Brzmienie Świata z lotu Drozda

Dla osoby z zewnątrz nawigacja wśród chorwackich symboli narodowych może być wyzwaniem. Czasem to, co wydaje się neutralne i zwyczajne może okazać się deklaracją poglądów na temat kraju i jego przeszłości. A przeszłość ta jest materią złożoną. Budzi też kontrowersje, przy czym nie chodzi wyłącznie o wojnę lat 90., gdy narodziła się niepodległa Chorwacja. Nie mniej znaków zapytania związanych jest...

W bezpośrednim sąsiedztwie wsi Boca Chica w Teksasie testowany jest Starship - największa i najpotężniejsza dwustopniowa rakieta w historii. To ona ma ponownie zabrać ludzi na Księżyc, a później - kto wie - na Marsa. Obszar należy do firmy SpaceX, która jest oczkiem w głowie miliardera Elona Muska. Jednak Boca Chica oraz jej okolice ważne są również dla rdzennych społeczności południowego Teksasu....

Nanoroboty, które w naszym ciele wykryją i zlikwidują choroby. Telefony cienkie jak papier i budynki, które całą swoją powierzchnią pobierają energię słoneczną. Te futurystyczne wizje wyszły już z kart książek science-fiction, a w laboratoriach pochylają się nad nimi naukowcy. To tam trwają próby i badania nad materiałami przyszłości, m.in. nad grafenem. Gdy w 2010 roku dwóch naukowców dostało dzi...

Człowiek potrafi pływać od dawna. Wiemy, że w wielu zakątkach globu częścią rycerskiego rzemiosła była umiejętność posługiwania się orężem w wodzie. Współczesna historia pływania rozpoczęła się w połowie XIX wieku, a swoje apogeum miała już w wieku XX. To wtedy w wyścigach pływackich dominowali Hawajczycy, dla których woda była naturalnym i oswojonym środowiskiem. Dziś pływanie może być zarówno sp...

Gdy Muammar Kaddafi obejmował rządy nad Libią, miał 27 lat. Władzę utrzymał przez lat 42 aż skierowana przeciwko niemu społeczna rebelia zakończyła zarówno jego niebywałą karierę, jak i życie. Był jednym z najbardziej ekscentrycznych i nieprzewidywalnych przywódców świata. Gdy go zabrakło, Libia pogrążyła się w wewnętrznych sporach, które doprowadziły do wojny. Dzisiaj trwający rozejm umożliwia Li...

Safari rozumiane jako oglądanie dzikich zwierząt w ich naturalnych, afrykańskich siedliskach to koncepcja relatywnie nowa. Jednym z jej promotorów był amerykański prezydent Theodore Roosevelt. Dla wielu turystów z Europy, USA czy Azji Wschodniej safari jest jedynym powodem, by odwiedzić Afrykę. Ich liczba rośnie w szybkim tempie, podobnie jak dochody kilkunastu państw Czarnego Kontynentu, na teren...

Niewiele jest stolic tak rozległych i tak wewnętrznie złożonych jak Miasto Meksyk. Już sama nazwa tej aglomeracji podpowiada, że w grę wchodzi miejsce niestandardowe. Miejsce z historią sięgającą czasów prekolumbijskich, gdy zamiast ciągnących się po horyzont budynków było tam jezioro. W stolicy Meksyku mieszka Juan Villoro, dziennikarz, publicysta oraz jeden z najbardziej znanych współczesnych pi...

W chwili swoich narodzin Argentyna była państwem znacząco mniejszym niż obecnie. To, że dzisiaj rozpościera się na przestrzeni ponad 3 tysięcy kilometrów, zawdzięcza podbojom na dalekim południu kontynentu - w Patagonii. Mimo że teren był izolowany i trudno dostępny, miał już wówczas swoich gospodarzy. Nie przeszkodziło to Argentyńczykom w radykalnym skorygowaniu granic ich państwa. Dzisiaj rdzenn...

