GRAPE
Tłoczone z danych
Podcast GRAPE. Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi ekonomistkami i ekonomistami. Rozmawiamy o tym, czy w Polsce skończyło się bezrobocie. Przyglądamy się, komu źle zrobiło 500+. Szukamy cudownej broni do walki z długiem państwa. Ujawniamy prawdę o nierównościach w Polsce. Zdradzamy kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? I dużo, dużo więcej. Nową porcję wiedzy ekonomicznej dostarczamy co tydzień w piątkowe poranki. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Patrycja Maciejewicz.
Vizitează neapărat site-ul podcastului și susține-i creatorul: grape.org.pl
Unde asculți?
Podcasturi în aplicație Replaio Radio În curândPodcasturile ajung în curând în aplicație. Instaleaz-o acum și fii primul care descoperă o abordare complet nouă a podcasturilor
Episoade
Przemilczane nierówności: kryzys męskości | Michał Gulczyński 20.11.2026 1:11:42
Czy nierówności płci dotykają także mężczyzn? A jeśli tak, dlaczego tak rzadko o nich rozmawiamy? Paradoks polega na tym, że część problemów chłopców i mężczyzn staje się bardziej widoczna w społeczeństwach, które coraz poważniej traktują równość. Z danych tłoczy Michał Gulczyński (Europejski Instytut Uniwersytecki). Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). Ni...
Dlaczego rzucamy studia? | Sylwia Roszkowska 13.11.2026 1:03:04
Po licencjacie aż 30-50% studentów mówi uczelniom „dziękuję”. Czy rezygnacja z magisterki to porażka czy chłodna kalkulacja? Z danych tłoczy Sylwia Roszkowska (Uniwersytet Łódzki). Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). Co sprawia, że młodzi ludzie coraz rzadziej sięgają po magisterium? Dekadę temu po licencjacie edukację kończyło zaledwie 10% absolwentów, d...
Czy żyjemy w merytokracji? | Kamil Wyszkowski [rebroadcast] 06.11.2026 1:12:45
Czy to, co sprawiedliwe, jest też opłacalne? Czym w ogóle jest sprawiedliwość społeczna? Czy sprawiedliwie znaczy równo? Co mówi na ten temat agenda ONZ, a co nauka? Czy można dojść do tych samych wniosków, wychodząc z różnych założeń? Jak budować sprawiedliwość społeczną w zglobalizowanym świecie? O tym rozmawiamy z Kamilem Wyszkowskim z UN Global Compact Network Poland. Zapraszają: Patrycja Maci...
Oszczędzanie na emeryturę: czy potrzebujemy przymusu? | Tomasz Sulka 30.10.2026 57:31
Czy na emeryturę naprawdę nie oszczędzamy dlatego, że zarabiamy za mało? Okazuje się, że nawet wysokie dochody nie gwarantują oszczędności – kluczowe mogą być psychologia, automatyczne oszczędzanie i sposób zaprojektowania systemu emerytalnego. Z danych tłoczy Tomasz Sulka (Uniwersytet Humboldta). Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). W tym odcinku podcastu...
Czy da się przewidzieć rewolucję? | Kacper Nosarzewski [rebroadcast] 23.10.2026 1:04:37
Skąd możemy wiedzieć, co się wydarzy w przyszłości? Jak się ją prognozuje? Jaka jest trafność przewidywań ekspertów? Dlaczego jedne prognozy się sprawdzają, a inne nie? Czy da się przewidzieć rewolucję? Skąd możemy wiedzieć, jak nowa technologia wpłynie na naszą rzeczywistość? Czy liderzy kształtują naszą przyszłość? Skąd rządy, ministerstwa, agencje czy inwestorzy mogą wiedzieć w co inwestować mi...
Jak się w Polsce walczy z ubóstwem? | Adam Suraj 16.10.2026 1:03:44
Czy trzeba być bogatym krajem, by nie mieć ubóstwa? Czy w dwudziestej gospodarce świata wypada mówić, że nie wychodzi nam eliminacja tego zjawiska? Czyją twarz ma ubóstwo w Polsce? I dlaczego wśród rodzin wielopokoleniowych ryzyko ubóstwa jest tak wysokie? Z danych tłoczy Adam Suraj. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). Rozmawiamy z Adamem Surajem o najnow...
Kto płaci za inflację? | Michał Brzoza-Brzezina 09.10.2026 54:09
Jak inflacja, stopy procentowe i decyzje banku centralnego tworzą niewidzialne transfery? Kto na nich zyskuje: młodzi kredytobiorcy, starsi oszczędzający, pracownicy czy przedsiębiorcy? Z danych tłoczy Michał Brzoza-Brzezina (SGH). Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Piotr Żoch (GRAPE). Jak modele makroekonomiczne pozwalają zobaczyć to, czego nie widać w prostych statystykach: kt...
