TK Podcast

เป็นไปได้หรือไม่ที่ห้องสมุดจะผลิตสิ่งพิมพ์เองหรือ Self-publish? บทบาทของห้องสมุดในการเป็นผู้ผลิตสิ่งพิมพ์เองนั้นสามารถเกิดขึ้นได้ เพราะความประจวบเหมาะของโอกาส 3 ประการ ได้แก่ ความพร้อมของเทคโนโลยีดิจิทัล ความแพร่หลายกระจายตัวของการส่งเสริมการเขียนและการผลิตสื่อ และโอกาสจากสิ่งท้าทายห้องสมุดอย่างน้อย 2 เรื่อง คือการเป็นสถาบันทางสังคมที่ทำหน้าที่ช่วยอุดช่องว่างความเหลื่อมล้ำของผู้คน และเป็นสถาบันที่...

พบกับ ‘Read Around’ ช่วงเวลาใหม่ของรายการ readWORLD ซึ่งจะรวบรวมข่าวสารการเรียนรู้ในรอบเดือน มาบอกเล่าพูดคุยกันแบบหนักบ้างเบาบ้างในสไตล์กระตุกต่อมคิด เปิดตัวตอนแรกด้วยเรื่องของเทคโนโลยี AI และ Robot ที่คืบคลานเข้ามาแทนที่การทำงานของมนุษย์ ไม่พ้นแม้แต่ในวงการการศึกษาของโลกตะวันตก และใช่ว่าในเมืองไทยจะหลีกหนีกระแสนี้พ้น แพท ยงค์ประดิษฐ์ ผู้บริหารของ Code.org บอกว่า ที่ผ่านมาเด็กๆ เรียนรู้การใช้โปรแก...

วิภาพรรณ วงษ์สว่าง หรือ นานา ผู้ก่อตั้งเพจ Thaiconsent และเว็บไซต์ thaiconsent.org แหล่งข้อมูลเรื่องเพศสำหรับวัยรุ่น ซึ่งไม่ใช่ความรู้เรื่องเพศศึกษาแบบฉบับทางการ แต่เนื้อหาของเพจและเว็บนี้ได้ขยับเพดานมุมมองการเรียนรู้และการทำความเข้าใจเรื่องเพศในมิติที่หลากหลายลึกซึ้ง กลายเป็นแรงดึงดูดเชิญชวนให้ผู้คนเข้ามาแลกเปลี่ยนความคิด ตั้งคำถาม รวมถึงแบ่งปันประสบการณ์ แตกต่างไปจากสื่อความรู้เรื่องเพศโดยทั่วไป...

Libraries Without Borders (LWB) เป็นองค์กรไม่แสวงหากำไรระดับนานาชาติที่ทำงานด้านส่งเสริมการศึกษา มุ่งขจัดอุปสรรคในการเข้าถึงความรู้และสารสนเทศ โครงการสำคัญของ LWB คือ Ideas Box หรือ "กล่องความรู้เคลื่อนที่" เป็นห้องสมุดขนาดจิ๋วในหีบเหล็ก 2 ใบ สามารถถอดประกอบติดตั้งและเคลื่อนย้ายได้ง่าย มีระบบเชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียม เครื่องคอมพิวเตอร์พกพา 4 เครื่อง แท็บเล็ตจอสัมผัส 15 เครื่อง เครื่องอ่...

รอล์ฟ เฮเพล ผู้อำนวยการห้องสมุด DOKK1 แห่งเมืองอาร์ฮุส ประเทศเดนมาร์ก ถอดบทเรียนการดำเนินงานกว่า 15 ปีนับตั้งแต่เมื่อครั้งริเริ่มแนวคิดจัดตั้งจนกระทั่งเปิดให้บริการห้องสมุด DOKK1 ในปี 2015 นี่คือบทสรุปจากการวิเคราะห์โดยหนึ่งในบุคคลที่เกี่ยวข้องใกล้ชิดกับโครงการนี้มากที่สุด เพื่ออธิบายถึงสาเหตุแห่งความสำเร็จอันน่าเหลือเชื่อของห้องสมุดประชาชนยอดเยี่ยมประจำปี 2016 สกัดเป็นองค์ความรู้ที่มาความสำเร็จขอ...

