101 Podcast

‘ปากท้อง’ กับ ‘ประชาธิปไตย’ คนไทยต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่งจริงหรือ? นโยบายด้านเศรษฐกิจกับอุดมการณ์ทางการเมืองไปด้วยกันเลยได้ไหม การปฏิรูปการเมือง/ร่างรัฐธรรมนูญใหม่ เกี่ยวอะไรกับปากท้องและความเป็นอยู่ของเรา หาคำตอบได้ในรายการ Policy What! . เปลี่ยนนโยบายอะไรวะ เป็นนโยบายสาธารณะที่คุณเข้าใจได้! . ดำเนินรายการโดย ชลธิชา ทักษิณาเวศน์ กองบรรณาธิการ The101.world และ สรัช สินธุประมา นักวิจัย 101 PUB

101 One-on-One Ep.322 ‘ดับไฟป่า ฝ่าวิกฤตฝุ่นควัน’ กับ สมบัติ บุญงามอนงค์ เป็นเวลาต่อเนื่องหลายปีที่ สมบัติ บุญงามอนงค์ นำทีมอาสาดับไฟป่า ออกปฏิบัติภารกิจในพื้นที่ภาคเหนือ ในยามเข้าสู่ฤดูกาลฝุ่นควัน อันส่งผลกระทบต่อประชาชนในหลายด้าน ขณะที่ข้อถกเถียงเรื่องการจัดสรรงบประมาณและการจัดการของรัฐบาลเพื่อแก้วิกฤตดังกล่าว ก็กำลังเป็นไปอย่างดุเดือด 101 ชวน สมบัติ บุญงามอนงค์ มาบอกเล่าเบื้องลึกของภารกิจดับไฟป...

“เราอยากทำสื่ออวกาศให้เป็นดั่งรอยเท้าของจักรวาล” อวกาศเต็มไปด้วยเรื่องราวที่น่าสนใจและคำถามที่ไม่มีวันสิ้นสุด ยิ่งนับวันมนุษย์ต่างต้องการมุ่งทะยานต้านแรงโน้มถ่วงเพื่อหาคำตอบในดินแดนดำมืดแห่งนี้ ความมหัศจรรย์ดังกล่าวจึงไม่ใช่เรื่องแปลกอะไรที่จะทำให้ณัฐนนท์ ดวงสูงเนิน หลงใหลและปรารถนาสร้างสื่ออย่าง Spaceth.co จนกลายเป็นสื่อที่ประสบความสำเร็จอย่างมากในด้านวิทยาศาสตร์และอวกาศของประเทศไทย ท่ามกลางดาวเค...

ในการจัดตั้งรัฐบาลข้ามขั้ว สปอตไลต์มักส่องไปที่พรรคเพื่อไทยและกลายเป็นพื้นที่วิวาทะหลักของฝ่ายเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย ในขณะที่พรรครวมไทยสร้างชาติกลับไม่ค่อยถูกพูดถึงมากนัก ทั้งที่มองในเชิงอุดมการณ์ต้องถือว่าพรรคข้ามขั้วครั้งใหญ่ด้วยเหมือนกัน และแม้จะร่วมจัดตั้งรัฐบาลได้สำเร็จ งานการเมืองของ ‘รวมไทยสร้างชาติ’ ก็ไม่ได้ไหลลื่นมากนัก ทั้งการทำงานกับพรรคหลักอย่างเพื่อไทย หรือการจัดการภายในของตน คำถามที่...

ภายใต้สารพัดแนวคิดหรือสารพัดนโยบายเพื่อเด็กและเยาวชนไทย ปฏิเสธไม่ได้ว่ายังมีเด็กและเยาวชนเปราะบางอีกจำนวนมากที่ต้องเผชิญกับปัญหาอย่างชัดเจนแจ่มแจ้ง แต่กลับ ‘ไม่ถูกมองเห็น’ โดยรัฐไทย กล่าวคือถูกมองข้าม ละเลย และไม่ได้รับความเข้าใจเพียงพอ . 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนฟังสาระสำคัญบางส่วนจากรายงาน เด็กและครอบครัวไทยที่ไม่ถูกมองเห็น: รายงานสถานการณ์เด็กและครอบครัว ประจำปี 2024 ที่จัดทำขึ้นภายใต้แนวคิด...

