Yeni Haller

Artı 1’in sunduğu bu bölümde ormanların yok olmasından soya yağına, iklim değişikliğinden Gılgamış destanına, sıcaklık dalgalarından saray kapılarına, tanrılardan kutsal kitaplara, cennetin kapısındaki ağaç sediri konuştuk. #semtlere+1yeşil

Ağrılarına çare arayan bir İç Savaş Gazisi’nden Eisenhower’a, kola yarışlarından Sovyetler Birliği’ne, Noel Baba’dan şişe tasarımına, önce ABD’ye sonra dünyanın her yerine yayılan meşrubat hakkında konuştuk.

İnsanlığın doğayla uyum içinde yaşadığı bir gelecek için çalışan WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı) ile doğadan ve insandan yana ürünler sunan Reflect Studio işbirliği WWF Market, Yeni Haller'i sunar. Bu bölümde Aslan balığından plastik kirliliğine, tropik iklime geçişten kaybolan deniz çayırlarına, karbon salınımından Blue Panda yelkenlisine, Orfoz’dan Baraküda’ya, Portofino’dan Dilek yarıma...

"Burnout/Tükenmişlik Sendromu" bir hastalık mı? Öyleyse tedavisi nedir? 1974'te literatüre giren kavramın daha öncesinde yaşanmamış olması mümkün mü? Peki o zamanlar bu duruma ne diyorduk? Bob Dylan’dan madendeki kanaryalara, kronik strese yakalanan tarih öncesi insanlardan dijital tükenmişliğe, Marx’tan Freudenberger’e, dizi setlerinden ofislere "burnout/tükenmişlik sendromu"nu konuştuk.

Caretta caretta’dan yeşil deniz kaplumbağasına, kuluçkadan okyanuslara, ışık kirliliğinden yüzme coşkusuna, kabuğunun evriminden yuvalarının korunmasına 100 milyon yılı aşkın bir zamandır dünya denizlerini mesken tutan deniz kaplumbağalarını konuştuk. İnsanlığın doğayla uyum içinde yaşadığı bir gelecek için çalışan WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı) ile doğadan ve insandan yana ürünler sunan...

İnsanlık ne zaman ve neden göçmeye başladı? "Göç" sadece insana özgü bir kavram mı? Göçe dair doğru sandığımız yanlışlar neler? Neanderthallerden Ukrayna savaşına, Aristotales’ten sumru kuşuna, deniz mahsullerinden sanayi devrimine, iklim krizinden demografiye insanlığın onbinlerce yıl önce başlayıp devam eden sonsuz yolculuğunu, göçü konuştuk.

İçinden bolca sinema, biraz psikanaliz, biraz nostalji, biraz sanat, biraz da “kuzey” geçen özel bir bölümle karşınızdayız. MUBI işbirliğiyle hazırladığımız bu bölümde Joachim Trier’nin “Dünyanın En Kötü İnsanı” filmini, sinemayı, Nordik ülkelerini konuştuk. “Üyeliğim yok ki, ballandıra ballandıra anlattığınız filmi nasıl izleyeyim” diyenler için MUBI’nin Yeni Haller dinleyenlerine özel bir de hed...

Kardinal Mezzofanti’den M.I.T laboratuvarlarına, Kleopatra’dan Amerikalı bir halı temizleyicisine, nörobilimden dil öğrenme tekniklerine, yıkılan Babil kulesinin enkazından sağ çıkan çok dillileri konuştuk.

İzotoplardan bilim kurguya, savaş meydanlarından laboratuvarlara, Kongo’dan New York’a, Moskova’dan Hiroşima’ya, Einstein’dan bikiniye, dehşet dengesinden halı sahaya insanlığın kabusu nükleer silahları konuştuk.

Kimdir bu Rus Oligarklar? Nasıl zengin oldular? Sistemin açığını nasıl milyarlarca dolara tahvil ettiler? Bugün Rus lider Putin'le nasıl bir ilişki içerisindeler? St. Petersburg belediyesinden Londra’da şüpheli ölümlere, süper yatlardan cezaevi hücrelerine, Batılı finans odaklarından Avrupalı siyasetçilere Rus halkının üzerine basarak yükselen bir sınıfı, bugün hedefte olan oligarkları konuştuk.

Bir süredir sosyologlar yeni bir sınıfın doğuşunu konuşuyor. Bir işi varmış gibi görünen ama sürekli güvencesiz çalışan bir sınıf. Yazılımcılardan, hizmet sektöründe çalışanlardan, kuryelerden, reklamcılardan, tasarımcılardan oluşan bir sınıf: Prekarya. Gezi'de, Occupy hareketinde, Podemos'ta kendini gösteren, sağ popülist akımlarındaki bu yeni sınıf dünyayı değiştirebilir mi? Prekarya esnek kapit...

Gücünün farkında olmayan fillerden CIA sorgu odalarına, Thatcher’dan Gramsci’ye, pozitif psikolojiden kapitalizme, müzikten sınavlara, köpeklerden arılara etrafımızda inşa ettiğimiz hapishaneyi, öğrenilmiş çaresizliği (learned helplessness) konuştuk.

Yeni Haller’de ilk kez bir konuk ağırlıyoruz. Müzisyen ve arkeolog Doç. Dr. Güneş Duru’yla birlikte Anadolu Efes Yenilik Atölyesi ziyaretimizin ardından biranın arkeolojisini konuştuk. İlk şenliklerin ve ilk anıtsal binaların temelinde, insanları bir araya getiren, kültürleri birleştirip sosyal hayatı şekillendiren, geliştiren biranın izini sürdük. Biranın anavatanı Anadolu’dur, diyebilir miyiz? B...