Za 6 lat Belgia obchodzić będzie 200 lat niepodległości. Niewielki kraj, który choć leży na uboczu stanowi centrum Europy, zbudowali Flamandowie i Walonowie. Dwie społeczności, które dzieli język, historia oraz geografia. Mimo bezdyskusyjnych różnic do dzisiaj są w stanie wspólnie szukać porozumienia, by łączyć ogień z wodą. Są razem, ale osobno - są Belgami.  Ten odcinek, podobnie jak większość i...

W oczach wielu mieszkańców Globalnego Południa Europa jawi się jako wymarzone miejsce do życia. Część z nich decyduje się na migrację ze swoich ojczyzn, a gdy droga legalna pozostaje zamknięta, wybierają kosztowną i często obarczoną wysokim ryzykiem pomoc przemytników. Nawet jeśli dostaną się do celu swojej podróży, na miejscu grozi im deportacja. To jednak migrantów nie zniechęca. W Wielkiej Bryt...

Jaką rolę pełni ambasador? Gdzie leżą granice jego wolności? Jaka powoduje nim motywacja? A także jak daleko może podejmować ryzyko? Mimo że praca dyplomatów jest regulowana zarówno protokołem dyplomatycznym, jak i instrukcjami z kraju macierzystego, nie wszystkie pytania mają jednoznaczną odpowiedź. Pewne jest natomiast, że kluczem do kraju, w którym dyplomata rozpoczyna misję, jest doskonała zna...

Ornitologia sięga swoją historią czasów antycznych, ale jej rozkwit to dopiero XIX wiek. Już wtedy po raz pierwszy obrączkowano ptaki, by móc zrozumieć ich życie i zwyczaje. W wieku XXI wciąż używamy tej samej metody, do której dołączyły nowe rozwiązania z użyciem zaawansowanego sprzętu. Mimo tego nasza wiedza o ptakach wciąż jest niekompletna. Wymaga pracy, podczas której niezbędne jest wyjście w...

W elektroniczne gry wideo na świecie gra ponad pół miliarda ludzi. To jedna z najszybciej rozwijających się form rozrywki, z którą związane są duże pieniądze. Równolegle do gier używanych rekreacyjnie organizowane są turnieje i mecze, w których ścierają się profesjonalni gracze. To oni tworzą e-sport. To rywalizacja, dla której areną są gry wideo. Zawodnicy z Korei, Japonii, Chin czy z Europy podd...

Jeśli wziąć pod uwagę zasoby naturalne oraz możliwości rolnictwa, Republika Wybrzeża Kości Słoniowej należy do najbogatszych państw Afryki. Mimo nazwy, najważniejsza dla kraju jest produkcja kakao - to światowy lider, który dostarcza ponad 30 procent globalnej produkcji tego surowca. W odróżnieniu od wielu państw regionu, ojczyzna Iworyjczyków przez dekady cieszyła się stabilnością i bezpieczeństw...

Można przyjąć, że na jednego człowieka przypadają blisko 3 miliony pająków. Mało jest zwierząt, które mają gorszą od nich reputację. Jej podstawa bierze się z faktu istnienia pająków jadowitych, jednak zaledwie garstka z nich stanowi dla ludzi realne zagrożenie. Chociaż znamy ok. 50 tysięcy gatunków tych zwierząt, nasza wiedza na ich temat jest zaskakująco ograniczona i wiele pozostaje jeszcze do...

Wybrzeże Somalii przez lata było uważane za jeden z mateczników współczesnych piratów. To tam zdarzało się najwięcej ataków na statki handlowe, co nierzadko kończyło się porwaniem załóg i żądaniem okupu. Dzisiaj somalijscy piraci są cieniem swojej świetności, ale nie tylko oni stanowią zagrożenie na morskich szlakach. Od listopada 2023 roku na Morzu Czerwonym oraz w cieśninie Bab el-Mandeb statki...

Aczowie to jedna z rdzennych społeczności zamieszkujących Paragwaj. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu żyli w izolacji i ich kontakt ze współczesnym światem był bardzo ograniczony. Mimo że tworzą zaledwie ułamek populacji państwa, najnowsza historia Paragwaju jest blisko związana z ich losem i odcisnęła na nich swoje wyraźne piętno. Dzisiaj, konfrontując się z trudną przeszłością, Aczowie starają się...

