ตามรอยพระตถาคต

ความไม่เข้าใจชัด เรื่องทาน เรื่องศีล เป็นมูลเหตุให้ถึงความเจริญไม่ได้

อาทิตตปริยายสูตร พระไตรปิฎก ไทย (ฉบับมหาจุฬาฯ) เล่มที่ ๑๘ หน้าที่ ๒๓๐

ตัวอย่างแนวทางการพิจารณาธรรม แนวทางการเดินมรรค เพื่อรู้แจ้งในธรรมทั้งปวง

ปรุงแต่งสังขารทั้งหลาย คือ ปรุงแต่งกรรม กรรมอันเป็นเหตุให้เข้าถึงการเกิด แก่ ตายอีกครั้ง พระศาสดาสอนให้เรา ไม่ปรุงแต่งสังขารทั้งหลาย หมายความว่า ให้เดินมรรค อาศัยอริยมรรค เพื่อให้ถึงความสิ้นกรรม หรือสิ้นสังขารทั้งหลาย หากเดินมรรคได้สมบูรณ์แล้ว ตัณหาสิ้นแล้ว กรรมจึงจะสิ้นไป แม้อริยมรรค ก็เป็นสังขตธรรม ต้องกระทำให้มาก เจริญให้มาก ต้องปรุงแต่งขึ้น แต่กรรมไม่ดำไม่ขาว หรืออริยมรรคนี้ มีลักษณะพิเศษ มีผล...

มหาสาโรปมสูตร และ จูฬสาโรปมสูตร พระไตรปิฎก ไทย (ฉบับมหาจุฬาฯ) เล่มที่ ๑๒ หน้าที่ ๓๔๐ ถึง ๓๕๖

ทำความเข้าใจให้ตรง ในการอยู่จำ อริยอุโบสถ

ไม่รู้แจ้งปฏิจจสมุปบาท ไม่สมควรกล่าวธรรม ไม่รู้แจ้งปฏิจจสมุปบาท จะปฏิบัติให้ถูกต้อง ไม่ได้เลย

พระศาสดาปฏิบัติธรรมอย่างไร? การปฏิบัติธรรมที่เป็นไปเพื่อบรรลุสัจจะเป็นอย่างไร?

การเดินทางในทางที่ไม่เคยเดินมาก่อนนี้ยากนัก ต้องฝึก ต้องเจริญให้มาก เพื่อบรรลุความจริง ที่บรรลุได้แสนยาก

ฝึกโยนิโสมนสิการ ฝึกเดินมรรค

บทสนทนา เรื่องปัญญาเป็นอย่างไร ฉบับเต็มจากหมู่คณะร่วมสนทนากัน

อริยสาวกต้องมีปัญญา ปัญญาเบื้องต้นคือ อริยสัมมาทิฏฐิ เกิดจากการได้ฟัง ได้ศึกษา ทำความเข้าใจ จนแจ่มแจ้งในปฏิจจสมุปบาท ปัญญาอีกอย่างคือ ผลของการเดินมรรค ผลของการอาศัยองค์ความรู้คือปัญญาเบื้องต้น หรืออริยสัมมาทิฏฐิ มาเป็นแบบแผนในการคิดพิจารณา หรือโยนิโสมนสิการ จนเห็นแจ้งในปฏิจจสมุปบาท อีกครั้ง การเห็นแจ้งในปฏิจจสมุปบาท เป็นเหตุให้มีดวงตาเห็นธรรม เป็นเหตุให้เกิดปัญญาอันเป็นผลจาการเดินมรรค ปัญญานี้จะเป...

