Historia bliska

W Historii bliskiej rozmowa z historykiem Maciejem Korkuciem o obchodach PRL-owskiego święta 22 Lipca. Jak ten dzień traktowali Polacy? A jak ówczesne władze ? Jakie imprezy i wydarzenia towarzyszyły tym obchodom? O tym Marek Stremecki rozmawiał ze swoim gościem.

Gościem Marka Stremeckiego w Historii bliskiej był Janusz Peciak, mistrz olimpijski w pięcioboju, z 1976 roku w Montrealu. Na kolejnych igrzyskach, w Moskwie w 1980 roku, zajął szóste miejsce. Na igrzyska do Los Angeles w 1984 roku nie pojechał na skutek bojkotu tych zawodów przez władze komunistycznej Polski. O tym bojkocie oraz o możliwościach rozwijania kariery w PRL-u opowiedział w audycji. 

W Historii bliskiej rozmowa o nieznanych faktach związanych z obławą augustowską z 1945 roku. Gościem Marka Stremeckiego był Zbigniew Gluza, twórca Ośrodka Karta, współtwórca Domu Spotkań z Historią.

Gościem audycji jest Tomasz Bonek, autor książki "Repatrland '45. Drogi Polaków na Ziemie Odzyskane". To opowieści o przodkach przybywających od 1945 roku na nową "ziemię obiecaną", nie do szklanych, lecz ceglanych, poniemieckich domów i kamienic. Do kosmopolitycznego Repatrlandu, w którym mieli zatrzymać się tylko na chwilę, a zostali na pokolenia.

W Historii bliskiej gościem Marka Stremeckiego był Tomasz Pietrucha: adiunkt w Dziale Archiwum Tadeusza Kantora i Zbiorów Bibliotecznych Muzeum Tadeusza Kantora w Cricotece. Rozmowa dotyczy działalności i twórczości Tadeusza Kantora oraz traktowania jego działań artystycznych przez władze PRL-u.

Polska przedmurzem chrześcijaństwa, Polska spichlerzem Europy? Mitów na temat Rzeczpospolitej Szlacheckiej jest wiele. O szczegółach opowiada Joanna Orzeł, autorka książki "My Sarmaci. Mity i rzeczywistość szlachty Rzeczypospolitej".

W Historii bliskiej rozmowa z prof. Mariuszem Patelskim o festiwalu opolskim w czasach PRL-u. W jaki sposób cenzura ingerowała w teksty i występy artystów zaproszonych do Opola? Kogo pokazywano w transmisjach telewizyjnych, a kogo tylko w imprezach towarzyszących? 

W Historii bliskiej rozmowa o działalności cenzury w Polsce i o ustawie z 6.06.1990r., która zakończyła działalność urzędu cenzorskiego w Polsce. Gościem Marka Stremeckiego był Adam Roliński, współinicjator powołania w 1998 r. Fundacji Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego.

Treblinka to największy wojenny cmentarz polskich obywateli. W czasie wojny, według szacunków historyków, zginęło tam ok. 900 tys. osób – Polaków i Żydów. Co robić żeby pamięć o nich przetrwała? O tym z gośćmi rozmawia Michał Wójcik.

Tysiąc lat temu odbyła się koronacja Bolesława Chrobrego a Polska dołączyła do grupy niezależnych królestw. W ten sposób po wcześniejszym przyjęciu chrześcijaństwa, kraj Polan stał się partnerem największych graczy politycznych w Europie. Gość: Marcin Pauk, mediewista.

Jak wojna i pamięć o II wojnie światowej oddziałują na kolejne pokolenia Polaków? Kiedy zaczniemy żyć pełnią życia nieobciążeni pamięcią o tych strasznych latach? Gościem programu będzie prof. Marcin Kula – historyk i socjolog.

W audycji o obchodach kolejnych rocznic uchwalenia Konstytucji 3 Maja; od 1792 roku aż do naszych czasów. Jak te obchody wyglądały w XIX wieku, a jak po II wojnie światowej? Dlaczego aż do 1989 roku ten dzień nie był uważany za Święto? Gość: historyk, Michał Bąk.

Kto i po co fałszuje odkrycia? O tym w rozmowie z Jakubem Kuzą, autorem książki "Genialnie zmyślone? Skarby, fałszerstwa, mistyfikacje".

