හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)

ලෝක විරාගය සහ අවබෝධය පිළිබඳ ධර්ම දේශනාව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ජීවිතය අවබෝධ කරගැනීම සහ ලෝකය පිළිබඳ යථාර්ථය වටහා ගැනීම පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ: ජීවිතය අවබෝධ කරගැනීම සහ ලෝකයේ දියුණුව අතර පවතින වෙනස. ඉන්ද්‍රිය අත්දැකීම් හරහා ලෝකය දැනගැනීම (ජානතෝ) සහ ප්‍රඥාවෙන් ලෝකය අවබෝධ කරගැනීම (පස්සතෝ) අතර වෙනස. ඉන්ද්‍රිය අත්දැකීම් තුළින් ඇලීම (රාග...

කුසල සීලය සහ සත්‍යාවබෝධයේ මාවත මෙම දේශනාව මගින් කුසල සීලය සහ සත්‍යාවබෝධය කරා යන මාර්ගය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. වර්තමාන සමාජයේ බුදු දහම කෘතිම මුහුණුවරක් ගෙන ඇති ආකාරයත්, සැබෑ අවබෝධය සඳහා ස්වභාවික රිද්මයට අනුගත වීමේ වැදගත්කමත් මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: බාහිර ලෝකය සහ තමාගේම සන්තානය පිළිබඳව පවතින විශ්වාසය අත්හැරීම විදර්ශනාවට පදනම වන ආකාරය. බාහිය දාරුචීරිය චර...

සිත විමසා බැලීම සහ අභ්‍යන්තර සාමය මෙම දේශනය මගින් බුදුදහමේ මූලික ඉගැන්වීම් කිහිපයක් පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. එහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කර ඇති කරුණු පහත දැක්වේ: සිත දෙස බැලීම සහ අභ්‍යන්තර සිත විමසා බැලීමේ වැදගත්කම. ලෝකය යනු මනෝමය නිර්මාණයක් බවත්, මනසිකාරය නොමැති තැන ලෝකයක් නොමැති බවත් පැහැදිලි කිරීම. භෞතිකවාදී දෘෂ්ටිකෝණයෙන් ඔබ්බට ගොස් සිතේ ක්‍රියාකාරිත්වය තේරුම් ගැනීම. ඉන්ද්‍රියන...

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අසිරිමත් ජීවිතය සහ ධර්මයේ හරය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් වෙසක් පුර පසළොස්වක පොහොය දිනයේ වැදගත්කම සහ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අසිරිමත් ජීවිතය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. බෝධිසත්වයන් වහන්සේ නියත විවරණ ලැබීමේ සිට බුද්ධත්වය දක්වා පැමිණි ගමන් මග මෙහිදී සාකච්ඡාවට බඳුන් වේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: ධර්ම මාර්ගය තුළ සතුටින් සහ සැහැල්ලුවෙන් සිටීමේ වැදගත්කම. බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ...

පාරමී ශක්තිය අවදි කිරීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් පාරමී ධර්මයන් තම ජීවිතය තුළ ප්‍රායෝගිකව අවදි කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන කරුණු කිහිපයකි: සිතේ ස්වභාවය සහ සිත අන්තගාමී වීම නිසා ඇතිවන නොසන්සුන් බව. මධ්‍යස්ථ සිතක් හෙවත් උපේක්ෂාව පවත්වා ගැනීමේ වැදගත්කම. වර්තමාන මොහොතේ සිත තුළ ඇතිවන සංස්කාරයන් හඳුනා ගැනීම සහ ඒවායේ අනිත්‍යතාවය දැකීම. දස පාරමිතාවන...

ස්කන්ධ ධර්ම විදර්ශනා කරන ආකාරය සහ අනාභිරතිය මෙම දේශනය මගින් ස්කන්ධ ධර්මයන් විදර්ශනා කරන ආකාරය සහ ලෝකයේ යථාර්ථය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. එහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: පංචස්කන්ධය පිළිබඳ අවබෝධය ලබාගැනීමේ ඇති දුෂ්කරතාවය. ජීවිතය යනු පෙර කරන ලද හේතූන් මත සකස් වූ ඵල සමුදායක් හෙවත් හේතුඵල දහමක් බව. ලෝකය නිරන්තරයෙන් නිරුද්ධ වන ස්වභාවයෙන් යුක්ත බව අවබෝධ කරගැනීමේ වැදගත්කම. කුසල...

