พาพา

เรื่องรารการเดินทางของ พาพา

ก่อนหน้านี้บ้านปู่ไม่ได้มาอยู่ตรงนี้ตั้งแต่แรกเดิมที่ตรงนี้เป็นที่นาช่วงก่อนย้ายมาสร้างตรงปัจจุบัน ได้อยู่ใกล้ๆกับวัดใน  หลักจากหมดหน้านา ก็จะมีช่วงเตรียมที่จะเริ่มทำนาใหม่ ช่วงเดือนหก บริเวณไหนใกล้น้ำก็จะเริ่มถ้าหญ้า วิดน้ำด้วยรหัส ชกมวย เตรียมตกกล้าไว้ก่อน โดยการทำที่ให้เตียน น้ำพอดินเปียกๆ แต่ก่อนที่จะหว่านกล้าได้นั้นต้องเพาะกล้าก่อน โดยการเอาข้าวที่แช่น้ำมาแล้ววางไปที่เสื่อลำแพน แบบแผ่ๆไป แล้ว...

คนสมัยย่าเขาไม่เรียกเดือนตามสากลแต่จะเรียกตามหลักปฏิทินไทย ซึ่งลักษณะเดือนก็จะคร่อมกันอยู่ ย่าก็ไม่รู้ที่มาว่าทำไมเขาเรียกกันแบบนี้ แต่ก็เรียกตามๆกันมาจนติดปาก โดยเขาจะเรียกเป็นเลข เช่นเดือน1 เดือน2 ไล่กันไป พอเข้าสู่ช่วงฤดูร้อน ก็เป็นช่วงเวลาแห่งผลไม้ที่ต่างพากันออกผลในช่วงนี้ ในเมื่อก่อน เป็นเรื่องยาก ที่จะหาผลไม้นอกฤดูกาลกินได้ หากข้าวออกดอก หรือข้าวแต่งตัว มะม่วงก็เริ่มออกดอกออกช่อ พอเกี่ยวข้า...

โรงผี.. ในเด็กๆ ย่าชอบไปเล่นที่วัดใน ที่ใต้ศาลานั้นจะมีโรงหลังจากใส่คนตายเก็บไว้ เขาเรียกว่าโรงผี ที่ยังมีโรงอยู่เพราะว่าสมัยนั้นเขาไม่เผาโรงกัน บ้านใครต่อเองได้ก็จะช่วยกันต่อ หากไม่มี วัดก็จะหามาให้ ในวันที่แม่ยาเสีย ป้าจงป้าของย่า ตอนนั้นอยู่ที่สีกัน พ่อของป้าจงก็ไปตามกลับมาหลังจาก กลับมา ก็เห็นคนต่อโรงกัน ตอนนั้นใจก็เริ่มไม่ดี คนที่บ้านก็เยอะขึ้น ตอนแรกป้าเขาคิดว่าพ่อของย่าเสีย เขาเลยไปหาแต่ก็ย...

อดทำก๋วยเตี๋ยวเพราะไม่มีเส้น ความเป็นมาวัดหลวงพ่อโสธรในสมัยก่อน เป็นเรื่องเล่าที่ย่ารับฟังต่อกันมา ว่ากันว่ามีประพุธรูป 3 องค์ ลอยทวนน้ำมาแล้วไปจมตรงบริเวณวัด จึงเป็นที่มาของคลอง 3 ประทวน 2 องค์แรกหลังจากได้นำขึ้นมาแล้วได้ไปอยู่ที่วัดบ้านแหลม กับวัดไร่ขิง ส่วงองค์สุดท้าย ยกไม่ขึ้น จึงต้องทำพิธีก่อนจึงจะยกขึ้นมาได้องค์นั้นเรียกว่าหลวงพ่อโสธร โดยพระทั้งหมดนั้น ทำมาจากทองคำ สมัยก่อนวัดหลวงพ่อโสธรนั้น...

