Yeni Haller

Zehir mi, enerji kaynağı mı? Her şeker aynı mıdır? Şekersiz hayat mümkün mü? Arılarla savaşıp bala konan atalarımızdan Karayip kölelerine, Kraliçe Elisabeth’in kömür kara dişlerinden mısır şurubu kültürüne, kokainman farelerden Alpullu’ya şekeri konuştuk.

Modern insan neden yalnız? Yalnızlığın kökleri nereye dayanıyor? Bu duygudan kurtulmak mümkün mü? Bu bölümde evrensel kökenlerinden psikolojik ve fizyolojik sonuçlarına, farklı disiplinlerde yalnızlığı konuştuk. Yalnızlığımızı anlamaya çalıştık.

Neandertaller kat kat giyinmediği için mi yok oldu? Vücut biti ne zaman elbise biti oldu? Nasrettin Hoca’nın Hollanda’daki bir AVM’yle ne ilgisi var? Bir tişört kaç ton su eder? Tekstil endüstrisi ne kadar büyük? Moda hakikaten Avrupalı mı? Eray’ın pantolonunun dikişlerini sayan tuhaf arkadaşı kim? Özgür'ün hibrit ayakkabısının sırrı neydi? Hakikisinden daha orijinal polo yakayı kim giydi? Tarih ö...

Hayatımızın büyük bir bölümünü ona adıyoruz. Ama kendisiyle pek tanışmıyoruz. Antik Yunan tanrılarından Marx’a, sanayi devriminden kafeine, uykusuzluktan eski uyku alışkanlıklarımıza... Bilim dünyasının kısıtlı ama somut bilgileri ışığında uykuyu konuştuk.

Uzaya seyahatin tarihi, Soğuk Savaş döneminde uzay yarışı, Mars'ta koloni kurma planları... İnsan evladının göklere erişme arzusu beraberinde hangi gelişmeleri getirdi? Moskovalı sokak köpeği Layka’dan Tesla’ya, Marmaris’teki astronot heykelinden Sovyetler’in neden aya ayak basamadığına, yörüngeye yerleşecek elektrikli süpürgeden uzay madenciliğine insanın uzay macerasını konuştuk.

Öfkelendiğimizle nefret ettiğimiz aynı mıdır? Arya Stark'ın listesinden Aristotales'in mahalle lakabına, şempanzelerden terör örgütlerine, çocukların göz renklerinden sevgilinin her şeyinin batmaya başlamasına, nefreti otopsi masasına yatırdık.

Gerçeklerin buharlaştığı “post-truth” dönemini, hakikat sonrasını konuştuk. Yolda Arendt’e selam verdik, Latour’u çekiştirdik. Biraz İbrahim Tatlıses, biraz "Heidegger benimle ol" derken şuna cevap aradık: Herkesin hakikati kendineyse hayatın hala bir anlamı var mıdır?

Romalı asilzadelerin villalarından tur otobüslerine, Michelin yıldızından Hitler’e, pet şişeyle duş yapmaktan Fuji Dağı'na tatile çıkmayı konuştuk. Tatile çıkamıyorsak ne yapmalı? En az kaç gün tatil bünyeye yarar? Tatile dair her şey bu bölümde...

Bu bölümde Yeni Haller'i neden yaptığımızı ve nereye doğru ilerlemesini istediğimizi konuştuk. Bundan sonrasında olası gelir modelleri olarak Patreon ve reklam almaktan bahsettik.

Pazar yerlerinin tarihinden, Baudrillard ve panoptikona tüketim kültürü... AVM'lerin sonu mu geliyor? Feodal ekonomiden dijital ekonomiye geçiş, tüketim mekanları üzerindeki hangi etkileri bırakıyor? Çapkınlarından Fame City’sine, Viyana meydanlarından Amazon depolarına alışverişin ve AVM'lerin tarihini konuştuk.

Zengin olmasa fakir olur mu? Fakirlerin beyni farklı mı işliyor? Din halkların afyonu mu, bir lokma bir hırka kurtuluş mu? Fakir mi patrona muhtaç, patron mu fakire? Diyojen'in fıçısından Mozart'ın içler acısı cenazesine, Fransız Devrimi'nden İştirakçı Hilmi'ye hepimize yetecek dünyada nasıl aç kalındığını konuştuk.

Para gerçekten mutluluk getirmiyor mu? Servet zenginlerin beynini nasıl değiştiriyor? Neden zenginler yüzünüze bakınca ne hissettiğinizi anlayamıyor? 2000 gemiyle Atlantik’e açılan Afrikalı bir kraldan dünyadaki dolar milyarderlerinin sürekli çoğalmasına, Midas’ın altına dönen tavuk butundan Amazon’un Jeff Bezos’una zenginleri konuştuk.

