Sons occitans

Aguest ei eth darrèr pòdcast des 46 capítols des Sons Occitans. Aguest gran parçan prolífic en cultura sonora. Gràcies per seguir-mos e mos retrobam, ben lèu, en un aute "Món Sonor Occitan". Adiu, adishatz e andocien!

Era cançon Jol Pònt de Mirabèl ei ua des mès clàssiques d'occitania mès que sabetz què ditz era letra sancèra? Aué qu'escotaram beres versions d'aguesta coneishuda melodia.

Començam eth "Sons occitans" d'aué en tot parlar d'ua des opères considerades mès importantes deth barròc e escrita en occitan. Parlam de "Dafnís e Alcimadura", escrita per Joan Jusèp Cassenèa de Mondovila.

Aué que parlaram dera Hèsta der Ós o dera Ossa, ua hèsta comun ath long des Pirenèus e qu'en 5 lòcs dera Catalonha Nòrd e d'Andòrra ei declarat auviatge culturau immateriau.

Eth bascoat e era gasconha qu'an caminat amassa ath long deth temps e per aquerò, dilhèu, fòrça des grops bascos canten en occitan e tanben formacions occitanes canten en basc. En aguest pòdcast d'aué n'escotaram quauqu'uns.

Aué tornam tara Val d'Aran entà parlar des Paoms e es Paoesses. Es sòns membres, originaris o damb vinculacions en pòble de Vilamòs, comencen era sua trajectòria en tot èster un grop de musica qu'a devengut ua associacion de promocion dera lengua e cultura aranesa.

Auem plan grani musicaires de renòm coma Marcel Amont, André Dassary o Reda Caire que mos apròpen ara cançon leugèra des ans 60 infloenciadi pera musica classica. Quines "chansons" occitanes coneishem?

Fòrça des poètes, escrivans o lingüistes an estat musicadi per diuèrsi artistes. Autant es anonims coma es plan arreconeishudi Max Roquetta, Joan Bodon, Pèir de Garròs, Robèrt Lafont o Frederic Mistral. Mos acompanhes en aguest nau pòdcast?

Es Aubades, eth Balh plan, era Pòlca piqué, era Giga, era Aubada. Coma se dancen aguestes cançons? Les saben barar era gent deth carrèr o sonque es Còlhes e es grops tradicionaus de dances araneses?

Fòrça des cançons son inspirades enes paisatges occitans. Eth pòrt de Marsèlha, es Lanes aquitanes, es Pirenèus, era Occitania des vinherons, era part des Valades occitanes, Niça, Pau, era Ardecha, era Plana de Bedós, eca. Toti es cornèrs d'Occitania qu'an ua cançon. Les escotam?

Se parlam de triòs non i pòden pas mancar es de Jazz. Totun que tanben n'auem de d'auti estils. Sajaram d'apropar-mos, un sinhau mès, ara cultura sonora des formacions musicaus "a tres" en tot escotar as Savignoni Trio e lo Papet, A vista de Nas, o as Trio Joglar, entre d'auti.

Se i a ua formacion qu'a sabut barrejar es cantaires e musics de Catalonha, Occitania e era Val d'Aran que son des ÒC, Brigada Internacional, entestadi per Carles Belda. A trauèrs de 18 cançons significatives dera cultura musicau occitana amassa damb diuèrsi cantaires de prumèr nivèu, mos pòrten ara "Guida del Viatge pel cançonièr occitan".

Eth punt d'inflexion dera reivindicacion culturau e sociau dera Occitania modèrna que siguèc ena epòca dera Nòva Cançon. Es artistes occitans totun, son reivindicatius per exelléncia. Er exemple, en pòdcast sonor d'aué eneth qu'escotaram coma s'i reivindique era vida vidanta des montanhards.

Era nhèu, era ploja, eth cèu anherèr, era balaguèra, eth vent castanhèr, eth solei, es cançons dera entrada deth temps clar, es cançons deth mes de mai, eth printemps, eth solindre, eth vent d'espanha, o eth vent d'autan. Occitania cante as sasons e ara meteorologia.

Era "Putan de cançon" des Mossu T e Lei Jovents, s'escotèc enes arradios convencionaus pendent fòrça mesi. Er occitan sonave entre eth catalan, eth castelhan o er anglés. Aué dedicam aguest pòdcast as marselhesi Mossu T.

Alighieri, aguest personatge transcendentau dera istòria culturau medievau, vantèc era lengua occitana e eth parlar mairau deth trobador Arnaut Daniel. En aguest pòdcast de trobadors e trobairitz ne parlam un sinhau mès. Mos i acompanhatz?

Es estils musicaus mès durs e electrics tanben i son en lengua nòsta. En episòdi d'aué ne coneisheram quauqu'uns. Grops coma Boisson Divine, Familha Artús o CxK mos acompanhen ath long d'aguest nau pòdcast dera sonoritat mès dura.

Es Sarabat d'Aran, formacion majoritaria des ex Bramatopin, gessen dera pura militancia ara musica per part des sòns membres a despièt qu'en un des sòns disques, eth cantaire Pau Donés de Jarabe de Palo les cante en ua cançon. Sabetz de quina cançon parlam?

Eth món sonor occitan ei viu mercés a tota era musica arremassada per persones que, mercés ara sua sensibilitat e estima ath país, an artenhut a deishar-mos beròies pèces enregistrades e arremassades pes archius sonors occitans. Descorbim quauques cançons inedites en aguest pòdcast. Mos i acompanhatz?

Quines son es bèsties animaus as que canten es grops occitans? Ei er ós er animau mès cantat? Ei era lèbe? eth lop? Era guinèu? era catla? es audèths? Quin ei er imaginari animau sonor occitan? Descorbim era fauna sonora occitana en aguest nau pòdcast!

Alidé Sans, damb era cançon "La terra per sembrar", mos ac dèishe ben clar. Eth món sonor aranés viu un moment de reviscolament mès enlà dera Val e ac hè dera man d'Alidé Sans. Era joena cantaira aranesa redefinís es cançons mès tradicionaus e ne pòrte de composicion pròpria damb fòrça energia collaborativa.

Coneishetz quin ei eth trabalh deth "Eth Reiaume desbrembat. Era crotzada contra es Albigesi. Era tragedia catara"? Parlam un sinhau sus aguest projècte tamb beres cançons interpretades per Jordi Savall, Hespèrion XXI, e Era Capella Reial de Catalunya.

Aué parlam deth Carnaval, deth Magràs occitan. Coma se celebre en Occitania? Coneishetz era cançon d'eth "Carnaval qu'ei arribat"? E era der "Adiu praube carnaval"? I a cançons especifiques d'aguesta hèsta? Qui ei Sant Pançart?

La Talvera, qu'ac desnishen! Enteneram era votz inconfonible de Céline Ricard e tota era prodoccion musicau deth grop La Talvera, entestadi per Daniel Loddo. Era Associacion CORDAE - La Talvera non sonque comprén ua extensa discografia musicau, senon qu'arremassen, tanben, ua hòrta prodoccion culturau occitana.

Fòrça des cançons occitanes amaguen ad darrèr a un poèta o a un escrivan. De hèt, ad laguens deth roman de Flamenca, qu'a inspirat ara cantaira Rosalía, i à beth passatge d'aqueri prumèrs trobadors que cantaven ath fin'amor, ath trobar luenh o ath trobar clus.