ทุกๆครั้งหลังจากกดูรายการทีวีในช่อง workpoint ย่าก็ชอบนำเรื่องราวที่น่าสงสารมาเล่าให้เราฟัง ในรอบนี้เป็นในเรื่องของคนพิการทางขาที่ต้องการนำเงินรางวัลไปใช้หนีที่คุณพ่อของเขายืมมาเพื่อใช้ซื้อขาเทียมที่ดีกว่าเดิม เพราะว่าอันเก่า ใส่แล้วมันเสียดสีกับเนื้อ... ชลประทานในสมัยย่านั่น มีตลาดน้ำที่มีลักษณะคล้ายอ่าวขนาดใหญ่ที่คนในพื้นที่บริเวณนั้น และเหล่าแม่ค้าพายเรือเข้ามาขายกันเยอะมีทั้งเรือเล็กเรือใหญ่ น...

สมัยนี้หาตกปลายากกว่าสมัยก่อน ในตอนนั้นใช้ไม้ไผ่เป็นคันเบ็ดผูกกับเชือกและตะขอตกปลาที่เกี่ยวใส้เดือนเอาไว้ ในตอนั้นย่าตกเดินตกไปเรื่อย ปลาตอนนั้นเยอะมาก ปลาจุ๊บจับๆ พอเจอปลาก็เพียงแค่หย่อนเบ็ดลงไป ไม่นานปลาก็มากินแล้ว ยายเฉี่อยคนที่ไปหาปลากับย่า ตกปลาช่อนมา แล้วก็เอามาเผา แต่ก่อนเผา เขาเอาดินมาพอกก่อนเพื่อจะได้ไม่ไหม้ และก็หางวงตาลมาวางกองๆไว้ ย่าว่าทำแบบนี้เนื้อปลาหวานมาก  สมัยนั้นแถวบ้านก็จะเป็นท...

ปลากระป๋องมีหลายตัวย่าพาก็มียี่ห้ออยู่ในใจ ในสมัยย่า ในเมื่อก่อนนั้นก็ได้มีปลากระป๋องแล้วแต่ไม่ได้อร่อยเหมือนทุกวันนี้ เมื่อก่อนปลาจะไม่ตัดหัว จะเอาแค่ใส้ออก ซื้อมาก็ไม่ได้กินเลย ต้องมายำก่อนเพื่อเพิ่มปริมาณให้กินได้เยอะขึ้น พ่อของย่านั้นหลังจากทำนาเสร็จพอก็ชอบเดินดูชมน่าว่ามีอะไรที่ต้องแก้ไขไหม ถือเป็นสิ่งที่หากินในตอนหน้าแร้ง เนื่องจากหาปลาไม่ค่อยได้  ปลาก้าง เป็นปลาที่คนโบราณเขาไม่กินกันเพราะมี...

ต่อจากตอนก่อนหน้าย่าก็ได้เห็นรถม้า ที่ถูกตีให้เดินแล้วจึงสู้สึกสงสารจับใจเลยได้มาเปรียบเทียบว่า แล้วอย่างควายที่มาใช้ในการไถนาไม่สงสารหรอ ย่าพาจึงได้นำเรื่องการไถนามาเล่าให้ฟัง ว่าการไถนานั้นทำไปเพื่ออะไร มีการไถกี่แบบ ไถดะ คือไถเบื้องต้น ไถครากการไถโดยใช้แปรเพื่อ ไถลากหญ้าออกจากนาเพื่อลากไปอยู่ที่คันนา โดยไม้ที่นิยมนำมาใช้คือไม้ของต้นมะขามเทศ ที่มีลักษณะเป็นแง่ง หรือคนเขาเรียกกันว่าหัวหมู ควายมีห...

ใบตองเป็นของที่ย่าคุ้นมือมาก เพราะต้องใช้ใบตอง ทำข้าวต้มมัดทำขนมต่างๆ แต่การตัดมาไม่ใช่ว่าจะใช้ได้เลย ก่อนจะใช้ได้ต้องนำใบตองมาฉีกแบ่งแยกขนาดและทำความสะอาดก่อนนำมาใช้งาน เรื่องกล้วยๆ ที่เราเพิ่งจะมาได้ทราบว่า กล้วยหนึ่งต้นออกผลได้แค่ครั้งเดียวแล้วมันจะตาย นก ช่วงนี้ที่บ้านมีนกหน้าตาแปลกๆ มาเยอะขึ้น ในสมัยย่านั้น เคยมีนกแร้งมาหากินอยู่ที่แถวบ้านด้วย ซึ่งเป็นนกที่ตัวใหญ่ คอยกินซากสิ่งมีชีวิตที่ตาย ...