Arşimet hamam tasını görmese, Newton’un başına elma düşmese ne olurdu? İranlı kör bir deveden bir İngiliz asilzadesine, cırt-cırttan Viagra’ya... Eğrisi doğrusuna ne zaman denk gelir? Tesadüfün, kazanın mutlusu neye denir? "Serendip'in Üç Prensi" hikayesinden ilhamını alıp bugünlere kadar gelen, giderek popülerleşen bir kavramı, "serendipity"yi konuşuyoruz.

Nedir zaman? Neden bazen hızla akarken, bazen günler geçmek bilmiyor? Tarih boyunca bilim insanları ve filozofların anlamak için peşinden koştukları zamanın peşine biz de düştük. Aristo'dan Ahmet Hamdi Tanpınar'a, Deleuze'den Bergson'a zamanın hayatımızdaki yeri.

Bir Yunan tanrıçasının Atatürk’ün berberiyle ne ilgisi var? Refik Halit'in içine düştüğü kubur, iskorpit balığı ve diş bakımı... Roma'dan Mısır'a, Avrupa'dan Uzakdoğu'ya kirlerimizden nasıl arındık, temizliği nasıl öğrendik? Otopsiden doğuma, parfümden kolonyaya hijyenin fantastik tarihine buyurun...

Antropolog David Graeber'ın "bullshit jobs", yani "zırva işler" kavramı ne anlama geliyor? Dünyanın hangi işlere aslında gerçekten ihtiyacı yok? İnsanoğlu modern çalışma hayatında neden sıklıkla "ben şu anda ne yapıyorum" hissiyle yüzleşmek durumunda? Haftada 15 saat çalışmak 40 saat çalışmaktan daha mı verimli? Deleuze ve Marx olsa konuya nasıl dahil olurlardı? Zırva işler ve dünyanın bu işlerle...

Sınırlar kapanıyor… Dünya içine çekiliyor... Nereye kadar? Dünya Sağlık Örgütü’nün asıl işlevi ne? Koronavirüs salgınına karşı tek çözüm sınırları kapatmak mı? Küreselleşmenin sonuna mı geldik? Zizek, Agamben gibi düşünürler ne diyor? Camus’nün umutsuzluktan daha kötü dediği şey neydi? Koronavirüs serisinin ikinci programında salgına karşı dünyanın vereceği sınavı konuştuk.

En eski korkumuz: Salgınlar. Jung ve kolektif bilinçaltımız. Salgınların insanlık tarihini sarsan tarihi. Özgür ve Eray iki bölüm sürecek serinin ilkinde tüm bu konuları, koronavirüs salgınından dünyanın ders çıkarmayı başarıp başaramayacağını konuşuyor. "İnsanlık birleşmeyi başarabilecek mi" sorusuna cevap arıyor.

Özgür Mumcu ve Eray Özer, bu özel bölümde ilk beş bölüm boyunca dinleyicilerden gelen e-maillere cevap veriyor. Bölümlerde adı geçen filmlerin, dizilerin ve kitapların üzerinden geçiyor. Bugün neler izledikleri ve okuduklarına dair sohbet ediyor.

Kafasına anten, koluna hoparlör implantı yapanlar. Ölümsüz olmak için bedenini donduranlar. Beynini hard disk'e upload etmek isteyenler. Nietzsche haklı mıydı? İnsan, teknoloji sayesinde "İnsan 2.0"a ulaşmayı başaracak mı? Tüm bunlar insanın tanrılaşma arzusunun sonucu mu? Transhümanizm ve etrafında dönen tartışmaları konuştuk.

Dehanın felsefedeki kökenlerinden girip, Sokrates'in cinlerine şöyle bir değindikten sonra bir gün herkesin dahi sayılacağı tezinden çıktığımız bu bölümde kimler yok ki? Kant, Schopenhauer, Einstein, Napolyon, Lewis Terman, Francis Galton, cinler, periler, iyi saatte olsunlar...

Yükselen yeni sol, otoriter rejimlerin panzehiri mi? ABD, sosyalist bir başkanı seçer mi? Sol yükseliyorsa Corbyn neden kaybetti? Türkiye'de durum ne? Bu bölümün Orko’su Eray mı, Özgür mü olacak? Buyurun sohbete...

Palu Ailesi'ne bakıp, Hannah Arendt'i düşünmek... Bu bölümde seri katillerden, Nazilere kötülüğün ne kadar sıradan bir hale gelebileceğini konuşuyoruz. Bu büyük bir tehlike demek ve bu tehlike karşısında iyiliğe nasıl tutunabiliriz?

Bildiğimiz internetin sonu geldi mi? Ulus devlet varlığını sanal alemde de göstermeye başladı mı? Global markaların interneti ile devletlerin interneti arasındaki savaşın sonu nereye varacak? Özgür ve Eray internetin geleceğini tartışıyor.