Eko-Ranek | Radio Katowice

Czy rośliny widzą i czy potrafią liczyć? Jak wyglądały rośliny 300 milionów lat temu? Jak sobie radziły w trudnym, podmokłym terenie i co wspólnego miały z węglem? Jakie zwierzęta żyły w lasach karbońskich? Na te i inne pytania odpowie Paweł Woźniak z Ośrodka Edukacji Ekologiczno-Geologicznej GEOsfera w Jaworznie

Jesteśmy "na żywo" na Śląskim Festiwali Nauki w Katowicach, gdzie jak zwykle przygotowano mnóstwo naukowych atrakcji, niemal z każdej dziedziny. Festiwal Nauki odbywa się po raz ósmy i od samego początku wydarzeniu towarzyszy Radio Katowice i Eko-Rankowa Ekipa: kiedyś mała Maja, dziś nastolatka, która z festiwalem i audycją dorastała, w towarzystwie autorki programu Gabrieli Kaczyńskiej.

Czym jest smog? Skąd się bierze? Jak go unikać i dlaczego jest tak bardzo groźny? Jakie drewno można spalać w piecach, a jakiego należny unikać? Czy każdy węgiel jest taki sam? Na te i inne pytania odpowiemy w Szkole Podstawowej nr 1 w Sławkowie, którą odwiedził Maksym Pięta, kierownik Referatu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Urzędzie Miejskim.

Co to jest klimat i jak się zmienia? Gdzie w przyrodzie zapisane są zmiany klimatyczne. Czy klimat zmienia się w świecie współczesnym, czy też zmieniał się miliony lat temu? Co wspólnego ze zmianami klimatu mają pyłki roślin? Dlaczego skały i minerały nazywane są książkami? Jakie czynniki przyrodnicze mają wpływ na zmiany klimaty? Na te i inne pytania odpowie dr Krzysztof Szopa z Instytutu Nauk o...

Czy straszyki straszą? Jak wielki jest największy na świecie pasikonik i co wspólnego mają jego nogi z uszami? Dlaczego modliszki potrafią zjeść swojego partnera? Czy kraby potrafią zmieniać swoje muszle? Jak wygląda rodzina mrówek i jak wygląda ich mrowisko? Czym jest amblypyga? Jak wygląda taniec godowy skorpionów? Dlaczego pająki się czeszą i co robią z wyczesanymi włoskami? Jak wygląda okres g...

Jakie ptaki egzotyczne hodowane są w domowych hodowlach? Czym się charakteryzują i jakie mają zwyczaje? Ile znoszą jak i czy od razu pisklęta  mają piękne kolorowe upierzenie? Czy dieta takich ptaków ma wpływ do kolor ich piór? Jakie pieśni śpiewają kanarki? Na te i inne pytania odpowiemy obserwując Mistrzostwa Podbeskidzia Kanarków i  Ptaków Egzotycznych w Mazańcowicach niedaleko Bielska Białej....

Czym są chrząszcze, jak długo żyją? Jak wyglądają poszczególne etapy ich rozwoju? Do czego służą im czułki, a do czego rogi? Jak długo żyją i dlaczego ich obserwacja jest tak ciekawa? Na te i inne pytania odpowie hodowca chrząszczy Michał Grubs, z którym przeniesiemy się do Centrum Edukacji Owady i Spółka w Bielsku Białej.

Czym jest śluzowiec, jak wygląda i czy potrafi się przemieszczać? Jakie rzadkie gatunki roślin podziwiać można w Dolinie Wodącej na Jurze? Jak nazywają się owoce dębu, a jak owoce buka? Czym jest rok nasienny? Ile stworzeń żyje pod ziemią w glebie? Na te i inne pytania odpowiemy podczas spaceru po Dolinie Wodącej. W ubiegłym tygodniu zwiedziliśmy część tego urokliwego jurajskiego zakątka, dzisiaj...

Gdzie  położona jest Dolina Wodącej i co to za miejsce? Skąd na Jurze wzięły się skały? Jakie ciekawe okazy przyrodnicze spotkać można na jurajskim szlaku? Co to są murawy kserotermiczne? Czym jest jaskinia, a czym schronisko skalne? Na te i inne pytania podczas spaceru w niezwykle urokliwym miejscu opowie nam Tomasz Grimm z Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego. 

Skąd się biorą grzyby w lesie? Czym są? Jaką funkcje pełnią dla lasu? Skąd na muchomorach biorą się białe plamki? Na te i inne pytania odpowiadamy w audycji. Na początek naszego spotkanie z leśnikami Mariuszem Kowalskim i Januszem Kurzakiem z Nadleśnictwa w Siewierzu przenosimy się do lasu.

Czym jest księżyc, jak wygląda jego powierzchnia i skąd na nim wzięły się kratery? Co to takiego satelita? Ile satelitów ma Ziemia? Jak daleko od Ziemi znajduje się księżyc? Na te i inne pytania odpowiada Katarzyna Gajda z Planetarium Śląskiego.

Ile kilometrów rzek jest w Polsce? Skąd się biorą i czy czasem wysychają? Na te i inne pytanie odpowiemy przenosząc się do Szkoły Podstawowej nr 5 w Myszkowie. Specjalną lekcję w ramach obchodzonego Dnia Rzek prowadził miłośnik przyrody Daniel Kasprzak z Salmoklubu Częstochowa.