ช่วงนี้เป็นช่วงปีใหม่พอดี เลยมีคนเข้ามาหาย่าบ่อยๆ วันนี้ก็เช่นกัน มีญาติๆมาหาย่าพอดี ย่าก็เลยได้มานั่งพูดคุยอย่างเพลิน ย่าได้เล่าเรื่องราวการการทำฟัน ที่ทนเจ็บมานานกว่าจะไปยอมรักษา  และย่าก็ได้เอาน้ำพริกเผาที่ทำเอวมาแจกให้คนที่คอยแวะเวียนเข้ามาหา และปู่ก็เข้ามาร่วมพูดคุยด้วย 

ปีใหม่ในสมัยก่อนนั้นไม่มีกินเลี้ยงแบบนี้ มีแต่การทำไรทำนา ทำสวนช่วงพักจากทำนา หลังจากเกี่ยวข้าว ก็มาปลูกข้าวโพดขาย โดยการปลูกมีทั้งซื้อเมล็ดมาปลูกกับใช้เมล็ดจากการปลูกรอบก่อน แต่จะใช้ของรอบก่อนมากๆ ไม่ได้เพราะจะทำให้ผลผลิตออกมาไม่ดี โดยที่ย่าขายนั้น ไม่ได้เก็บมาแล้วขายเลย ต้องต้มก่อนแล้วจึงค่อยนำไปขาย โดยย่าแบกไปขายที่ตลาด  พริกเผา ในสมัยนั้นหาเกินได้ยาก เพราะไม่มีเงินพอที่จะไปซื้อเครื่องปรุง ส่วน...

เรื่องของเชื้อสาย รุ่นพ่อรุ่นแม่ของย่า เป็นบุคคลสมัยเก่าแก่อยู่ในช่วงยุคที่ไม่มีอะไรเลย มีแต่ ภูมิปัญญา เรื่องของนามสกุลที่หายไป เพราะการแต่งงานเขาจะใช้นามสกุลของฝ่ายชาย ทำให้บ้านที่มีแต่ผู้สืบสกุลเป็นผู้หญิง ไม่สามารถส่งต่อนามสกุลของตนข้ามยุคข้ามสมัยมาได้ แกงเผ็ดเป็ดย่าง จากเป็ดที่เหลือเกินมา โดยใส่ลูกตลิงปิง กับ มะเขือเทศ ซึ่งเข้ากันอย่างมาก ด้วยรสเปรี๊ยวนำหวานตามของมัน ทำให้แกงเผ็ดเป็นย่างที่มี...

ไปบ้านย่าทีไร ย่าก็ แนะนำของที่ย่าทำให้อยู่ตลอดๆ ว่าวันนี้มีอะไรให้กินบ้าง ช่วงนี้เป็นช่วงใกล้สิ้นปี เขาว่ากันว่าคนอายุเยอะ จะรู้สึกเวลาผ่านไปไว ยิ่งเยอะมากก็รู้สึกผ่านไปไวมาก ระหว่างการสนทนา ก็มีนกแปลกๆมาเยี่ยม แล้ววันนี้ย่าก็ได้ทำอีก1 เมนูที่อร่อย และหากินยากนั่นก็คือแกงมะตาด ก็เลยได้มาพูดคุยกับย่าว่า กว่าจะมาเป็นแกงมะตาด ผ่านขั้นตอนและวิธีการอะไรบ้าง แกงมะตาด เป็นแกงที่มีเอกลักษณ์ ของตัวมะตาดมา...