Czy klasa średnia w Polsce ma gdzie mieszkać? | Adam Czerniak 02.10.2026 1:10:25
Czy w Polsce naprawdę brakuje mieszkań, czy raczej nie umiemy ich dobrze dopasować? I dlaczego problem dotyczy nie tylko najbiedniejszych, ale też klasy średniej? Z danych tłoczy Adam Czerniak (SGH). Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). W tym odcinku rozmawiamy jednym z najgłośniejszych pojęć w debacie o mieszkalnictwie: luce czynszowej. Adama Czerniak...
Czy rozwój AI może nas zabić? | Jakub Growiec 25.09.2026 55:48
Rozwój technologiczny miał dawać nam więcej dobrobytu, ale może też odebrać nam kontrolę nad przyszłością. Czy sztuczna inteligencja stanie się kolejnym wielkim skokiem cywilizacyjnym, czy technologią, której nie będziemy już w stanie zatrzymać? Z danych tłoczy Jakub Growiec. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Piotr Żoch (GRAPE). Przez 200 tysięcy lat ludzkość przechodziła kolej...
Architekci Gospodarki: Milton Friedman 21.08.2026 26:03
Milton Friedman wszedł do ekonomii z prostym, ale niewygodnym pytaniem: czy polityka gospodarcza naprawdę działa tak, jak zakładają jej autorzy? W tym odcinku przyglądam się ekonomiście, który przywrócił pieniądz do centrum debaty, zakwestionował trwały kompromis między inflacją a bezrobociem i pokazał, jak ważne są oczekiwania ludzi. Opowiadam o monetaryzmie, hipotezie dochodu permanentnego, krzy...
Architekci Gospodarki: Friedrich August von Hayek 14.08.2026 25:31
Podczas wykładu noblowskiego Friedrich Hayek mówił o „pretensji wiedzy”. Jego zdaniem największe szkody pojawiają się wtedy, gdy ograniczoną wiedzę przedstawiamy jako pewność i na jej podstawie próbujemy szczegółowo sterować złożonym systemem. I właściwie ta myśl spina sporą część jego ekonomii. Hayek przekonywał, że wiedza potrzebna do podejmowania decyzji jest rozproszona między milionami ludzi,...
Architekci Gospodarki: John M. Keynes 07.08.2026 26:12
Czy gospodarka zawsze sama wraca do równowagi? Co zrobić, gdy ludzie chcą pracować, firmy mogłyby produkować, a jednak inwestycje zamierają, popyt spada i kryzys trwa latami? W nowym odcinku serii „Architekci gospodarki” przyglądamy się sylwetce Johna M. Keynesa, ekonomisty, który zakwestionował przekonanie, że wystarczy obniżyć płace, ceny i stopy procentowe, by rynek automatycznie powrócił do pe...
Architekci Gospodarki: Joseph Schumpeter 03.08.2026 27:43
Według znanej anegdoty Joseph Schumpeter miał wyznaczyć sobie trzy cele: zostać najlepszym ekonomistą na świecie, najlepszym jeźdźcem w Austrii i najlepszym kochankiem w Wiedniu. Podobno udało mu się osiągnąć dwa z nich, ale nigdy nie wyjaśnił które. W nowym odcinku serii „Architekci gospodarki” poznajemy ekonomistę, który pokazał kapitalizm jako proces nieustannej zmiany. To właśnie z jego dorobk...
Architekci Gospodarki: Alfred Marshall 24.07.2026 25:27
Skąd właściwie bierze się cena? Dlaczego jedne podwyżki niemal nie zmieniają naszych zakupów, a inne natychmiast kierują nas do konkurencji? I dlaczego pierwsza szklanka wody smakuje lepiej niż trzecia? W nowym odcinku serii „Architekci gospodarki” opowiadamy o Alfredzie Marshallu, ekonomiście, który uporządkował język współczesnej mikroekonomii. To właśnie z jego dorobkiem kojarzymy dziś analizę...
Architekci Gospodarki: Karol Marks 17.07.2026 26:34
W trzecim odcinku serii Architekci gospodarki przenosimy się do XIX-wiecznej Europy - świata wielkich fabryk, gwałtownej industrializacji i rosnących napięć społecznych. To właśnie w tej epoce swoje idee formułuje Karol Marks, jeden z najbardziej wpływowych i jednocześnie najbardziej kontrowersyjnych myślicieli w historii ekonomii. W odcinku poznacie jego drogę od filozofii i dziennikarstwa do ana...
Architekci Gospodarki: David Ricardo 10.07.2026 25:14
Tętniący życiem Londynu przełomu XVIII i XIX wieku - świat giełdy, finansów i rodzącego się kapitalizmu. To właśnie tam poznajemy Davida Ricardo, człowieka, który nie był ani profesorem, ani akademikiem, a mimo to stworzył jedne z najważniejszych teorii w historii ekonomii. W audycji poznajemy jego drogę od maklera giełdowego, który dorobił się fortuny, do jednego z najbardziej wpływowych myślicie...