บนเวทีเสวนา “เสียงที่ไม่ (เคย) ได้ยิน ภาคประชาชน” ในงานมหกรรมหนังสือระดับชาติที่ผ่านมา เดย์ ฟรีแมน เป็นหนึ่งในผู้พูดวันนั้นซึ่งกล่าวไว้ตอนหนึ่งว่า "เวลาที่รัฐบาลพูดเรื่องวาระการอ่าน หรือส่งเสริมการอ่าน ยังไม่เคยเห็นอะไรที่เป็นรูปธรรมเลยว่า จะทำอย่างไร เพราะการอ่านจะมาส่งเสริม เป็นวาระ เป็นเทศกาลแบบเทศกาลเบียร์ เทศกาลกินเจ 5 วัน 7 วัน มันไม่ได้ การอ่านมันเหมือนเรากินข้าว เราต้องอ่านทุกวัน ไม่ใช่เทศ...

ห้องสมุดมหาวิทยาลัยพยายามเปลี่ยนผ่านจากบทบาทดั้งเดิมในฐานะคลังสารสนเทศและทรัพยากรเพื่อการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของปัจเจก เป็นสถานที่เพื่อพบปะ ร่วมมือ และมีปฏิสัมพันธ์ในกระบวนการเรียนรู้ที่มีพลวัต สถาบันการศึกษากำลังจะเพิ่มพื้นที่เพื่อการเรียนรู้ด้วยตนเองที่ไม่ถูกจำกัดโดยโครงสร้างและวัตถุประสงค์แบบเฉพาะเจาะจง เส้นแบ่งอาณาเขตระหว่างพื้นที่เชิงวิชาการและพื้นที่เพื่อพบปะสังสรรค์จะชัดเจนน้อยลง พื้นที่ผส...

บอกเล่าพูดคุยเนื้อหาจากหนังสือของ รศ.นพ.วีระศักดิ์ ชลไชยะ และคณะ ซึ่งนับว่าเป็นหนังสือภาษาไทยเล่มแรกที่ได้รวบรวมองค์ความรู้ด้วยวิธีการศึกษาข้อเท็จจริงเชิงประจักษ์ จากการติดตามกลุ่มตัวอย่างอาสาสมัครตั้งแต่อายุ 6 เดือนต่อเนื่องไปจนถึงอายุ 5-6 ปี เพื่อสรุปวิเคราะห์ถึงผลของการใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์ผ่านจอและข้อเสนอแนะการใช้งานที่เหมาะสม โดยมีกรอบกรณีศึกษาถึงผลของสื่ออิเล็กทรอนิกส์ผ่านจอใน 6 เรื่องสำคัญไ...

‘โครงการ 100 หนังสือดี 14 ตุลาที่ควรอ่าน’ เกิดขึ้นจากการจัดงานฉลอง 40 ปี 14 ตุลา เมื่อปี พ.ศ. 2556 โดยรวบรวมรายชื่อหนังสือที่ช่วยสร้างความเข้าใจและตระหนักรู้เกี่ยวกับเรื่องราวเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 เพื่อส่งเสริมให้ผู้อ่านเกิดแรงจูงใจแสวงหาผลงานคุณภาพที่ยังพอจะเข้าถึงได้ ไม่ว่าจะด้วยการซื้อหาหรือหยิบยืมจากห้องสมุด และมุ่งหวังให้เป็นแหล่งข้อมูลสนับสนุนแก่ครูหรือบรรณารักษ์ไว้ใช้สืบค้นอ้างอิงสำหรับจ...

การเขียนโค้ดหรือโปรแกรมคอมพิวเตอร์กำลังจะเป็นทักษะพื้นฐานที่ใครๆ ต่างก็นำมาใช้เพื่อการริเริ่มและสร้างสรรค์สิ่งต่างๆ ที่อยู่รอบตัว เปรียบเป็น ‘การรู้หนังสือด้านที่ 4’ นอกเหนือไปจากทักษะการอ่าน การเขียน และการคิดคำนวณ เด็กที่เกิดและเติบโตขึ้นมาในสิ่งแวดล้อมแบบดิจิทัล หรือ Digital Native จะมีศักยภาพเรียนรู้ทักษะการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ได้ตั้งแต่อายุประมาณ 7 ขวบ โค้ดดิ้งจึงกลายเป็นความรู้สามัญที่โรง...