นึกถึงเรื่องราวในอดีต ก็นึกถึงย่าด้วย เรื่องราวต่างๆ ในสมัยก่อน ที่ไม่มีเทคโนโลยีในการจดบันทึกมากนัก ส่วนมากเป็นการบอกปากต่อปากกันมา และรวมถึงเรื่องราว ที่ย่าพาได้พบเจอมา วันนี้ได้มาถามเกียวกับเรื่องราวของ หลวงปู่เอียม ว่ามีประวัติเป็นอย่างไร **หมายเหตุทั้งหมดเป็นเพียงแค่เรื่องเล่าเท่านั้นไม่ได้รับการยืนยันจากใครว่าเป็นเรื่องจริง ทั้งหมดนี้เป็นเรื่องที่ย่าได้รับมา ผ่านการเวลาจากการจดจำ จนมาเล่าต่อ...

เนื้อทอดสูตรเด็ดของย่าพา ที่กินไปครั้งนึง ก็นึงถึงครั้งถัดไปที่จะได้กิน วันนี้มาสืบสูตร กับย่าพากัน ส่วนเครื่องที่ขาดไม่ได้คือ หอมเจียวที่ผ่านการอบมา ซึ่งแห้งดี ไม่อมน้ำมันเยอะ แถมสะดวก น้ำยำ น้ำยำที่ย่าหารสของย่าเอง ได้ไปทำขายที่ตลาด อยู่บ่อยๆ และแน่นอนขายหมดทุกครั้ง เป็นน้ำยำที่ย่าปรุงเองทุกครั้ง ให้ได้รสที่ได้ดั่งใจ และไม่ใส่สารกันเสีย ต่อมาก็ เป็นเรื่องหมี กรอบ ของกินเล่นขึ้นชื่อในสมัยโบราณ เห...

ไก่ย่างที่โคตรอร่อย ขายที่ตลาดปากเกร็ด ที่อาซื้อมาให้หมากิน แต่บาสเอามากินปรระจำ เลยพูดถึงขั้นตอนการทำกับย่าว่าย่าทำเป็นหรือไม่ ลามไปถึงไข่ทอดที่กินอยู่เลยถามว่าย่าทำยังไงตามสูตรย่าพา และก็ถามเรื่องการทำลูกชิ้นปลาในเมนูต่างๆ ในวันนี้ยกตัวอย่างผัดฉ่าลูกชิ้นปลา ว่าทำอย่างไร

ด้วยความอยากรู้เรื่องราว ความเป็นมาของตระกูล เลยได้สอบถามย่า ผู้ที่มีความจำเป็นอย่างดี และคนแถวๆบริเวณบ้าน ก็คือคนดั้งเดิมตั้งแต่ต้นๆ โดยต้นเรื่องตอนนี้ เริ่มต้นที่คุณจาบและสามี ผู้บุกเบิก สกุล นกออก ย่าจึงได้เล่าเรื่อง ความเป็นมาต่างๆ ของคนสมัยนั้น และเรื่องลูกคนสุดท้าย ของแม่ชะอ่อนก่อนจากไป ซึ่งลูกของเขานั้น ยังต้องกินนมแม่อยู่เลย ซึ่งย่าพา เป็นผู้ดูแล น้องของเขาเป็นอย่างดี ต่อมาก็เล่าเรื่องสมัย...

ในวันที่ย่าทำแกงพะแนงเนื้อสุดแสนอร่อย ที่ย่าโปรโมทว่าเนื้อรอบนี้ดีมาก จากนั้นจึงถาม ขั้นตอนการทำอย่างไรให้อร่อย และเล่าเรื่องการทำอาหารที่ผ่านรายการทีวีให้ฟัง... และป้ายยากระทิกล่อง ว่ายี่ห้อไหนที่เขาชอบ และเล่าเรื่องสูตร ในการทำขนม ใส้เค็ม ให้ใส่แป้งหอม และระหว่างนั้นย่า ก็ได้ต้มถั่ว เพื่อไปทำขนมใส้เค็ม ... และถามถึงเรื่องที่มาของน้ำมันรำข้าว เพราะคิดว่าย่าอาจจะมีประสบการณ์ จากที่เป็นชาวนา จึงคิด...

