Więcej świata

- Bez jednomyślnej zgody wszystkich parlamentów narodowych i wszystkich państw członkowskich nie można uznać, że mamy nową perspektywę finansową - mówi w Programie 1 Polskiego Radia prof. Tomasz Grzegorz Grosse z Uniwersytetu Warszawskiego. Czy Polska i Węgry zawetują budżet Unii Europejskiej i fundusz odbudowy w przypadku powiązania wypłat z mechanizmem praworządności?

Chiny sponsorują w Parlamencie Europejskim nieformalną grupę przyjaźni z UE, dzięki której mają możliwość dostępu do poufnych dokumentów unijnych, dotyczących trudnych negocjacji handlowych z Pekinem. - W chińskiej polityce zagranicznej tego typu grupy są zawsze elementem większej układanki - zwraca uwagę Jakub Jakóbowski z OSW.

Sytuacja na Białorusi pogarsza relacje UE-Rosja. Minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Ławrow w trakcie pobytu w stolicy Białorusi powiedział, że Rosja zastanawia się "czy warto w ogóle mieć do czynienia ze strukturami brukselskimi, póki one pracują tak jak obecnie". Jarosław Guzy podkreśla, że Unia Europejska nie jest dla Rosji partnerem. 

Premierzy Polski i Węgier sprzeciwiają się przygotowanemu projektowi budżetu Wspólnoty i nie zamierzają rezygnować z użycia weta, jak mówią, dla dobra Unii Europejskiej. - Traktowałbym to jako taktykę negocjacyjną - mówi w Programie 1 Polskiego Radia dr hab. Kamil Zajączkowski z Uniwersytetu Warszawskiego.

W Parlamencie Europejskim toczy się debata dotycząca orzeczenia polskiego Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aborcji eugenicznej z ustawą zasadniczą. - Gdybyśmy patrzyli na kompetencje, jakie mają organa Unii Europejskiej, to kwestie wiążące się z etyką czy ideologią nie leżą w gestii Parlamentu Europejskiego ani Unii Europejskiej - mówi ekspertka od prawa międzynarodowego.

Przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel przeprowadził rozmowę z Joe Bidenem, który - wszystko na to wskazuje - będzie nowym prezydentem USA. - Pól do współpracy jest prawdopodobnie więcej niż kwestii spornych - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Mateusz Piotrowski z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych o relacjach Unii Europejskiej ze Stanami Zjednoczonymi. Czy tak faktycznie będzie?

Niemiecki parlament przytłaczającą większością głosów odrzucił pakiet działań, które miały pomóc Gazpromowi w dokończeniu budowy gazociągu Nord Stream 2. - Rośnie presja na zatrzymanie Nord Stream 2 i właściwie amerykańskie sankcje byłyby sposobem na eleganckie wycofanie się z tej inwestycji - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Wojciech Jakóbik z portalu BiznesAlert.pl.

W Poznaniu zainaugurowano działalność wysuniętego dowództwa V Korpusu Sił Lądowych USA. Czy zmiana gospodarza Białego Domu może jednak wpłynąć na zaangażowanie wojskowe Amerykanów w Polsce? - Dopóki Demokraci będą uznawali Rosję za zagrożenie (…), to nie ma najmniejszego powodu, żeby wycofywać z Polski te siły - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Andrzej Talaga z Warsaw Enterprise Institute.

Francuski rząd przygotowuje ustawę o walce z separatyzmem islamskim, która m.in. ograniczy finansowanie meczetów z zagranicy czy wprowadzi zakaz "uprawiania polityki" w miejscach kultu. - Większość muzułmanów zgadza się z tym, co proponuje rząd, ponieważ w większości są przeciwni terroryzmowi - mówi w Programie 1 Polskiego Radia prof. Tomasz Michalski z Paris Business School.

W ciągu roku dwukrotnie wzrosła liczba imigrantów, którzy dotarli do UE szlakiem bałkańskim, jednocześnie coraz mniej osób dostaje się do Europy przez Morze Śródziemne. Ponad połowa migrantów to Syryjczycy, jedną czwartą stanowią Afgańczycy. - Nie da się całkowicie uszczelnić granic - mówi dr Małgorzata Bonikowska z Centrum Stosunków Międzynarodowych.

Polska i Węgry nie zgadzają się na przyjęcie budżetu Unii Europejskiej na lata 2021-2027 i funduszu odbudowy po pandemii. Jest to spowodowane powiązaniem wypłaty unijnych funduszy i kwestii praworządności. - Kto wkłada pieniądze do budżetu, ten ma prawo decydować, jak będą one wydawane - mówi w Programie 1 Polskiego Radia prof. Genowefa Grabowska, ekspert prawa międzynarodowego i były europoseł.

W Mołdawii doszło do zmiany prezydenta. Wybory wygrała Maia Sandu, która ma prozachodnie poglądy. - Czy rzeczywiście pojawiła się szansa na szybkie zbliżenie z Unią Europejską? Przed Mołdawią tak naprawdę stoi ogromna praca - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Jakub Pieńkowski z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. 