กลุ่มระบัดใบ สร้างชื่อให้รู้จักในแวดวงส่งเสริมการอ่านจากโครงการกล่องหนังสือเคลื่อนที่ ซึ่งหมุนเวียนหนังสือระหว่างโรงเรียนและศูนย์พัฒนาเด็กเล็กจนเกิดต้นกล้านักอ่านกระจายไปทั่วจังหวัดระนอง อีกทั้งยังสร้างเครือข่ายองค์กรและบุคคลที่ทำงานด้านเด็กให้เกิดการเชื่อมร้อยกันได้อย่างกว้างขวาง ผลลัพธ์ของโครงการซึ่งมีเป้าหมายอยู่ที่การเข้าถึงหนังสือและการอ่าน จึงไม่เพียงทำให้เด็กๆ ที่ได้อ่านหนังสือ เกิดการเปลี่...

ในขณะที่ห้องสมุดหลายประเทศทั่วโลกกำลังกังวลว่า ยุคดิจิทัลที่กำลังมาถึงจะเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการอ่าน เมื่อคนใช้บริการลดลงในที่สุดห้องสมุดก็จะตาย แต่ห้องสมุดของกลุ่มประเทศสแกนดิเนเวียกลับมีสมมุติฐานที่แตกต่างออกไป โดยมองว่าพฤติกรรมและความต้องการของผู้ใช้บริการนั้นมีความหลากหลาย และสามารถเปลี่ยนแปลงไปตามบริบทของสังคมได้เป็นธรรมดา หากห้องสมุดไม่ได้มีนิยามเพียงสถานที่เก็บรักษาหนังสือ ก็ควรวิเคราะห์ปัญหา...

โครงการโมเดลแห่งเดนมาร์ก เกิดขึ้นเพื่อตอบสนองต่อความท้าทายที่ห้องสมุดกำลังเผชิญอยู่ โดยมีการออกแบบแนวคิดใหม่เพื่อสร้างบริการที่มุ่งตอบสนองความต้องการของผู้ใช้ห้องสมุดอย่างแท้จริง ผลลัพธ์ที่ได้คือ Four Spaces Model หรือแบบจำลองจัตวากาศ ซึ่งเป็นแนวคิดที่ถูกพัฒนามาจากการทบทวนประสบการณ์ของห้องสมุดทั้งระดับชาติและนานาชาติ ก่อนที่จะนำไปประยุกต์ใช้และกลายเป็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญของห้องสมุดทั่วประเทศเดนมาร์...

เมื่อโลกเปลี่ยนแปลงจากระบบอุตสาหกรรมเป็นการขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศ โรงเรียนและการเรียนการสอนรูปแบบเดิมย่อมไม่อาจตอบสนองกับภาวะแวดล้อมที่เปลี่ยนไป readWORLD ชวนมารู้จักโรงเรียนคิดใหม่และการเรียนสอนแบบกลับตาลปัตรซึ่งนำมาสู่การสร้างสรรค์สภาพแวดล้อมและการเรียนรู้รูปแบบใหม่ที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางอย่างแท้จริง โดยครูผู้สอนเองก็พร้อมเปลี่ยนแปลงตนเองมาเป็นผู้ปลูกฝังทักษะและสนับสนุนการเรียนรู้แ...

วาทกรรม “คนไทยอ่านหนังสือปีละ 8 บรรทัด” สร้างความจดจำให้ผู้คนจำนวนมาก เพราะเป็นถ้อยคำที่มีความ ‘แรง’ ส่งผลกระทบสูงต่อความรู้สึก ทั้งๆ ที่ไม่มีใครบอกได้ว่าวาทกรรมนี้มาจากข้อมูลข้อเท็จจริงแหล่งใด หรืออ้างอิงผลการสำรวจวิจัยจากที่ไหน ยิ่งพูดบ่อยก็ยิ่งตอกย้ำให้เชื่อว่า คนไทยอ่านหนังสือน้อยมาก โดยที่ไม่เคยตั้งคำถามกับตัวเลขที่สุดแสนจะเหลือเชื่อดังกล่าว และยังแฝงด้วยทัศนะเชิงดูถูกในทำนองที่ว่าคนอ่านหนังส...