Błyskawiczny rozwój sztucznej inteligencji (SI) rodzi pytania o przyszłość. W ciągu najbliższych lat SI może wpłynąć nie tylko na rynek pracy, ale także na wiele innych aspektów życia ludzi, w tym na przebieg konfliktów zbrojnych. Istnieją już drony bojowe, które są w stanie samodzielnie, bez udziału człowieka, atakować wyznaczone cele. Można się spodziewać, że takie urządzenia będą rozwijane. Czy...

Jakucki szaman powinien mieć bęben i płaszcz. Powinien też być odpowiednio skomunikowany z przylegającymi do nas światami, by móc ingerować tam, gdzie ingerować trzeba. Ale skąd to wszystko wiemy? Skąd wiedzą o tym sami Jakuci? Czy po wielu dekadach zwalczania przez ZSRR jakuckich wierzeń można je teraz zrekonstruować? A jeśli tak, do jakiego stopnia to, co było kiedyś ma łączność z tym, co jest d...

W XXI wieku dwa tsunami zapisały się w historii. W 2004 roku po trzęsieniu ziemi na dnie Oceanu Indyjskiego powstały fale, które spustoszyły wybrzeża kilku azjatyckich państw. W 2011 roku tsunami uderzyło w Japonię, niszcząc m.in. elektrownię atomową Fukushima 1. Oba te zdarzenia wydają się wyjątkowe, jednak tsunami zdarzają się częściej niż dotychczas sądziliśmy. Mogą też wystąpić w rejonach, któ...

Pekin nie kryje, że jego celem jest włączenie Tajwanu w granice Chińskiej Republiki Ludowej. By ten cel osiągnąć, prezydent Xi Jinping stara się wpłynąć na Tajwańczyków, by ci z kolei wpłynęli na swoje władze. W arsenale Chin, oprócz okrętów, myśliwców i bombowców znalazła się też bogini Mazu, której kult jest na Tajwanie bardzo popularny. (Jak wiele odcinków Brzmienia Świata, również ten odcinek...

Mało jest zwierząt tak wyjątkowych jak niesporczaki. Ich zachowanie i umiejętności wciąż zadziwiają biologów. Niesporczaki, które zobaczyć można jedynie po mikroskopem, są niezwykle odporne i wytrzymałe. Odporność ta wykracza poza naszą wiedzę o organizmach żywych i nasuwa kluczowe pytanie: jak one to robią? Poszukiwania odpowiedzi trwają. Gdy ją znajdziemy, dla homo sapiens otworzą się nowe możli...

W latach 70. XX wieku król małego, himalajskiego państwa zdecydował się na zmiany. Postanowił przeprowadzić swoje królestwo z czasów feudalnych do nowoczesności. Jednocześnie stworzył koncepcję, która wówczas wydawała się niedorzeczna: chciał, by najważniejszym celem państwa stał się dobrostan jego obywateli. W ten sposób w opozycji do Produktu Krajowego Brutto zaczęto troszczyć się o Szczęście Na...

W XII wieku powstało Królestwo Sycylii. W różnych postaciach istniało do XIX wieku, gdy w 1861 roku wyspa została wchłonięta przez nowe, zjednoczone państwo włoskie, na czele którego stanął Wiktor Emanuel II. Mimo tego Sycylijczycy do dzisiaj podkreślają swoją odrębność i dystans do władz w Rzymie. Na czym ta odrębność polega? Czym Sycylia różni się od reszty Włoch i dlaczego jest laboratorium Eur...

Po raz ostatni człowiek był na Księżycu w 1972 roku. Od tego czasu na miejscu pojawiały się jedynie maszyny, które z większym lub mniejszym sukcesem lądowały na powierzchni. Za dwa lata ludzka stopa znowu ma stanąć na Księżycu. Zanim się to stanie, powstać musi odpowiedni sprzęt, który zapewni astronautom bezpieczeństwo i warunki do pracy w miejscu, w którym wiele ziemskich urządzeń nie jest w sta...