දස පාරමිතා සහ සම්මා දිට්ඨිය වර්ධනය කරගන්නා ආකාරය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් කුසල් දහම් දැක සතුටු වීමේ වැදගත්කම සහ ගුණධර්ම ක්‍රමානුකූලව වර්ධනය කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: කුසල් දහම් ඉදිරියේ සිත සතුටු කරගැනීම නිවනට උපකාරී වන ආකාරය. ගොවියෙකුගේ පැල්පතකදී වර්ෂාව මධ්‍යයේ ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් රහත් වීම සහ ඒ පිළිබඳව සතුටු වූ ගොවියාට බුදුරජ...

වර්තමාන ගුණධර්ම සහ ප්‍රඥාව මෙම දේශනය මගින් වර්තමාන මොහොතේ ගුණධර්ම දියුණු කරගැනීම සහ ප්‍රඥාව අවදි කරගැනීම පිළිබඳව ගැඹුරු ධර්ම කරුණු සාකච්ඡා කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන කරුණු පහත දැක්වේ: සත්‍යාවබෝධය සඳහා ගුණධර්ම එකම මිටකට දියුණු කිරීමේ අවශ්‍යතාවය. සප්ත බොජ්ඣංග ධර්මයන් වර්තමාන මොහොතේ ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය. සිත සහ කය අතර පවතින වෙනස සහ සිත අවබෝධයට පත්වන ආකාරය. බාහිර ආගමික ආට...

උපකාරාර්ථය සහ සමාධිය තුළින් නිවන කරා යන මඟ මෙම දේශනය මගින් පුද්ගලයෙකු අවබෝධය කරා ළඟා වීමේදී ගුණධර්ම එකම තැනකදී දියුණු කරගැනීමේ වැදගත්කම පැහැදිලි කරයි. බුදුදහමේ එන 'උපකාරාර්ථය' යන්නෙහි ගැඹුරු අර්ථය සහ එය නිවන් මඟට බලපාන ආකාරය මෙහිදී සාකච්ඡා කෙරේ. ආර්යයන් වහන්සේලා හඳුනාගැනීම, ආර්ය ධර්මය ශ්‍රවණය කිරීම සහ ආර්ය විනයෙහි හික්මීම යන කරුණු තුනෙහි ඇති වැදගත්කම. වර්තමාන සමාජයේ පවතින මිථ්‍යා දෘෂ්ටීන්ගෙන් මිදී...

සම්මා දිට්ඨිය ගොඩනගා ගන්නා ආකාරය මෙම දේශනය මගින් නිවන් මගට උනන්දුවක් දක්වන ආධුනිකයෙකු සම්මා දිට්ඨිය ගොඩනගා ගත යුතු ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. එහිදී සම්මා දිට්ඨිය මට්ටම් තුනක් ඔස්සේ පැහැදිලි කරනු ලබයි: සම්මුති සම්මා දිට්ඨිය: ලෝක සම්මුතීන් සහ සම්මතයන් පිළිබඳ නිවැරදි දැක්ම. පරමත්ථ සම්මා දිට්ඨිය: ජීවිතය යනු මොහොතක් පාසා සිදුවන අත්දැකීම් සමුදායක් බවත්, එය අනිත්‍ය බවත් වටහා ගැනීම. ආර...

භවයෙන් නිදහස් වීම සහ වර්තමාන මොහොතේ අවබෝධය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් භවයෙන් නිදහස් වීම සඳහා වර්තමාන මොහොතේ සිත ක්‍රියා කරන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. භවය යනු තණ්හාව, මානය සහ දෘෂ්ඨිය මත පදනම්ව වර්තමාන මොහොතේ ගොඩනැගෙන අරමුණු බව මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. කර්ම රැස්වීම සහ භවය අතර පවතින සම්බන්ධය. අතීත සහ අනාගත කර්ම පිළිබඳව සිතීම පසෙකලා වර්තමාන මොහොතේ කර්මය නිරුද්ධ කිරීමේ වැදගත්කම. මරණය, චුති...