Architekci Gospodarki: Adam Smith 05.07.2026 25:31
Wyobraźcie sobie XVIII-wieczną Szkocję. Portowe miasteczko, w którym słońce szybko chowa się za horyzont. Nad wodą unosi się mgła, która wdziera się w drewniane nabrzeża. Statki wracają z dalekich podróży. W takim świecie rodzi się człowiek, którego świat później uzna za ojca nowoczesnej ekonomii. To właśnie Adam Smith. Czy naprawdę był tylko apostołem wolnego rynku i „niewidzialnej ręki”, czy ra...
Ekonometria, czyli kto ma rację 17.06.2026 27:01
Wyższa cena zmniejsza popyt, edukacja podnosi zarobki, stopy procentowe wpływają na inflację, a dobre instytucje sprzyjają rozwojowi. Skąd ekonomiści wiedzą, że to prawda? I jak sprawdzają, czy jeden czynnik rzeczywiście wpływa na drugi, a nie tylko występuje obok? Tym razem na warsztat bierzemy ekonometrię jako jedno z najważniejszych narzędzi współczesnej ekonomii. To dzięki niej ekonomiści prób...
Majchrowska | Dyplom się już nie opłaca? 12.06.2026 56:14
Ile dziś wartjest dyplom wyższej uczelni? Czy studia w Polsce wciąż zwiększają zarobki, czypremia za wykształcenie systematycznie maleje? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz(Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). W rozmowie z Aleksandrą Majchrowską analizujemy,jak zmienia się wycena dyplomu na polskim rynku pracy, dlaczego różnice płacmiędzy absolwentami a osobami bez studiów maleją oraz ja...
Nierówności, czyli jak dzieli się dobrobyt 10.06.2026 25:27
Nie każda nierówność jest widoczna na pierwszy rzut oka. Czasem kryje się w nieopłaconym rachunku, braku własnego pokoju do nauki albo w tym, że jedna osoba dziedziczy mieszkanie, a druga zaczyna dorosłość od czynszu, kredytu i dużej dozy niepewności. Dlatego dziś przyglądamy się temu, jak naprawdę dzieli się dobrobyt. Wyjaśniamy, czym różnią się nierówności od ubóstwa, dlaczego dochód nie jest to...
Kubicki | Więźniowie czwartego piętra 05.06.2026 43:28
Polska szybko się starzeje. Czy nasz system opiekidługoterminowej jest gotowy na rosnącą liczbę osób w wieku 80 i 90 lat? I czy w przyszłości godną starość będzie można sobie po prostu kupić? Zaprasza: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza). Kim są więźniowie czwartegopiętra? W rozmowie z Pawłem Kubickim analizujemy skutki kryzysu demograficznegodla rynku pracy, systemu emerytalnego oraz opieki...
Handel. Cena otwartego świata. 03.06.2026 30:03
Handel jest tak oczywistą częścią naszego życia, że prawie go nie zauważamy. Poranna kawa, telefon w kieszeni, samochód, ubrania, elektronika - za każdym z tych produktów stoi sieć wymiany, która łączy ludzi, firmy i państwa z różnych części świata. W nowym odcinku „Ceteris Paribus. Prosto o ekonomii” opowiadamy o tym, dlaczego ludzie i państwa w ogóle handlują. Wracamy do Adama Smitha i podziału...
Mazurek | Czego legalizacja aborcji może nauczyć o sprzedaży? 29.05.2026 1:00:28
Czy dane naprawdę pokazują, jak działa świat… czy tylko to, co chcemy w nich zobaczyć? I dlaczego wiele „oczywistych” wniosków z danych okazuje się błędnych ? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). Punktem wyjścia jest jedna z najbardziej kontrowersyjnych hipotez w ekonomii: że spadek przestępczości w USA może mieć związek z decyzja o legalizacji aborcji podj...
Praca. Cena czasu człowieka. 27.05.2026 32:19
Dlaczego jedni wysyłają dziesiątki CV i nie dostają odpowiedzi, a inni prowadzą firmy i mówią, że nie ma ludzi do pracy? Rynek pracy pełen jest takich pozornych sprzeczności. Tu nie wystarczy, że popyt spotka się z podażą. Praca nie jest zwykłym towarem, a do powstania zatrudnienia potrzebujemy czegoś więcej. W nowym odcinku sprawdzamy, jak naprawdę działa rynek pracy. Wyjaśniamy, czym jest bezrob...
Myck | Dane kontra intuicja, czyli jak bada się skutki reform? 22.05.2026 38:42
Czy reforma emerytalna, płaca minimalna albo tania herbata naprawdęzmieniają życie ludzi, czy tylko dobrze wyglądają w danych? O przyczynowości,ekonomii i pułapkach interpretacji opowiada Michał Myck. Zapraszają: JoannaTyrowicz i Marcin Bojanowski. Rozmawiamy o tym, dlaczego samo„tłoczenie z danych” nie wystarcza, jeśli chcemy zrozumieć świat. Bierzemy nawarsztat jeden konkretny przykład, gdy dane...
Podcasturi asemănătoare
Replaio nu este editorul podcasturilor; numele emisiunilor, coperțile și materialul audio aparțin autorilor lor și sunt distribuite prin fluxuri RSS publice