แม้ทุกสายตาจะจับจ้องไปที่การทำงานของศาลรัฐธรรมูญ รวมถึงการไปศาลของ ‘ทักษิณ ชินวัตร’ เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน 2567 แต่บทสรุปสุดท้ายก็ไม่มีอะไรเหนือความคาดหมาย ...การเมืองไทยยังอยู่ในสภาวะ ‘ต้องรอ’ . อะไรเป็นเหตุผลใหญ่ที่ทุกคดียังต้องรอ นี่เป็นแค่เรื่องกระบวนการ หรือแท้จริงแล้วมีเหตุทางการเมือง . อ่านสถานการณ์การเมืองไทยกับใบตองแห้ง - อธึกกิต แสวงสุข และสุภลักษณ์ กาญจนขุนดี สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่...

“ถ้ามีพลเมืองฟิลิปปินส์ถูกสังหารด้วยการกระทำที่จงใจ ผมถือว่านั่นใกล้เคียงมากกับสิ่งที่เรานิยามว่าเป็นเหตุแห่งสงคราม และเราก็จะต้องตอบโต้” . ถ้อยแถลงของประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ บงบง มาร์กอส เมื่อต้นเดือนที่ผ่านมา เกี่ยวกับสถานการณ์ความตึงเครียดระหว่างฟิลิปปินส์และจีนเหนือพื้นที่พิพาท ‘ทะเลจีนใต้’ (หรือที่ฟิลิปปินส์เรียกว่า ‘ทะเลฟิลิปปินส์ตะวันตก’) สะท้อนถึงความขัดแย้งที่กำลังร้อนแรงขึ้นจนอาจสุ่มเสี่ย...

ประเด็นการเมืองซึ่งได้รับความสนใจที่สุดในตอนนี้หนีไม่พ้นคดียุบพรรคก้าวไกลที่ถูกยื่นเรื่องล้มล้างการปกครอง ที่มาของการสร้างกลไกยุบพรรคมาจากแนวคิดเรื่องประชาธิปไตยที่ปกป้องตนเองได้ (militant democracy) คือแนวคิดการติดเครื่องมือให้ประชาธิปไตยต่อสู้กับภัยคุกคามที่จะมาล้มล้างระบอบได้ แต่ที่ผ่านมาการยุบพรรคในไทยถูกมองว่าเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาประชาธิปไตย มีข้อวิจารณ์จำนวนมากว่าเป็นกลไกที่ใช้ทำลายพรรคการเ...

การเมืองไทยแบบเฉพาะหน้ากำลังเข้มข้นทุกขณะ เมื่อศาลรัฐธรรมนูญนัดพิจารณา 3 คดีสำคัญทางการเมือง - ยุบพรรคก้าวไกล, ถอดถอนนายกรัฐมนตรีเศรษฐา ทวีสิน, การวินิจฉัยที่มาของ สว. - ในวันที่ 18 มิถุนายน 2567 พร้อมกันกับฉากการเมืองนอกศาลรัฐธรรมนูญมาถึงบทสำคัญ เมื่อ ‘ทักษิณ ชินวัตร’ มีกำหนดต้องไปมอบตัวสู้คดี ม.112 . การเมืองไทยแบบระยะยาวก็น่าสนใจ เมื่อ ‘นายใหญ่’ ประกาศชวนคนเสื้อแดงกลับมาอยู่ด้วยกัน ส่งสัญญาณชัด...

ท่ามกลางบรรยากาศเฉลิมฉลองใต้ธงสายรุ้งใน 'เดือนไพรด์' (Pride Month) เยาวชน LGBTQ+ ไทยยังต้องเผชิญ 'ความเจ็บปวด' จากการถูกละเมิดสิทธิ เลือกปฏิบัติ และไม่ได้รับการยอมรับในอัตลักษณ์ทางเพศสภาพจากสังคมอย่างกว้างขวาง 101 PUB ชวนสำรวจว่า พวกเขาต้องเผชิญปัญหาอย่างไรในชีวิต จากข้อมูลผลสำรวจเยาวชนสองหมื่นคนทั่วประเทศ ในรายการ Policy What! . เปลี่ยนนโยบายอะไรวะ เป็นนโยบายสาธารณะที่คุณเข้าใจได้! . ดำเนินรายการ...