ධර්මය අවබෝධ කර ගැනීමට බාධා වන කරුණු 8ක් මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය ශ්‍රවණය කළද එය ජීවිතය තුළ නොරැඳීමට සහ අවබෝධ කර ගැනීමට නොහැකි වීමට බලපාන මූලික හේතු සාධක පිළිබඳව පැහැදිලි කෙරේ. ධර්මය සිත තුළට ඇතුළු වීමට නම් ඉන්ද්‍රිය ධර්ම නමැති දොරටු විවෘතව තිබිය යුතු බවත්, සිත තුළ කෙලෙස් පිරී තිබීම නිසා ධර්මය රැඳීමට ඉඩක් නොමැති බවත් මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ. ධර්මාවබෝධයට බාධා වන ප්‍රධාන කරුණු අටක්...

ආධුනික ශ්‍රාවකයන් සඳහා ආනාපානසති භාවනාව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ආධුනික ශ්‍රාවකයන් සඳහා ආනාපානසති භාවනාව ප්‍රායෝගිකව සිදු කරන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කර ඇති කරුණු පහත පරිදි වේ: ධර්මය ප්‍රායෝගිකව ජීවිතයට සම්බන්ධ කර ගැනීමේ වැදගත්කම සහ ඕනෑම අවස්ථාවක ධර්මය සමඟ ඒකාත්මික වීමේ හැකියාව. තරුණ කාලයේදීම ධර්මාවබෝධය සඳහා යොමු වීමේ අවශ්‍යතාවය සහ වයසට ගිය පසු...

රූප ධාතුව සහ කෙලෙස් මිටිය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් රූප ධාතුව සහ ඒ හා බැඳුණු කෙලෙස් සමූහය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. එහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ: "ඕකං පහාය අනිකේතසාරී" යන බුදු වදනට අනුව ගෙය අතහැර ගෙහි වාසය කිරීමේ අර්ථය සහ සවිඤ්ඤාණික කය පිළිබඳ අවබෝධය. රූප ධාතුව කෙරෙහි ඇති වන ඡන්ද, රාග, නන්දි, තණ්හා, උපය, උපාදාන, චේතසෝ, අධිට්ඨාන, අභිනිවේස සහ අනුසය යන කෙලෙස් මිටිය පිළිබඳ...

ජීවිතයේ බැඳීම්වලින් මිදී දුක නිවාගන්නා මඟ මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සසර දුකෙන් නිදහස් වී සැනසීම උදාකර ගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. එහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් පහත දැක්වේ: සසර බැඳීම් හෙවත් 'රෑන් පට' සිඳලීම මගින් නැවත ඉපදීම නතර කරන ආකාරය. මිනිසා හඬන්නේ සහ වැලපෙන්නේ සිතේ පවතින දුර්වලකම නිසා බවත්, එම දුර්වලකම ඉවත් කරගත යුතු ආකාරයත්. නිමාවක් නොමැති ලෞකික ආශාවන් පසුපස හඹා...

චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය සහ සෝවාන් මාර්ගය මෙම දේශනය මගින් චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධ කරගැනීම සහ සෝවාන් මාර්ගයට පිවිසීම පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. එහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: සත්‍යාවබෝධය කරා යාමට බාධාවක් වන ගතානුගතිකත්වය සහ සාම්ප්‍රදායික ආගමික වත්පිළිවෙත් වල පමණක් සිරවී සිටීමේ ආදීනව. සත්‍යාවබෝධය යනු තමන්ගේම ජීවිතය විනිවිද දැකීමක් බවත්, එය සාම්ප්‍රදායික අදහස් වලින් මිදී මනස නිර...

දුක සහ එහි නිරෝධය පිළිබඳ ධර්ම දේශනාව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් මිනිස් ජීවිතයේ ස්වභාවය, දුක හටගන්නා ආකාරය සහ එයින් මිදෙන මග පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත දැක්වේ: ලෝකයේ ස්වභාවය සහ අප අපේක්ෂා කරන දේ නොලැබීමෙන් ඇතිවන පීඩාව. මනුෂ්‍ය ලෝකයේ සහ තිරිසන් ලෝකයේ පවතින අසාධාරණත්වය සහ දුක්ඛිත ස්වභාවය. ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණ යන සතර වැදෑරුම් දුක පිළිබඳ විස්තරාත්ම...