มะขวิดผลไม้ของโปรดย่า เวลาออกลูกเหมือนต้นไม้ในงานคิดตะมาส ย่าเอาลูกมะขวิดไปขายที่ตลาด ขนมไทยที่ย่าชอบกิน เครื่องหินโม่แป้งสมัยโบราณ วิธีการโม่ข้าว ทำขนมขี้หนู และขนมเปียกปูน

ทำไมต้มแซบไม่ใส่น้ำมะนาวตั้งแต่ต้มเลย เรื่องเล่าจากการเอื้อเฟื้อของแม่ค้าที่ตลาดที่ให้ใช้ไฟฟ้า ไก่บ้านนุ่มๆ จากที่ตลาด อยากกินห่อหมกปูแต่ว่าย่าไม่ยอมทำ เสียดายเงิน ปูมันแพง นอกจากใบยอที่ไว้ใส่ห่อหมกแล้วลูกยอ เอามาทำอะไรบ้าง เรื่องของใบไม้ต่างๆ ที่คนนำมากินเป็นอาหาร

แกงใบเหลียง ของฝาก จากเพื่อนร้านข้างๆ ที่ ตลาด "ป้าเบียบ" เกาะเกร็ด เมื่อก่อนคือดงผักกระเฉด จนปลูกไม่ได้... ต้นปรือบุก แม่ครูโฉมย่า ครูสอนทำขนมให้ย่า ผู้ให้สูตรด้วยใจ และผู้นำเข้าผักกระเฉดจากเกาะเกร็ดเข้ามาขายที่ตลาด ทิศทางของลมหนาวที่พัดใต้ถุนบ้าน คนใต้รักใครแรกจริงหากไม่ถูกใจใครก็จะไม่ยุ่งเลย ย่าเคยผ่ามือเพื่อรักษาเส้นเอน ที่ก่อนหน้านั้น กำมือไม่ได้ตรงนิ้วที่เป็น กว่าจะหายดีก็ต้องใช้เว...

ขนุนสำปะลอ ขนุนที่ไม่กินเนื้อ เน้นที่กินเม็ด โดยการเอามาต้ม ย่าในสมัยเรียนที่เรียนไม่ค่อยดีเพราะไม่ได้ไปมากนัก เพราะต้องดูน้อง และช่วยงานทางบ้าน และเล่าถึงโรงเรียนการเรียนในสมัยก่อน และการหุงข้าวกับถ่านนี่คือว่าหรูเย เพราะเมื่อก่อนคนทั่วไปหุงกับฝืน เรื่องของคนขายถ่านที่พายเรือมาขายถ่านที่คลองหน้าบ้าน เป็นเรื่องราวของพ่อย่า(อ่อง)ที่เจอเพื่อนสมัยที่เป็นทหาร ย่าอยู่ตรงนั้นพ่อดีจึงนำเรื่องมาเล่าให้ฟัง...

เรื่องกล้วยๆ ของกล้วย ต่อด้วยการทำทอดมันสูตรย่าพา โดยระหว่างนั้นก็กินป๊อปคอนไปเพลินๆ จริงๆแล้วหัวใชเท้าคือหัวของผักกาด จริงๆก่อนหน้านี้เรียกว่า หัวผักกาด และก่อนจะจบเรื่อง มีมิจฉาชีพโทรมา

ในสมัยก่อน เขากินเนื้อควายด้วย แต่เขาไม่ได้เชือดเอานะ เพราะจริงๆ เขาเลี้ยงไวไถนา หากมันตายจึงค่อยนำมากิน ในหลายๆ เมนู เช่นยำ หนังควายเผา หรือแกงโบราณต่างๆ เช่น แกงขี้เหล็กเนื้อควาย แกงเนื้อเค็มกับหน่อไม้ดอง แกงปลาช่อนทอดกับผักกาดดอง ซึ่งในสมัยนี้เมนูแกงโบราย ได้เริ่มคอยๆ หายไปทีละอย่าง 2อย่างแล้ว... น้ำตับจากทางเหนือ ย่าได้ไปเจอจากทางเหนือ ย่าเล่าว่าเป็นๆ เหนือนใส้กรอก เป็นของฝากจากคนไปเที่ยวเหนือ...