จังหวัดสโลว์ไลฟ์อย่างอุทัยธานี มีร้านหนังสืออิสระถึง 2 ร้านตั้งอยู่ห่างกันเพียงไม่กี่มุมถนน เสน่ห์อย่างหนึ่งของร้านหนังสือที่มิใช่เชนสโตร์ คือการเป็นพื้นที่พบปะระหว่างคนรักหนังสือ ในบรรยากาศกรุ่นไอมิตรและกลิ่นกระดาษ บ่อยครั้งเจ้าของร้านนั่นเองที่เป็นผู้ร่วมสนทนากับผู้มาเยือน ยิ่งช่วยเพิ่มรสชาติการพูดคุยด้วยความรู้สึกเป็นกันเอง ทว่าในวันที่วงการหนังสือซบเซาและพฤติกรรมการอ่านเปลี่ยนไป ผู้คนเดินเข้าร...

ท่ามกลางธรรมชาติอันเงียบสงบห่างออกไปจากตัวอำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นที่ตั้งของ “ทุ่งสักอาศรม” ที่พำนักของครูกานท์ หรือ ศิวกานท์ ปทุมสูติ กวีและนักเขียน ผู้ซึ่งเคยสวมบทบาทอาจารย์สอนภาษาไทย และอื่นๆ อีกมากมาย ครูกานท์อุทิศชีวิตหลังเกษียณให้กับการทำงานเพื่อความงอกงามของมนุษย์โดยไม่คิดมูลค่า ไม่ว่าจะเป็นค่ายกวีสำหรับเยาวชน กิจกรรมและการอบรมแก้ไขปัญหาการอ่านออกเขียนได้ การบ่มเพาะแนวทางการศึกษาท...

ห้องสมุดสรรพสิ่ง (Library of Things) ปรากฏตัวในโลกการเรียนรู้มานานกว่า 40 ปี ก่อนที่เราจะคุ้นหูกับคำว่า Internet of Things เสียอีก นี่คือรูปแบบของห้องสมุดที่ไม่มีหนังสือไว้ให้อ่านหรือยืมคืน แต่เป็นห้องสมุดสำหรับยืมคืนสิ่งของสารพัด หลายสิ่งไม่น่าเชื่อว่าจะมีให้บริการ หากเรามองว่าสิ่งของเครื่องใช้นั้นก็เป็นเครื่องมือหนึ่งที่ช่วยให้ผู้คนได้ค้นหาความสนใจของตนและเรียนรู้ทักษะใหม่ๆ แล้วทำไมล่ะจึงจะยืมสิ...

นี่เป็นอีกหนึ่งโรงเรียนมัธยมปลายที่น่าจับตามอง ด้วยกระบวนการคัดเลือกผู้เข้าเรียนแบบเข้มข้นจากเด็กไทยทั่วประเทศ เน้นนักเรียนที่มีทักษะความสามารถพิเศษด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยให้ทุนเรียนฟรีทุกราย จัดการเรียนการสอนที่มุ่งให้เด็กรู้จักคิดวิเคราะห์ สามารถค้นหาและค้นพบความชอบความถนัดของตนเอง สนับสนุนเครื่องมือสำหรับการศึกษาค้นคว้าด้านวิทยาศาสตร์ ส่งเสริมการทำวิจัยและถ่ายทอดสื่อสารความรู้ กระทั่งนั...

“เด็กสายวิทย์หรือสายศิลป์ก็ไม่ชอบการเรียนแบบท่องจำทั้งนั้นแหละ!” ภาคิน นิมมานนรวงศ์ ครูสอนสังคมศึกษาในโรงเรียนเด็กวิทย์ พูดคุยกับทีมงาน readWORLD เรื่องการเรียนการสอนอย่างออกรส จนทำให้เราฉุกคิดถึงประโยค “เด็กไทยคิดวิเคราะห์ไม่เป็น” ว่าแท้ที่จริงแล้วเป็นเพราะการเรียนการสอนแบบท่องจำ หรือว่ามาจากเหตุใดกันแน่ ครูหนุ่มวัย 27 ปี ชี้ให้เห็นถึงบทบาทของครูและหนทางที่จะส่งเสริมให้เด็ก “คิดเป็น” ไว้อย่างน้อย...