ගිරිමානන්ද සූත්‍රය ඇසුරින් දස සංඥා විවරණය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ගිරිමානන්ද සූත්‍රය පදනම් කරගනිමින් ලෝකෝත්තර මාර්ගය සඳහා උපකාරී වන දස සංඥා පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ: ලෞකික ජීවිතයේ අත්දැකීම්වල ඇති අසම්පූර්ණ බව සහ ලෝකෝත්තර අවබෝධයක ඇති අවශ්‍යතාවය. තමා තුළ සකස් වී ඇති විපාකයන් නිවැරදිව හඳුනා ගැනීම සහ ඒවා විග්‍රහ කර බැලීමේ වැදගත්කම. ගිරි...

සම්මුති, පරමත්ථ සහ ආර්ය සත්‍යය පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහයක් මෙම ධර්ම දේශනාව මහා නිධාන සූත්‍රය සහ ගිරිමානන්ද සූත්‍රය ඇසුරු කරගනිමින් පවත්වනු ලබන්නකි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් භෞතිකවාදී අදහස් සහ බුදුදහමේ ඉගැන්වෙන විඥානවාදී අදහස් අතර පවතින වෙනස සාකච්ඡා කෙරේ. සම්මුති සත්‍යය, පරමත්ථ සත්‍යය සහ ආර්ය සත්‍යය යන ත්‍රිවිධ සත්‍යයන් පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහය. නාම රූප පරම්පරාව සහ සිතේ ඇතිවන වේගවත් වෙනස්වීම් පිළිබඳ පැහැදි...

ආර්ය සත්‍යය දැකීම සහ විදර්ශනා මාර්ගය පිළිබඳ ධර්ම දේශනාව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ජීවිතයේ යථාර්ථය අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අනුගමනය කළ යුතු පිළිවෙත් පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන කරුණු පහත පරිදි වේ: ජීවිතය සහ මරණය අතර පවතින සියුම් සබඳතාවය සහ මරණයට හේතු රාශියක් තිබියදී ජීවත් වීමට ලැබෙන අවස්ථාව අගය කිරීම. මනුෂ්‍ය ජීවිතයේ දුර්ලභත්වය සහ ලෞකික ජයග්‍රහණවලට වඩා සතර අපාය...

අතීතයෙන් සහ අනාගතයෙන් මිදී වර්තමානයේ ජීවත් වීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් අතීතයේ මතකයන් සහ අනාගතයේ අපේක්ෂාවන්ගෙන් මිදී වර්තමාන මොහොතේ සැබෑ ලෙස ජීවත් වන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. බොහෝ දෙනෙකුගේ සිත් අතීතයේ සිදු වූ දේ හෝ අනාගතයේ සිදුවිය හැකි දේ පිළිබඳව නිරන්තරයෙන් වෙහෙසෙන අතර, එමගින් වර්තමාන මොහොතේ සැබෑ සතුට සහ නිදහස අහිමි වන ආකාරය මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාව තුළ සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන ක...

ප්‍රඥාවෙන් ලෝකය දෙස බැලීම සහ සංඛාරයන්ගේ අනිත්‍යතාවය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ප්‍රඥාවෙන් ලෝකය දෙස බැලීමේ වැදගත්කම සහ සියලු සංස්කාර ධර්මයන්ගේ අනිත්‍ය ස්වභාවය පිළිබඳව ගැඹුරින් පැහැදිලි කරනු ලබයි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් පහත දැක්වේ: ප්‍රඥා ඇස උපදවා ගැනීම සහ ලෝකයේ රැවටිලි සහගත ස්වභාවයෙන් මිදීම. 'සබ්බේ සංඛාරා අනත්තා' යන බුදු වදනට අනුව සියලු සංස්කාරයන් තමාගේ වසඟයේ පැවැත්විය නොහැකි බව වටහා ග...

පංචේන්ද්‍රියන් සහ ශුන්‍යතාවය සාක්ෂාත් කර ගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් පංචේන්ද්‍රියන් හරහා අරමුණු ගොඩනැගෙන ආකාරය සහ එමගින් ශුන්‍යතාවය සාක්ෂාත් කර ගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: සමථ විපස්සනා භාවනාවේ වැදගත්කම සහ බුද්ධ ශාසනයේ ප්‍රඥාවට හිමිවන ප්‍රමුඛස්ථානය. සම්මුති සත්‍යය, පරමාර්ථ සත්‍යය සහ ආර්ය සත්‍යය අතර පවතින වෙනස සහ ඒවා ඉන්ද්‍රිය අත...