Jak Święta Wielkanocne obchodzono w PRL-u. Które zwyczaje zaakceptowano, jakie zmieniano, co pozwalano celebrować? Gościem Marka Stremeckiego była prof. Monika Milewska: historyk, antropolog, dramatopisarka.

W dniu 82. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim gościem Michała Wójcika w specjalnym wydaniu audycji "Historia Bliska" był historyk Dariusz Libionka - redaktor naczelny pisma "Zagłada Żydów. Studia i materiały". Kto, gdzie i jak walczył? O czym pamiętamy, a co domaga się pamięci? W audycji pojawią się również materiały z Archiwum Polskiego Radia.

W tym roku mija 57 rocznica wydarzeń marcowych. Czym była ta emigracja? Jak zmieniła losy ludzi? Czy da się po takim upokorzeniu wrócić i pokochać kraj przodków? Bohaterką audycji była Janka Kaempfer Louis – autorka książki "Adieu Varsovie".

Upokorzenie i okrucieństwo na najwyższym politycznym szczeblu. Czemu służy polityczne grillowanie? - Najłatwiej jest coś narzucić słabym, bo jest wiele narzędzi, by ich docisnąć, by ustąpili - zauważył w audycji "Historia bliska" historyk i publicysta Andrzej Krajewski.

Radio Wolna Europa to najczęściej słuchana w PRL zagraniczna stacja, symbol oporu i niegasnącego ducha Polaków. Rozgłośnia wciąż istnieje i wbrew słowom Elona Muska stanowi niezwykle skuteczny instrument amerykańskiej "soft power". - To radio bardzo potrzebne - nie ma wątpliwości dyrektor Archiwum Polskiego Radia, Andrzej Mietkowski. 

O partyzantce w Polsce rozmawia się ciężko. Nie tylko historycy nie mogą się porozumieć, ustalić wspólnej wersji tego zjawiska czy fenomenu. Zwykli Polacy widzą i partyzantów okresu okupacji, i Żołnierzy Wyklętych raz jako patriotów, a innym razem jako zwykłych bandytów. 

Cztery lata temu, ratując swojego psa, wpadł do Narwi Jan Lityński - były działacz opozycji demokratycznej, uczestnik wydarzeń marcowych, obrad Okrągłego Stołu i poseł na Sejm. - Zginął człowiek legenda - nie ma wątpliwości prowadzący audycję, Michał Wójcik. 

To był szczególny czas w historii Polski, okres krótkotrwałego i względnego złagodzenia komunistycznych represji wobec społeczeństwa pomiędzy sierpniem 1980 a grudniem 1981.

Pod koniec kwietnia we wsi Puźniki w Ukrainie rozpocznie się ekshumacja ofiar zbrodni wołyńskiej. Ekipa badawcza będzie się składać z antropologów, archeologów, specjalistów medycyny sądowej oraz genetyka. - Będziemy mogli sięgnąć jedynie po wierzchołek ogromnej góry lodowej, która wciąż pozostaje do przebadania - zwraca uwagę dr hab. Damian Markowski.

"Dama z gronostajem" pędzla Leonarda da Vinci to jeden z najważniejszych obrazów w Polsce, a jednocześnie jedno z najbardziej pożądanych dzieł sztuki na świecie. - Dzieła tego artysty na owe czasy były niezwykle nowatorskie - przekonuje Katarzyna Bik.

Bogdan Bartnikowski ps. "Mały" był uczestnikiem powstania warszawskiego. W wieku dwunastu lat trafił do KL Auschwitz-Birkenau. Jest jednym z niewielu żyjących więźniów obozu, autorem książki pt. "Dzieciństwo w pasiakach". - Pierwsze spojrzenie z progu wagonu i zobaczyłem druty kolczaste, a na nich lampy elektryczne. Poza tym dachy parterowych baraków - wspomina. 

80 lat temu Kraków i Warszawa zostały "wyzwolone" przez Sowietów. To "wyzwolenie" było niezwykle celebrowane, weszło w skład mitu założycielskiego Polski Ludowej. O konsekwencjach opowiedział w audycji "Historia bliska" historyk, prof. Andrzej Chwalba.