Polska i Węgry oficjalnie zapowiedziały sprzeciw wobec pomysłów powiązania budżetu Unii Europejskiej z mechanizmem praworządności. Zagroziły wetem wobec całego siedmioletniego budżetu. - Najbardziej prawdopodobnym scenariuszem jest to, że po wecie strony wrócą do stołu rokowań - przewiduje prof. Tomasz G. Grosse

49 proc. Ukraińców chciałoby, by ich kraj dążył do przystąpienia do Unii Europejskiej - wynika z badania Kijowskiego Międzynarodowego Instytutu Socjologii. - Choć terminu nie ma nawet w planach, to Ukraińcy muszą się zreformować - wskazuje Daniel Szeligowski z PISM.

- Uzyskujemy narzędzie, które pozwoli kontrolować pandemię - mówi w Programie 1 Polskiego Radia o szczepionce na koronawirusa prof. Sebastian Płóciennik z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Czy szczepionka firm Pfizer i BioNTech spełni pokładane w niej nadzieje?

Unijni ministrowie odpowiedzialni za kwestie handlowe podczas wideokonferencji rozmawiali o stosunkach w tym obszarze ze Stanami Zjednoczonymi. W ostatnich czterech latach były one napięte. - Za rządów Joe Bidena powinno się to zmienić - mówi prof. Katarzyna Żukowska z SGH.

W sześciu stanach wciąż trwa liczenie głosów po wtorkowych wyborach prezydenckich w Stanach Zjednoczonych. Głosy są liczone w Georgii, Pensylwanii Nevadzie, Arizonie oraz w Karolinie Północnej i Alasce. - Jeżeli wygra Biden nieważne jaka większością to będzie stał przed tym samym problemem, musi Amerykę zjednoczyć - mówi amerykanista Prof. Paweł Laidler.

W Stanach Zjednoczonych trwa liczenie głosów w wyborach prezydenckich. - Wyborcy odczuwali nacisk mediów, opinii publicznej i autorytetów, żeby nie pokazywać tego, co zrobią w lokalu wyborczym czy za pomocą głosowania korespondencyjnego - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Jarosław Guzy z Polskiej Agencji Prasowej. Bliżej zwycięstwa jest Donald Trump czy Joe Biden?

Trwa liczenie głosów oddanych w wyborach prezydenta Stanów Zjednoczonych. W niektórych stanach liczenie może przeciągnąć się do czwartku, głownie z konieczności policzenia głosów nadesłanych korespondencyjnie. Choć na razie niewielką przewagę utrzymuje Joe Biden, to w każdej chwili ta tendencja może się zmienić.

- Wyborców szczególnie interesują kwestie finansowe, gospodarcze i budżetowe - mówi w Programie 1 Polskiego Radia prof. Zbigniew Lewicki z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie na temat wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych. Dla Polski lepszym rozwiązaniem byłoby zwycięstwo Donalda Trumpa czy jednak Joe Bidena?

- Ideą jest, że w szkołach kształtujemy obywatela, natomiast religia jest jego prywatną sprawą - mówi w Programie 1 Polskiego Radia dr Sebastien Ducourtioux z Uniwersytetu Warszawskiego. Czy kwestia świeckości szkół dotyczy również muzułmanów?

Badacz stalinowskich zbrodni Nikita Pietrow zauważył, że władze Rosji wykorzystują tragiczne wydarzenia historii do prowadzenia politycznej gry. Rosyjski historyk twierdzi, że Kreml chce, żeby świat pamiętał o zwycięstwie Armii Czerwonej nad hitlerowskimi Niemcami i jednocześnie zapomniał o sowieckich zbrodniach. - Jestem pesymistą, jeśli chodzi o rozliczenie się Rosji z historią - mówi dr Karol N...

- Druga fala koronawirusa nabiera tempa i w związku z tym państwa członkowskie UE decydują się na zastosowanie tego samego mechanizmu, który stosowały wiosną - mówi w Programie 1 Polskiego Radia dr Melchior Szczepanik z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Czy przywódcy państw członkowskich Wspólnoty rozmawiają o kolejnych lockdownach?

Komisja Budżetowa Parlamentu Europejskiego ma przyjąć priorytety przyszłorocznego budżetu Wspólnoty. Europosłowie chcą zwiększyć finansowanie programów i projektów, które będą wspierać młodzież, naukowców, pracowników służby zdrowia, przedsiębiorców, a także infrastrukturę transportową, rolnictwo, prawa podstawowe, bezpieczeństwo i działania zewnętrzne. Prof. Tomasz Grosse zauważa, że Komisja Euro...

Coraz ostrzejsza retoryka w sporze między Francją a Turcją wokół islamofobii, o którą Recep Tayyip Erdogan oskarża Paryż. Zdaniem prezydenta Turcji Francja "toleruje i zachęca" do postaw niechętnych wobec islamu. Karol Wasilewski z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych uważa, że Turcja swoją retoryką stara się podzielić społeczeństwa europejskich państw.