثیر نبوده باشه. اون لقب ژنرال چشم‌آب...

ما در کشوری زندگی می‌کنیم که نوشیدن نوشیدنی الکلی در اون ممنوعه! کشوری که البته وقتی در تاریخش به عقب می‌ریم و به هزاران سال قبلش نگاه می‌کنیم می‌بینیم که یکی از زادگاه‌های نوشیدنی الکی بوده! ایران یکی از قدیمی‌ترین تمدن‌های دنیاست، در واقع قدیمی‌ترین کشور باقی مانده در تاریخ و نوشیدنی الکی هم یکی از پایه‌های تمدن انسانه. نوشیدنی الکلی از محبوب‌ترین پدیده‌های تاریخ بشر بوده و در عین حال از منفورتر...

اسرائیل باش! تمام تنم را اشغال کن و هیچ‌گاه به مرزهای 1967 باز نگرد! این یه شعر طنز عاشقانه‌ست از حمیدرضا ابک، نویسنده و روزنامه‌نگاره که به تاریخ یه منطقه از دنیا اشاره داره، تاریخی پر از خون و مناقشه که تقریباً تمام دنیا رو درگیر خودش کرده. ما تو این قسمت توضیح دادیم که اسرائیل چرا و چگونه به وجود اومد؟ از کی ایده شکل‌گیری کشور مستقل یهودی مطرح شد؟ چی شد که این ایده مطرح شد؟ چرا یهودی‌ها به منطق...

در لنینگراد به دنیا اومد، در سنت‌پطرزبورگ امروزی. مادر و پدرش مثل اکثر مادر و پدرهایی که تحت حکومت اتحاد جماهیر شوروی زندگی می‌کردن، کارگر بودن. اون اما از همون دوران نووجونی دوست نداشت مسیر پدر و مادرش رو بره، اون به دنبال قدرت بود، از ابتدای زندگیش! و البته طولی نکشید که پا در مسیر قدرت گذاشت و نهایتاً هم بهش رسید. اون تبدیل شد به یک رهبر اقتدارگرا، اقتدارگرایی که مردم کشورش دوستش دارن! اما چرا؟...

ریال ایران، یعنی واحد پول ما در حال حاضر بی‌ارزش‌ترین پول دنیاست. یعنی چی؟ توضیح دادیم دیگه، یعنی نسبت ارزشش نسبت به دلار آمریکا از نسبت ارزش تمام پول‌های دیگه دنیا کم‌تره. ما در همسایگی کشورهای حاشیه خلیج فارس قرار داریم که با ارزش‌ترین پول‌های دنیا رو دارن و وضع خودمون اینطوریه. اقتصاد ما بیماره، خیلی هم اوضاعش خرابه. منتها اگر شنونده پر و پاقرص مورخ بوده باشید می‌بینید که ما در بررسی تاریخ کشور...

اقلیت‌ها در هر جامعه‌ای تاریخ پر فراز و نشیبی دارن و در ایران و در خاورمیانه که زادگاه همه پیامبران الهی بوده، خوندن و شنیدن تاریخ اقلیت‌های دینی، حتماً جذابیت ویژه‌ای داره. یکی از اقلیت‌های دینی در کشور ما، یهودی‌ها هستن. یهودی‌ها بخشی جدا ناپذیر از جامعه و فرهنگ و تاریخ ایران هستند ، ما در این قسمت به تاریخ یهودیان در ایران پرداختیم منابع  فرزندان اِستِر، نوشته هومن سرشار تاریخ یهود ایران، نوشته...

حجاب، یکی از مسائل پرمناقشه در تاریخ ایران بوده و هست. پدیده‌ای هم در بین علمای دین مناقشه بر انگیز بوده و هم در بین حاکمان و البته در دل جامعه. ما در این قسمت به سراغ این مقوله رفتیم و روندی که در جامعه معاصر ایران از دوران قاجار تا به امروز طی کرده رو بررسی کردیم. خیلی‌ها معتقدن حجاب اصل فقیه خیلی سفت و سختی نیست. ولی به هر حال، حجاب به موضوع مهمی در جامعه ما تبدیل شده و کش و قوس‌های فراوونی هم...

در قسمت آخر از پرونده تاریخ بشر پادکست مورخ،از اتفاقات مهمی که در قرن 21 افتاد صحبت کردیم مایی که از اول قرن بیست و یک رو به یاد داریم، تلویزیون‌های سیاه و سفید رو دیدیم، بعد با پدیده کنسول‌های بازی ویدئویی و آتاری دسته گوشکوبی مواجه شدیم، یهو یه انقلابی در حوزه تکنولوژی رخ داد و کامپیوترها همه‌گیر شدن، بعد یهو انقلاب سی‌دی به وقوع پیوست و تونستیم اطلاعات رو بین هم دیگه منتقل کنیم، بعد موبایل همه...

افزایش ضربان قلب، بالا رفتن دوپامین، احساس سرخوشی و آرامش در دقایق اولیه. افزایش سرعت فعالیت مغز و فرورفتن در تفکر، همراه با درونگرایی و کمی اضطراب و گاهی علائم پارانویا طی یک ساعت بعد از مصرف. کاهش شدید انرژی، خستگی و گرسنگی در 2 تا 3 ساعت بعد از مصرف. این‌ها تأثیرات یکی از قدیمی‌ترین گیاهان روانگردان دنیاست، روانگردانی که سنش به اندازه سن حضور انسان در تاریخ کره خاکیه. ما در این قسمت مورخ، قضاوت...

اتحاد جماهیر شوروی و جمهوری خلق چین، برای سال‌ها در قرن بیستم، دو قدرت بزرگ کمونیستی در دنیا بودن، قدرت‌هایی که بنا داشتن نشون بدن ایده کمونیسم که از نظرات آقای کارل مارکس و فردریش انگلس برداشت شده، می‌تونه ایده خوبی برای مدیریت همه جانبه کشورهای دنیا باشه، یعنی می‌تونه از نظر سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی یک جامعه رو مدیریت کنه. این ایده در تضاد خیلی سفت و سختی با ایده سیاست‌های سرمایه‌داری غر...

چیزی که کمونیسم به ما القا کرده بود، دقیقاً همان سکون و بی حرکتی بود. این بی‌آیندگی، بی رویایی، ناتوانی از تصور زندگی به شکل دیگر. تقریباً امکان نداشت بتوانی به خود دلگرمی بدهی که این دورانی گذراست. برعکس یاد گرفته بودیم فکر کنیم هر کاری هم بکنیم وضع همیشه همان جور می‌ماند و نمی‌توان آن را تغییر داد. این پارگراف از کتاب «کمونیسم رفت، ما ماندیم و حتی خندیدیم» نوشته اسکاونکا دراکولیچ شرایط روحی و رو...