เวลาผ่านไปอย่างรวดเร็ว พวกเราทุกคนก็ก้าวเข้าสู่เดือนมิถุนายน ซึ่งถือว่าเป็นเดือน Pride Month หรือเทศกาลแห่งการเฉลิมฉลองความภาคภูมิใจของผู้ที่มีความหลากหลายทางเพศอีกครั้ง ตลอดระยะเวลาหลายปีที่ผ่านมาสังคมไทยเริ่มเห็นภาครัฐและภาคเอกชนต่างออกมาร่วมเฉลิมฉลองความหลากหลายทางเพศไปด้วยกัน แต่ในอีกด้านก็มีหลายฝ่ายที่ตั้งคำถามว่ากลุ่มธุรกิจเหล่านี้สนับสนุนความหลากหลายทางเพศอย่างแท้จริง หรือใช้เป็นเครื่องมือท...

หนึ่งในฝันใหญ่ของประชาธิปไตยไทย คือการปฏิรูปกองทัพ ซึ่งพรรคการเมืองแทบทุกพรรคต่างหยิบประเด็นนี้มาเป็นนโยบายหาเสียง แต่เอาเข้าจริงฝันนี้กลับไม่ง่าย เมื่อรัฐบาลผสมที่นำโดยพรรคเพื่อไทย เลือกประนีประนอมกับอำนาจ เจาะลึกสถานการณ์และความเป็นไป(ไม่)ได้ของการปฏิรูปกองทัพภายใต้การเมืองปัจจุบัน ใน “ค.การเมือง” รายการวิเคราะห์การเมืองไทยกับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และสุภลักษณ์ กาญจนขุนดี สองคอการเมือง สื่อม...

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา หนังสือแนว ‘ฮาวทู’ (how to) หรือ Self-Help Books ได้รับความนิยมในหมู่นักอ่านเป็นอย่างสูง เห็นได้จากยอดขายที่ติดอันดับหนังสือขายดีอย่างต่อเนื่องและกระแสการพูดถึงในโลกออนไลน์ ความเฟื่องฟูของหนังสือฮาวทูเหล่านี้กำลังสะท้อนความเปลี่ยนแปลงอะไรบ้างในสังคม ท่ามกลางยุคสมัยแห่งความอ่อนล้าและการแสวงหาที่พึ่ง 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนมองวิวัฒนาการ ‘หนังสือฮาวทู’ ที่กำลังเป็นที่นิยมใ...

ทักษิณ 112 : ถอดรหัสการเมืองเรื่องดีล ปรากฏการณ์ 40 สว. ยื่นศาลรัฐธรรมนูญถอดถอน ‘เศรษฐา ทวีสิน’ จากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และการสั่งฟ้อง ‘ทักษิณ ชินวัตร’ ตามมาตรา 112 โดยอัยการสูงสุด กำลังนำสังคมไทยไปสู่ ‘ความไม่แน่นอน’ . ท่ามกลางความวุ่นวายเฉพาะหน้าที่เกิดขึ้น คำถามมีอยู่ว่า เราควรทำความเข้าใจการเมืองไทยปัจจุบันอย่างไร ดีลการเมืองมีความหมายแค่ไหน และตรรกะของอำนาจที่ขับเคลื่อนการเมืองไทยเป็นแบบใด . ช...

กากแคดเมียมกลางกรุงเทพ ไฟไหม้โรงงานสารเคมี และอีกหลายข่าวมลพิษอุตสาหกรรมที่มีให้เห็นบ่อยครั้ง ชวนให้ต้องตั้งคำถามว่าการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมหรือ EIA ที่ใช้กันอยู่ในไทยนั้นมีกลไกการทำงานอย่างไร ควบคุมผลกระทบได้จริงไหม หรือเป็นเพียงเสือกระดาษของวงการสิ่งแวดล้อม ทำอย่างไรจึงจะอุดรูรั่วสารเคมีได้จริง ติดตามใน Policy What! . เปลี่ยนนโยบายอะไรวะ เป็นนโยบายสาธารณะที่คุณเข้าใจได้! . ดำเนินรายการโดย อิ...