ความรู้ ความเข้าใจแจ่มแจ้งในสังขตธรรมทั้งปวง ในปฏิจจสมุปปันนธรรมทั้งปวง ที่สำคัญ ดังที่พระศาสดารู้แจ้งมาก่อนแล้ว นั้นจะเป็นเหตุให้เกิดปัญญา หรืออริยสัมมาทิฏฐิ ผู้มีอินทรีย์มาก ดังเช่นพระศาสดา เพราะโยนิโสมนสิการ ไปตามปฏิจจสมุปบาท จนรู้แจ้งในสังขตธรรมทั้งปวง ในปฏิจจสมุปปันนธรรมทั้งปวง ย่อมเป็นเหตุให้หลุดพ้นจากสังขตธรรมทั้งปวง หรือหลุดพ้นจากปฏิจจสมุปปันนธรรมทั้งปวง หรือหลุดพ้นจากทุกข์นั่นเอง

การเห็นแจ้งในธรรมชาติที่อาศัยกันเกิดขึ้น อย่างสมบูรณ์ คือเห็นแจ้งในปฏิจจสมุปบาท การรู้ชัดธรรมชาติที่อาศัยกันเกิดขึ้น เพื่อแปรผันไปสู่ภพใหม่ ไปสู่อัตภาพใหม่ หรือไปสู่ชาติใหม่ ว่าธรรมที่อาศัยกันเกิดขึ้นทั้งหมดนั้น ล้วนแปรผันไปเป็นอย่างอื่น ล้วนไม่เที่ยง เป็นทุกข์ ปัญญาจึงจะเกิดขึ้นว่า ไม่ควรเลยที่จะพิจารณาเห็นธรรมชาติอันอาพาธ ไม่เที่ยง แตกสลาย โดยความเป็นอัตตา ขั้นตอนรายละเอียดจากธัมมะหนึ่งไปสู่ธัมม...

ฐานสูตร พระไตรปิฎก ไทย (ฉบับมหาจุฬาฯ) เล่มที่ ๒๒ หน้าที่ ๙๙

หมวด อิริยาบถและสัมปชัญญะ

เกสปุตติสูตร พระไตรปิฎก ไทย (ฉบับมหาจุฬาฯ) เล่มที่ ๒๐ หน้าที่ ๒๕๕ ศรัทธา ความเชื่อสิบประการ ที่ไม่ประกอบด้วยปัญญา ศรัทธาที่ประกอบด้วยปัญญา คือ รู้ชัดใน กุศลและอกุศล รู้ชัดปฏิจจสมุปบาท

ผลที่เกิดจากการให้ทาน

คุณลักษณะของอนาคามีบุคคล

ผู้อยู่ไม่ห่างจากฌาน ทำตามคำสอนของศาสดา ปฏิบัติตามโอวาท พระไตรปิฎก ไทย (ฉบับมหาจุฬาฯ) เล่มที่ ๒๐ หน้าที่ ๔๖ อปรอัจฉราสังฆาตวรรค

กายคตาสติ หรือ กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน เป็นอย่างไร

ทำความเข้าใจ เรื่อง ทาน ศีล สวรรค์ ปัญญา

ทำความเข้าใจเรื่อง เจ้าสรณานิศากยะ ดื่มน้ำเมา คือกรรมอะไร ใช่ทุศีลแน่นอนหรือไม่ อะไรคือวัตถุประสงค์ของการบัญญัติศีลข้อนี้

ราคะ โทสะ พอเห็นได้ พอรู้สึกตัวรู้ว่ามีราคะ มีโทสะได้ แต่โมหะ เห็นได้ยากนัก

บทสนทนาธรรมเบื้องต้น ที่อริยสาวกต้องเข้าใจ เพื่อให้อริยสาวกทั้งหมด มีทั้งสัมมาทิฏฐิชั้นโลกียะ และสัมมาทิฏฐิชั้นโลกุตตระ การได้ยินได้ฟัง อนุปุพพิกถา เป็นไปเพื่อให้มีสัมมาทิฏฐิชั้นโลกียะ การได้ยินได้ฟัง ปฏิจจสมุปบาท เป็นไปเพื่อให้มีสัมมาทิฏฐิชั้นโลกุตตระ ส่วนบรรพชิตหรือนักบวชในสมัยพุทธกาล ล้วนมีสัมมาทิฏฐิชั้นโลกียะแล้ว การแสดงธรรมแก่บรรพชิตผู้หลีกออกจากกาม จึงไม่ต้องแสดง อนุปุพพิกถา