De Jortcast

Na het tweede presidentiële debat breekt de laatste fase van de campagne aan: struikelend over hijgerige peilingen en irritante interrupties gaan de VS richting de finish op 3 november. Amerikanist Koen Petersen zoekt naar historisch vergelijk en analyseert de strijd om het Witte Huis.

Vroeger verdroegen we tegenslag als het noodlot, tegenwoordig gaan we claimen, claimen, claimen. Niet alleen bij de veroorzaker: we slepen steeds vaker een derde partij erbij die de tegenslag had kunnen voorkomen. Dat constateert Kirsten Maes (advocaat bij Benthem & Van Keulen, buitenpromovenda aan de UU) in haar proefschrift, dat ze op 30 oktober aanstaande verdedigt.

Een gesprek met prof. dr. Will Tiemeijer van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (en bijzonder hoogleraar aan de Erasmus Universiteit) over de kennelijke onwil van onze stoute natie om zich coronaproof te gedragen. Krijgt Het Gezag met de gedeeltelijke lockdown ons weer in het gareel, of heeft Nederland een gedragsprobleem?

Het nieuwe normaal kan beter worden dan het oude. Mits we bereid zijn ‘vooruit te struikelen’, aldus hoogleraar sociaal-economische transities Derk Loorbach. In dr Kelder en Co legt hij uit hoe de chaos van een crisis ruimte kan geven aan nieuwe alternatieven - zeker als de overheid dat proces niet afremt.

De Grote Vijf (Amazon, Google, Facebook, Apple en Microsoft) hebben monopolistische macht en dat drukt op onze economische en democratische waarden. Dr Kelder en Co praat met Marietje Schaake over waarom en hoe we die macht moeten inperken.

Is geluk op het werk een recht? Of waarom krijgen we anders allemaal een coach van de baas en hangen er chief happiness officers rond de koffie-automaat. Geluksonderzoeker dr. Ad Bergsma werd door de jaren heen minder cynisch jegens het fenomeen en schreef het Handboek Werkgeluk.

Prof. dr. Michaéla Schippers keert zich tegen de regering en de coronapsychose. Maar wat weet een psychologe van het virus? Ze verdedigt haar standpunt dat de aangescherpte maatregelen meer schade aanrichten dan het virus.

Het gaat steeds beter met ons, maar toch zitten we gevangen in een negatief wereldbeeld. Een verdienste van de snelle nieuwsmedia. Het gaat veel beter dan we denken, zegt filosoof en kosmopoliet dr. Ralf Bodelier.

Angst voor corona, voor volle IC's en voor de herhaling van maart 2020. Dit lijkt de basis te zijn van de communicatie over corona in Nederland. In deze Jortcast een rationele blik op het gevaar van corona voor mensen onder de 60 en hoe ver kunnen we gaan om het virus te overwinnen?

Valt er nog wat te lachen in deze tijden van corona? Dick Zijp onderzoekt cabaret in Nederland en vertelt dr Kelder dat sommige ironie niet dusdanig wordt opgevat.

Is het liberalisme op zijn retour nu de door de VVD geleiden regering de staatsschuld verder en verder laat uitdijen. Professor Caspar van den Berg doorgrondt het liberalisme tot haar wortels en verlicht Dr Kelder over deze stroming.

Thuiswerken is voor twintigers en dertigers een stuk vervelender dan voor oudere kantoorknechten. Wie thuis werkt is minder zichtbaar en kan op een cruciaal punt in zijn carrière ‘professioneel geïsoleerd’ raken. Hoogleraar sociologie Tanja van der Lippe licht toe.

Met prof. dr. Sweder van Wijnbergen, hoogleraar economie aan de UvA, ontgrendelt dr Kelder het koffertje. Tevens bespreken zij het Wopke-Wiebes-fonds. Van Wijnbergen is mild kritisch en zaagt de Haagse politici tot op de enkels af.

Eindelijk een links geluid in de Jortcast. Professor Rutger Claassen legt de economische maatregelen langs de filosofische meetlat.

Lente 2021, de tijd van het jaar wanneer uw mouw kan worden opgestroopt en die spuit er eindelijk in kan. Met daarin het langverwachte Covid-19-vaccin. Maar wie stopt het in de spuit, en wat kunnen we er precies van verwachten? Microbioloog dr. Rosanne Hertzberger verdiepte zich in de materie en geeft uitleg aan dr Kelder.

Dat vrouwen geen carrière maken ligt niet alleen aan glazen plafonds en kinderen baren: in haar proefschrift en in dr Kelder en Co legt Jeanne Martens uit wat vrouwen zélf kunnen doen.

Na zes maanden virus komt vanuit de wetenschap en de filosofie de roep om herbezinning op de wereld met corona. In wat voor samenleving willen we zitten op de lange termijn? FIlosoof dr. Ad Verbrugge deelt zijn visie.

Dr. Hidde Boersma publiceerde deze week 'MEER', een boek waarin hij samen met anderen een filosofie ontvouwt voor de moderne wereld waarin 'meer' zeker geen vies woord is.

Helaas pindakaas, geen structurele loonsverhoging voor de werknemers in de zorg. De roep om meer salaris, meer collega's en minder werkdruk klinkt niet alleen in de zorg, maar eigenlijk in de gehele publieke sector. Onderwijzers, agenten, iedereen klaagt. Hoe komt dit en wat is er aan te doen? Verwordt onze sociale sector tot het afvoerputje van de arbeidsmarkt?

... op een krokantje van liefde voor wetenschap en op smaak gebracht met een vleugje bevlogenheid, geserveerd door doctorsassistent Milou Brand. In deze aflevering: dr. Manon Julicher, dr. Coen van ’t Veer en dr. Tessa Cramer.

Onze biologische evolutie voltrekt zich veel minder snel dan onze culturele evolutie. Volgens evolutionair psycholoog is daardoor een grote mismatch ontstaan tussen wie we zijn en de wereld die we hebben gemaakt. Hij legt uit hoe het zit en welke gevolgen dat heeft.

Nederland heeft nog altijd grote moeite met grootstedelijke fenomenen, vindt planoloog prof. dr. Zef Hemel. Terwijl de grote stad wel degelijk ons voorland is. In deze aflevering ontvouwt hij zijn visie op de toekomst van de stad: groot, compact en vrouwelijk.

In Den Haag bleef het vrijwel stil nadat we het virus onder controle leken te hebben, begin juni. Maar laksheid groeit en het aantal geregistreerde besmettingen loopt op. Een gesprek met prof. dr. Arjen Boin over het overheidsbeleid en de politieke spagaat van een liberale premier.

De complimentjescultuur van ons, westerlingen, verdient kritische inspectie. Het kan een averechts effect hebben op het zelfvertrouwen van kinderen of juist leiden tot narcisten. Te gast is dr. Eddie Brummelman van de UvA.

Deze week werd in de Provence in Frankrijk begonnen met de bouw van een testreactor die op termijn kernfusie mogelijk moet maken. Wat is dat en (wanneer) gaat het werken? Prof. dr. Marco de Baar, chef van DIFFER en hoogleraar aan de TU Eindhoven, geeft uitleg.