Czym są rośliny użytkowe? Do czego je wykorzystujemy? Jakie wartości odżywcze zawierają? Których unikać, a po jakie sięgać częściej? Na te i inne pytania odpowie Małgorzata Bednarek ze Śląskiego Ogrodu Botanicznego w Radzionkowie.

W Eko-Ranku powracamy do tematu sprzed tygodnia, który dotyczy barwników naturalnych pozyskiwanych z roślin. Dziś zastanowimy się, skąd kiedyś uzyskiwano między innymi kolor zielony, żółty czy czarny. Naszym przewodnikiem jest edukatorka Sandra Kempa z Ogrodu Botanicznego z Radzionkowa.

Skąd wzięły się kolory np. na ubraniach? Czym kiedyś barwiono tkaniny i z czego pozyskiwano barwniki? Kiedy po raz pierwszy żyto sztucznych barwników? Co wspólnego z barwnikami ma przyroda? Na te i inne pytanie opowiemy spacerując po Ogrodzie Botanicznym w Radzionkowie. Naszym przewodnikiem jest edukatorka Sandra Kempa.

Dokąd tupta nocą jeż? Z czego zbudowane są kolce jeża i ile jeden jeż ma ich na ciele? Ile gatunki jeży żyje w Polsce? Czy jeże są śpiochami? Czy potrafią pływać i ile kilometrów pokonują dziennie? Jak postrzegane były wieki temu i dlaczego się ich wystrzegano? Na te i inne pytania odpowie Marcin Tosza z Ośrodka Edukacji Ekologiczno-Geologicznej Geosfera w Jaworznie.

Co takiego ciekawego jest w górskich wędrówkach? Czy zachód lub wschód słońca może inspirować i do czego? Jakie ozdoby można zrobić z odpadów i czym bawić się, kiedy nie ma zabawek? Czy spędzanie wakacyjnego czasu bez telefonu i komputera może być atrakcyjne? Na te i inne pytania odpowiada Ekipa z Zagrody Edukacyjnej Niezłe Ziółka z Mikołowa, która wakacje spędzała w Brennej podczas kolonii przygo...

Mówiliśmy już o roślinach chronionych, które oglądać można w Ogrodzie Botanicznym w Radzionkowie. Tym razem poznamy te, które rosną w kamieniołomie. Sprawdzimy te najrzadsze okazy, najbardziej pospolite i te, które owocują. Naszym przewodnikiem jest Agata Smieja.

Czym są rośliny chronione, co i kto o tym decyduje? Jaka jest najstarsza roślina objęta ochroną i gdzie ją można spotkać? Jaki jest cel ochrony roślin i dlaczego chroni się tylko niektóre? Na te i inne pytania odpowiada Agata Smieja, która zabierze nas na spacer po Ogrodzie Botanicznym w Radzionkowie.

Jakimi zwierzętami są konie? Czy są cierpliwe? W jaki sposób porozumiewają się z człowiekiem i jakie sygnały wysyłają? Jak konie śpią? Co jedzą? Dlaczego rżą? Jak konie widzą i co wspólnego ma serce konia z kopytami? Na te i inne pytania odpowiemy odwiedzając ekipę z zagrody edukacyjnej Niezłe Ziółka z Mikołowa, która wypoczywa w Brennej podczas koloni konnej. 

Dlaczego niektóre rośliny pachną a niektóre śmierdzą? Po co  im zapach i dlaczego to takie istotne dla człowieka? Gdzie rośliny gromadzą swój aromat? Czym w ogóle jest zapach i co wspólnego ma ze stresem rośliny? Na te i inne pytania odpowie Sandra Kempa, która zabierze nas na spacer po Ogrodzie Botanicznym w Radzionkowie.

Jakie funkcje pełnią zioła i jakie mają zastosowanie? Ile gatunków ziół rosło kiedyś w przydomowych ogródkach? Dlaczego zioła są bardzo ważnym elementem tradycji i kultury góralskiej? Na te i inne pytania odpowiemy odwiedzając Beskidzki Dom Zielin "Przytulia" w Brennej. Naszym przewodnikiem jest Anna Musioł.

Czym są gwiazdy? Ile jest ich na niebie? Czym są gwiazdozbiory a czym układ gwiazd? Kto stworzył pierwszą mapę nieba? Na te i inne pytania odpowiada Katarzyna Gajda z Planetarium Śląskiego.

Z czego zbudowane jest drzewo? Jaką funkcję pełnią korzenie a jaką liście? Jak odżywiają się drzewa? Czym jest fotosynteza? Na te i inne pytania odpowie Małgorzata Bednarek z Ogrodu Botanicznego z Radzionkowa.

Podczas dzisiejszego spotkania przypomnimy sobie podstawowe zasady bezpieczeństwa podczas wakacji. Będziemy mówić o bezpieczeństwie nad wodą, w górach, na Jurze i w mieście. Jakie zagrożenia na nas czekają? Czego unikać i do czego się bezwzględnie stosować? Na te i inne pytania odpowiedzą: Krzysztof Szczerba z Państwowej Straży Pożarnej z Zawiercia, Marta Wnuk w Komendy Powiatowej Policji w Zawier...