ท่ามกลางโลกที่เปลี่ยนแปลงในทุกวัน จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่การทำ ‘ข่าวต่างประเทศ’ ย่อมต้องพบกับความท้าทายในทุกวันเช่นกัน . สังคมไทยเห็นสื่อมวลชนคนหนึ่งอยู่บนหน้าจอโทรทัศน์มาเป็นระยะเวลากว่า 15 ปี อย่าง ‘ณัฏฐา โกมลวาทิน’ ผู้ที่คร่ำหวอดในฐานะผู้ประกาศข่าวของ Thai PBS ที่พาผู้ชมติดตามข่าวสารรอบโลกรายวัน เธอเคยเล่าว่าการทำงานในสื่อสาธารณะอย่าง Thai PBS นั้นเป็นเหมือน “ช่วงเวลาแห่งการเรียนรู้ เพิ่มพูนประส...

22 พฤษภาคม 2557 ถือเป็นหนึ่งในวันสำคัญของประวัติศาสตร์การเมืองไทยร่วมสมัย เมื่อพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา หัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ประกาศรัฐประหารเวลา 16.30 น. ในวาระครบรอบ 10 ปีรัฐประหาร ชวนสำรวจภาพใหญ่ของการยึดอำนาจที่ส่งผลต่อโครงสร้างทางการเมืองการปกครองทั้งองคาพยพ ทั้งในแง่สถาบันหลัก, การแต่งตั้ง สว. 250 รายที่มีสิทธิในการเลือกนายกรัฐมนตรี, การถือกำเนิดขึ้นของรัฐธรรมนูญ 2560, การผู...

การรัฐประหาร 2557 คือการพยายามสถาปนาระเบียบเศรษฐกิจการเมืองใหม่ของชนชั้นนำไทย ซึ่งระเบียบการเมืองนี้ยังคงกำกับการเมืองไทยอย่างเข้มข้น . การเปลี่ยนผ่านประชาธิปไตยจึงจำเป็นต้องการเข้าใจวาระและโครงการทางการเมืองของ คสช. รวมถึงเครือข่ายชนชั้นนำ พร้อมประเมินว่าพวกเขาบรรลุสิ่งที่ต้องการหรือไม่ แค่ไหน และอย่างไร . ร่วมทบทวน 10 ปีรัฐประหาร 2557 ใน “ค.การเมือง” รายการวิเคราะห์การเมืองไทยกับ ใบตองแห้ง-อธึกก...

ในบรรดารัฐประหารทั้งหมด 13 ครั้ง ปฏิเสธไม่ได้ว่า รัฐประหาร 2557 เป็นหนึ่งในรัฐประหารที่สร้างผลสะเทือนต่อระเบียบการเมือง เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม อย่างรุนแรง ลึกซึ้ง และแหลมคมมากที่สุด และผลสะเทือนนั้นยังคงมีส่วนกำหนดความเป็นไปของการเมืองไทยในปัจจุบันอย่างสำคัญ . การทบทวนทำความเข้าใจมรดกของรัฐประหารจึงมีความสำคัญ ในวันที่คำถามว่าด้วยการเปลี่ยนผ่านประชาธิปไตยและการสร้างระเบียบเศรษฐกิจการเมืองใหม่ (ในรัฐ...

หลังจากที่ สว. ชุดเก่าหมดวาระลงไปเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคมที่ผ่านมา ประเทศไทยก็กำลังเข้าสู่กระบวนการเลือก สว. ชุดใหม่ โดยมีกำหนดเปิดรับสมัครระหว่างวันที่ 20-24 พฤษภาคม ก่อนจะไปสู่กระบวนการเลือกในระดับอำเภอ จังหวัด และประเทศ ในช่วงเดือนมิถุนายน . เพื่อต้อนรับเทศกาลการเลือก สว. ชุดใหม่ 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนมาคุยว่าถึงแนวคิด-ข้อถกเถียงต่างๆ ว่าด้วย สว. โดยเฉพาะในประเด็นที่ว่า เราเลือก(ตั้ง) สว. กั...