Binlerce yıl önce insanı göğü anlamaya iten neydi? Gezegenlerin, yıldızları bilgisi insanın giderek kalabalıklaşan topluluklar oluşturmasına nasıl yardım etti? Zamana hükmetmek, yeni kıtaları keşfetmek krallıklara, imparatorluklara nasıl bir güç sağladı? Galile’den Newton’a, Babil’den Voyager’a, güneş krallardan kuantuma, tanrılardan insanlara kainatı anlamak için göklere gözümüzü dikmemizin tarih...

Ofislere dönmeyi reddedenler... Çalışma koşullarına isyan edenler... Hayatın anlamını sorgulayanlar... Yeni bir start-up hayalinin peşine düşenler... Kariyerine başka bir alanda devam etmeyi isteyenler... ABD'de bu yılın nisan ayında başlayan istifa dalgası artarak devam ediyor. "Great Resignation" adı verilen bu dalganın nedenlerini, küresel ekonomiye ve Türkiye'ye yansımalarını, büyüyen hak tale...

Mükemmeliyetçilerden aylaklara, çıplak Victor Hugo’dan limbik sisteme, mindfulness’tan bulaşık yıkamaya, uğruna yapmamız gereken hariç her şeyi yaptığımız ortak bir meseleyi, iş ertelemeyi/procrastination’ı konuştuk.

Doğadan ve insandan yana ürünler sunan WWF Market’in sunduğu bu bölümde yeni bir kavramı, modada sürekli ve sorumsuz tüketime alternatif olarak hayatımıza giren “Yavaş Moda”yı konuştuk. Kağıttan kıyafetlerden eski evlerdeki dikiş makinelerine, boya renginde akan nehirlerden duyularımızın hiyerarşisine, Bangladeşli işçilerden pamuk tarlalarına yine farklı zamanlara ve mekanlara uğradık. “Hızlı moda...

Üzümün anavatanı Mezopotamya, yaşadığımız topraklar. Burada binlerce yıldır üzüm hasadı şenliklerle, törenlerle, eğlenceyle kutlanıyor. Neler yok ki bu eğlencede? Tanrı Dionisos ve Osiris, Nuh Peygamber, kuyruklu yıldızlar, Ömer Hayyam, Romalılar, Bektaşiler... Eray ve Özgür'ün Elazığ Alpagut Bağları'nı ziyaretiyle başlayan bir bağbozumu hikayesi...

Mazlumların hak arayışı mı, bir intikam ve şöhret isteği mi? "İptal Kültürü" (Cancel Culture) kavramı ne zamandır dilimizde? Ne anlama geliyor, ne işe yarıyor? Kavramın etrafında dönen tartışmada taraflar ne diyor? Spinoza'dan Çinli "insan eti arayıcılarına", Özgür'ün dile yeni katkısı "kafes ekini"nden Harvey Weinstein, Bill Cosby, Kevin Spacey ve JK Rowling'e... İptal Kültürü kavramına dair her...

Royal Canin'in sunduğu bu bölümde Kıbrıs’taki kedilerden Rusya’daki tilkilere, sarkık kulaklardan Hannibal’in fillerine, Darwin’den kurt fosillerine, 30 bin yıllık köpek patisi izinden Eray’ın baykuşuna medeniyeti beraber kurduğumuz evcil hayvanları konuştuk.

İstanbul'daki taksi krizi aslında hiç de yeni değil. New York, Şikago, Hamburg, Londra... Kişiye özel ulaşımın 150 yıllık tarihi hep dertli olagelmiş. Roma'nın çarklı taksimetrelerinden Alman bir müzik öğretmenine, Delacroix'nın Louvre seyahatinden ilk kadın taksicimiz Muammer Hanım'a, taksimetreye isyan eden genç cumhuriyet şoförlerinden New York'ta hala devam eden taksi krizine sarı arabaların h...

Avcı toplayıcılardan Roma İmparatorlarına, monogamiden zinacı lemurlara, kilisenin etkisinden evlilik eşitliğine, aşktan mülkiyete son 50 senede sarsılan evlilik kurumunu konuştuk.

Sanayi-i Nefise’den Berlin’e, mürebbiyeli bir konaktan Karadeniz gemisine, ilk bronz büstten İstanbul boğazını yüzerek geçmeye, cankurtaranlıktan dans yarışmalarına... Shell'in sunduğu Hep İleride Portreler'in bu bölümünde Genç Cumhuriyet’in güzel sanatlarına damga vuran, hakkında çok az yazılıp çizilen ilk kadın heykeltraşlarımızdan Nermin Faruki’yi konuştuk.

Bütün telefonlara fark edilmeden girebilen, her şeyimizi gözetleyebilen, telefonu dinleme cihazına çeviren bir yazılım var: Pegasus. Üstelik pek çok devlet kullanıyor, suçlular yerine insan hakları aktivistlerini, araştırmacı gazetecileri ve hatta devlet başkanlarını izliyor. Dünya gündemini sarsan Pegasus casus yazılım skandalını konuştuk.

Shell’in sunduğu Hep İleride Portreler’in yeni bölümünde bir avangartı, “Manhattan’ın Robinson”unu, elektronik müziği şekillendiren isimlerden İlhan Mimaroğlu’nu konuştuk.