ข่าวปลอมหรือ Fake News เฟื่องฟูแพร่ระบาดอย่างรุนแรงในยุคที่มีการใช้อินเทอร์เน็ตและโซเชียลมีเดียกันอย่างแพร่หลาย บางครั้งผู้บริโภคสื่อก็ไม่สามารถแยกแยะข้อเท็จจริงกับสิ่งที่ถูกแต่งเติมได้ ส่วนหนึ่งนั้นเป็นเพราะขาดทักษะการรู้สารสนเทศและสื่อ ขณะที่บางกรณีผู้รับสื่อก็พร้อมยอมรับและหลงเชื่อข่าวปลอมเพียงเพราะเนื้อหาข่าวนั้นตรงกับทัศนคติและจุดยืนทางการเมืองของตน ในแง่นี้ห้องสมุดจึงควรมีบทบาทเข้ามาช่วยให้ผ...

“𝗞𝗻𝗼𝘄𝗹𝗲𝗱𝗴𝗲 𝗖𝗮𝗽𝗶𝘁𝗮𝗹” มหาอาณาจักรความรู้ในศูนย์การค้าแกรนด์ฟรอนต์โอซาก้า (Grand Front Osaka) พื้นที่ใช้สอยขนาดใหญ่มหึมา 88,200 ตารางเมตร เป็นศูนย์กลางกิจกรรมสร้างสรรค์ความรู้และพื้นที่อเนกประสงค์สำหรับผู้คนที่มีความสนใจและทักษะที่แตกต่างหลากหลายมารวมตัวกัน เพื่อแบ่งปันแรงบันดาลใจและร่วมกันสร้างคุณค่าใหม่จากการผสมผสานระหว่างความสร้างสรรค์ของมนุษย์กับเทคโนโลยี ดังคำภาษาญี่ปุ่นที่เรียกว่า “Omosiroi” ซึ...

พาไปรู้จักห้องสมุดประชาชนเกาสง เมืองสำคัญทางตอนใต้ของประเทศไต้หวัน ซึ่งนำกลยุทธ์ส่งเสริมการอ่านทุกรูปแบบที่สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและพฤติกรรมของผู้ใช้บริการ นวัตกรรมการให้บริการที่หลากหลายและทันยุคทันสมัยทำให้เมืองเกาสงกลายเป็นแดนสวรรค์ของนักอ่าน และผู้คนก็หันกลับมาเข้าห้องสมุดเพิ่มขึ้น ความสร้างสรรค์ที่ไม่หยุดนิ่งทำให้ห้องสมุดประชาชนเกาสงก้าวเข้าสู่ยุคทอง กลายเป็นภูมิทัศน์ทางวัฒนธร...

กระบวนการ ‘นคราภิวัตน์’ (Urbanization) และแนวคิดใหม่ในการพัฒนาพื้นที่เมือง (Urban Space Re-development) ด้วยการปรับรูปการใช้ที่ดินหรือพื้นที่ให้เชื่อมโยงกับการส่งเสริมความรู้ ความคิดสร้างสรรค์ วัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น ตลอดจนกระตุ้นจินตนาการหรือแรงบันดาลใจใหม่ๆ เป็นแนวโน้มที่เปรียบเสมือนสายลมที่กำลังพัดแรง ทั้งในโลกตะวันตกจรดโลกตะวันออก กรอบคิดใหม่ดังกล่าว ได้เปลี่ยนให้สวนสาธารณะซึ่งเดิมทำหน้าท...

โตโย อิโตะ (Toyo Ito) สถาปนิกชาวญี่ปุ่นที่มีผลงานโดดเด่นในการออกแบบพื้นที่สำหรับการเรียนรู้ ผู้ซึ่งเคยฝากผลงานชิ้นเอก “เซ็นไดมีเดียเทค” (Sendai Mediatheque) และเป็นผู้ริเริ่มแนวคิด “สถาปัตยกรรมแห่งอนาคต” มาใช้ในงานออกแบบสร้างสรรค์ ซึ่งท้าทายและทำให้ขอบเขตนิยามการจัดแบ่งพื้นที่ตามแบบแผนเกิดความพร่าเลือน พิถีพิถันกับการเลือกใช้วัสดุและแหล่งพลังงานที่เหมาะสม และนำเสนอรูปลักษณ์อาคารที่แตกต่างไปจากขนบด...