การเสียชีวิตของ ‘บุ้ง’ - เนติพร เสน่ห์สังคม นักกิจกรรมทางการเมืองระหว่างถูกควบคุมตัวในเรือนจำสร้างคำถามใหญ่ต่อกระบวนการยุติธรรมไทยทั้งระบบ รวมไปถึงพรรคเพื่อไทยในฐานะแกนนำรัฐบาลว่า ถึงเวลาแล้วหรือยังที่ฝ่ายการเมืองควรต้องออกมามีบทบาทในคดีความทางเมืองมากกว่านี้ . อันที่จริง ความล่าช้าในการขับเคลื่อนประเด็นการเมืองอื่นที่เกี่ยวข้องทั้งการนิรโทษกรรมและการแก้รัฐธรรมนูญก็ทำให้คนตั้งข้อกังขาอยู่แล้วว่า ร...

หลังรัฐบาลเตรียมนำข้าวจากโครงการจำนำข้าวออกขาย นโยบายนี้ก็กลับมาเป็นที่สนใจ-ถกเถียงของสังคมอีกครั้ง โฟกัสไปตกอยู่กับเรื่องข้าวเน่า-ขาดทุน-ทุจริต (?) แต่ที่จริง จำนำข้าวและเงินอุดหนุนเกษตรกรแบบเดิมๆ มีปัญหาใหญ่และสำคัญมากกว่านั้น 101 PUB ชวนคุยว่า 'นโยบายเงินอุดหนุนเกษตรกร' แบบเดิมๆ อย่างจำนำข้าว มีปัญหาอย่างไร ทำไมถึงแก้จน-ยกระดับชีวิตเกษตรกรไทยไม่ได้เสียที ในรายการ Policy What! เปลี่ยนนโยบายอะไรว...

ค่ำวันนี้ (15 พ.ค. 2024) กำลังจะเป็นช่วงเวลาแห่งประวัติศาสตร์ของการเมืองสิงคโปร์ เมื่อ ลอว์เรนซ์ หว่อง รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เตรียมเข้าพิธีสาบานตนเป็นนายกฯ คนใหม่ หลังจากที่นายกฯ คนปัจจุบัน ลี เซียนลุง ประกาศลงจากตำแหน่ง ซึ่งนับเป็นการเปลี่ยนผ่านผู้นำครั้งแรกในรอบ 20 ปี . ตลอดสองทศวรรษที่ผ่านมาในบทบาทผู้นำสิงคโปร์ ลี เซียนลุง ผู้เป็นบุตรชายของบิดาแห่งชาติและผู้นำคนแรกอย่าง...

ChatGPT บุกห้องเรียนมหาวิทยาลัย เอไอละเมิดลิขสิทธิ์ เอไอแย่งงานมนุษย์ ฯลฯ ประเด็นเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป เพราะในปัจจุบัน ไม่ว่าหันไปทางไหน เอไอก็แทรกซึมอยู่ในชีวิตประจำวันของเราทุกคน แม้เราจะอยู่ท่ามกลางการพัฒนาอย่างก้าวกระโดดของเอไอในทุกๆ วัน กระนั้นการมองเอไอในฐานะจุดเปลี่ยนสำคัญของวัฒนธรรมมนุษย์ กลับไม่ค่อยถูกกล่าวถึงเท่าไรนัก 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนคุยเรื่องบทบาทของ ‘เอไอ’ ในการ...

การเลือกตั้ง 2566 เคยเป็นความหวังของประชาชนในการออกจากระบอบประยุทธ์ แต่การจัดตั้งรัฐบาลข้ามขั้วที่พรรคเพื่อไทยต้องจับมือ ‘สองลุง’ ทำให้ยังไม่ชัดเจนว่า เราออกจากระบอบนี้ไปแล้วหรือยัง . เหนือสิ่งอื่นใดนั้น ความหวังของประชาชนยังอยู่ เปลี่ยนรูป และย้ายไปที่ใดในการเมืองปัจจุบัน . ร่วมทบทวน 1 ปีเลือกตั้ง 2566 ใน “ค.การเมือง” รายการวิเคราะห์การเมืองไทยกับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และประทีป คงสิบ สองคอกา...